Dưới đây là tóm tắt lý thuyết trọng tâm của Bài 1 (Lịch sử 8 - Sách mới) về Cách mạng tư sản Anh và Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ giúp bạn dễ học và ghi nhớ:

I. Cách mạng tư sản Anh (Giữa thế kỷ XVII)
1. Nguyên nhân bùng nổ

Kinh tế: Đến giữa thế kỷ XVII, kinh tế tư bản chủ nghĩa ở Anh phát triển mạnh mẽ.

Xã hội: Xuất hiện tầng lớp quý tộc mới và giai cấp tư sản. Nông dân bị mất đất (hiện tượng "rào đất xông bãi") nên đời sống rất cực khổ.

Chính trị: Vua Sác-lơ I tăng thuế, cản trở sự phát triển của tư sản và quý tộc mới. m mâu thuẫn giữa Quốc hội (đại diện cho tư sản, quý tộc mới) với nhà vua ngày càng gay gắt.

2. Tiền đề & Tiến trình chính

1642: Nội chiến bùng nổ giữa Quân đội Quốc hội và Quân đội nhà vua.

1649: Vua Sác-lơ I bị xử tử; Anh trở thành nước Cộng hòa (đỉnh cao của cách mạng).

1688 - 1689: Cuộc "Chính biến" diễn ra, thiết lập chế độ Quân chủ lập hiến (vua không nắm thực quyền, quyền lực thuộc về Quốc hội).

3. Kết quả, tính chất, ý nghĩa

Kết quả: Lật đổ chế độ phong kiến chuyên chế, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển.

Tính chất: Là cuộc cách mạng tư sản không triệt để (vì chưa xóa bỏ hoàn toàn tận gốc chế độ phong kiến và chưa giải quyết ruộng đất cho nông dân).

II. Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ (Thế kỷ XVIII)
1. Nguyên nhân bùng nổ

Đến giữa thế kỷ XVIII, Anh đã thành lập 13 thuộc địa ở Bắc Mỹ.

Chính phủ Anh áp đặt nhiều luật thuế vô lý, cản trở sự phát triển kinh tế thương nghiệp và công nghiệp của các thuộc địa Bắc Mỹ.

Mâu thuẫn giữa nhân dân 13 thuộc địa với chính quốc Anh ngày càng sâu sắc.

Sự kiện châm ngòi: Sự kiện "Trà Bô-stơn" (Boston Tea Party) năm 1773.

2. Diễn biến chính

1775: Chiến tranh chính thức bùng nổ dưới sự lãnh đạo của Giô-ơ-giơ Oa-xinh-tơn (George Washington).

4/7/1776: Đại hội thông qua bản Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố thành lập Hợp chủng quốc Mỹ (USA).

1777: Quân khởi nghĩa thắng lớn ở trận Xa-ra-tô-ga (Saratoga), tạo bước ngoặt cuộc chiến.

1783: Anh ký Hiệp ước Véc-xai, chính thức công nhận độc lập của 13 thuộc địa.

3. Kết quả, tính chất, ý nghĩa

Kết quả: Giải phóng Bắc Mỹ khỏi sự thống trị của thực dân Anh, thành lập một quốc gia mới (Nước Mỹ).

Tính chất: Mang bản chất của một cuộc cách mạng tư sản (giải phóng dân tộc kết hợp mở đường cho kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển).

Hiến pháp 1787: Quy định nước Mỹ theo thể chế Cộng hòa liên bang, tổ chức theo nguyên tắc phân quyền (Lập pháp, Hành pháp, Tư pháp).

III. Bảng so sánh nhanh
Tiêu chí
Cách mạng tư sản Anh
Chiến tranh giành độc lập ở Bắc Mỹ
Hình thức
Nội chiến
Chiến tranh giải phóng dân tộc
Lãnh đạo
Tư sản + Quý tộc mới
Tư sản + Chủ nô
Thể chế sau cách mạng
Quân chủ lập hiến
Cộng hòa liên bang
Tính chất
Không triệt để
Chưa triệt để (chưa xóa bỏ nô lệ)