Đồng bằng sông Hồng là một trong hai châu thổ lớn nhất Việt Nam (sau Đồng bằng sông Cửu Long). Dưới đây là các đặc điểm nổi bật nhất của vùng đồng bằng này được tổng hợp chi tiết và dễ nhớ:

1. Nguồn Gốc Bồi Tụ & Địa Hình
Nguồn gốc: Được bồi đắp bởi phù sa của hệ thống sông Hồng và hệ thống sông Thái Bình.

Địa hình bằng phẳng: Bề mặt đồng bằng tương đối bằng phẳng, có xu hướng thấp dần từ tây bắc xuống đông nam (từ vùng trung du ra biển).

Địa hình bị chia cắt: Bề mặt đồng bằng bị chia cắt thành nhiều ô nhỏ do hệ thống đê ngăn lũ đồ sộ dài hàng nghìn kilômét.

2. Sự Phân Hóa Đất Trồng (Trong và Ngoài Đê)
Do hệ thống đê ngăn lũ kiên cố được đắp từ lâu đời, đất đai ở đây bị phân hóa thành 2 khu vực rõ rệt:

Khu vực trong đê:

Không còn được bồi đắp phù sa hằng năm.

Bị con người canh tác từ lâu đời nên nhiều nơi bị bạc màu.

Xuất hiện các ô lặn ngập nước (vùng trũng) vào mùa mưa.

Khu vực ngoài đê (bãi bồi ven sông, ven biển):

Hằng năm vẫn được phù sa mới bồi đắp, đất đai rất phì nhiêu và màu mỡ.

3. Khí Hậu & Thủy Văn
Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa có mùa đông lạnh:

Có một mùa đông lạnh kéo dài từ 2–3 tháng (do chịu ảnh hưởng trực tiếp của gió mùa Đông Bắc).

Tạo điều kiện thuận lợi để phát triển cây trồng nguồn gốc cận nhiệt và ôn đới (như rau củ mùa đông: bắp cải, su hào, cà rốt...).

Thủy văn:

Mạng lưới sông ngòi dày đặc.

Chế độ nước sông thất thường, mùa lũ trùng với mùa mưa (từ tháng 5 đến tháng 10) chiếm phần lớn lượng nước cả năm.

4. Dân Cư & Kinh Tế (Giá Trị Nổi Bật)
Dân cư đông đúc: Lịch sử khai phá lâu đời, là vùng có mật độ dân số cao nhất cả nước.

Vùng nông nghiệp trọng điểm: Là vựa lúa lớn thứ hai của Việt Nam, có trình độ thâm canh lúa nước cao.

Kinh tế - Xã hội phát triển: Mạng lưới đô thị phát triển, sở hữu Thủ đô Hà Nội – trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa lớn của cả nước.