Dưới đây là danh sách các loại thực phẩm dễ mất an toàn vệ sinh thực phẩm cùng với các phương pháp bảo quản và chế biến an toàn, giúp bạn bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình:

PHẦN I: MỘT SỐ LOẠI THỰC PHẨM DỄ BỊ MẤT AN TOÀN VỆ SINH
Các thực phẩm tươi sống, giàu đạm và độ ẩm cao là môi trường lý tưởng cho vi khuẩn, nấm mốc phát triển. Cụ thể gồm:

Thịt và các sản phẩm từ thịt (thịt heo, bò, gà...): Dễ bị nhiễm vi khuẩn Salmonella, E. coli hoặc tụ cầu khuẩn nếu để ở nhiệt độ phòng hoặc không được nấu chín kỹ. Thịt xay hoặc nội tạng là những phần hư hỏng nhanh nhất.

Thủy, hải sản (tôm, cá, mực, cua...): Chứa nhiều nước và protein, rất nhanh ươn, sinh ra độc tố (đặc biệt là histamin trong cá biển hoặc nhiễm khuẩn Vibrio) nếu không được bảo quản lạnh kịp thời.

Trứng: Vỏ trứng có các lỗ li ti, vi khuẩn (Salmonella) có thể xâm nhập từ bên ngoài vào trong nếu trứng bị bẩn, dính phân hoặc bảo quản ở nơi ẩm ướt.

Sữa và các sản phẩm từ sữa: Là thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, dễ bị chua, lên men hoặc nhiễm khuẩn nếu để quá hạn hoặc không giữ lạnh.

Rau, củ, quả tươi: Thường tiềm ẩn nguy cơ nhiễm dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, hóa chất kích thích tăng trưởng hoặc trứng giun sán, vi khuẩn từ nguồn nước tưới và phân bón.

Thực phẩm chế biến sẵn (nem chua, giò chả, đồ nướng đường phố...): Dễ bị nhiễm khuẩn trong quá trình chế biến, vận chuyển hoặc do để ngoài không khí quá lâu mà không được che đậy.

Thực phẩm để qua đêm (đặc biệt là canh, cơm, thức ăn nấu chín): Nếu không được bảo quản tủ lạnh đúng cách, vi khuẩn sẽ sinh sôi rất nhanh gây ôi thiu, ngộ độc.

PHẦN II: CÁCH BẢO QUẢN VÀ CHẾ BIẾN THỰC PHẨM AN TOÀN
1. Nguyên tắc bảo quản thực phẩm an toàn
Kiểm soát nhiệt độ (Quy tắc "Vùng nhiệt độ nguy hiểm"):

Vi khuẩn phát triển mạnh nhất trong khoảng từ 5°C đến 60°C. Do đó, thực phẩm nóng phải được giữ nóng (>60°C), thực phẩm lạnh phải bảo quản dưới 5°C.

Tủ lạnh nên duy trì ngăn mát ở nhiệt độ từ 2°C - 4°C và ngăn đá dưới -18°C.

Sắp xếp thực phẩm khoa học trong tủ lạnh:

Tách biệt sống và chín: Thức ăn chín để ở các ngăn trên; thịt, cá sống để ở ngăn dưới hoặc hộp kín để tránh nước rỉ từ thực phẩm sống nhỏ xuống đồ ăn chín (lây nhiễm chéo).

Dùng hộp đựng có nắp đậy hoặc màng bọc thực phẩm cẩn thận trước khi cho vào tủ.

Nguyên tắc "Nhập trước, xuất trước" (FIFO): Sử dụng các thực phẩm mua trước hoặc nấu trước dùng trước để tránh để quá hạn sử dụng.

Không cấp đông lại thực phẩm đã rã đông: Khi thực phẩm (đặc biệt là thịt, cá) đã rã đông, vi khuẩn có cơ hội sinh sôi. Nếu cấp đông lại, chất lượng giảm sút và nguy cơ nhiễm khuẩn cao hơn.

2. Nguyên tắc chế biến thực phẩm an toàn (Theo 5 chìa khóa vàng của WHO)
Giữ gìn vệ sinh:

Rửa tay bằng xà phòng trước khi chế biến thực phẩm, sau khi đi vệ sinh hoặc chạm vào thịt sống.

Vệ sinh sạch sẽ dao, thớt, bàn bếp và các dụng cụ nấu nướng. Nên dùng riêng thớt và dao cho thực phẩm sống và thực phẩm chín.

Nấu chín kỹ:

Nấu chín kỹ thức ăn, đặc biệt là thịt, gia cầm, trứng và hải sản. Đảm bảo nhiệt độ bên trong món ăn đạt ít nhất 70°C để tiêu diệt hầu hết các loại vi khuẩn có hại.

Khi ăn các món canh hoặc đồ ăn thừa để tủ lạnh hôm trước, phải đun sôi lại thật kỹ trước khi ăn.

Tránh lây nhiễm chéo:

Không để thực phẩm chín tiếp xúc với thực phẩm sống (ví dụ: dùng chung đĩa đựng thịt sống và thịt chín, hoặc dùng dao cắt thịt sống rồi cắt trái cây ăn ngay mà chưa rửa sạch).

Sử dụng nguồn nước sạch:

Dùng nước sạch (đã đun sôi hoặc qua hệ thống lọc đạt chuẩn) để rửa rau củ quả, nấu ăn và đá uống.

Chọn mua nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng:

Mua thực phẩm ở nơi uy tín (siêu thị, cửa hàng sạch, chợ có kiểm dịch), chú ý hạn sử dụng và nhãn mác đối với thực phẩm đóng gói. Không mua thực phẩm có mùi lạ, đổi màu hoặc có dấu hiệu hư hỏng.