Một thành tựu nổi bật của ứng dụng công nghệ di truyền trong y tế là sản xuất vaccine mRNA
phòng bệnh do virus. Trong qui trình này, người ta tách gene đích qui định một loại protein gai đặc trưng (protein kháng nguyên) từ hệ gene của virus tạo DNA plasmid tái tổ hợp từ plasmid của vi khuẩn E. coil. DNA tái tổ hợp được dùng làm khuôn để tổng hợp mRNA từ gene đích trong ống nghiệm. Sau đó người ta tinh chế mRNA thu sản phẩm. Vaccine thành phẩm chứa mRNA sau khi tiêm vào cơ thể sẽ được dịch mã thành protein kháng nguyên kích thích hệ miễn dịch sản sinh kháng thể.
a. Trong qui trình này, gene đích, vector chuyển gene, tế bào nhận gene đích và sản phẩm cuối cùng thu được là gì? (Ví dụ: gene đích là gene qui định gai (kháng nguyên) của virus)
b. Một bạn học sinh lo sợ khi tiêm vaccine này virus có thể sẽ nhân lên và gây bệnh. Trên cơ sở kiến thức về di truyền, dựa vào cấu trúc của một loại virus được mô tả ở hình trên,em hãy giải thích khả năng nhân lên của virus khi tiêm loại vaccine này
Quảng cáo
3 câu trả lời 184
a. Trong quy trình sản xuất vaccine mRNA, các thành phần chính bao gồm:
- **Gene đích**: Là gene quy định protein gai (kháng nguyên) của virus, có vai trò quan trọng trong việc kích thích hệ miễn dịch.
- **Vector chuyển gene**: Là DNA plasmid tái tổ hợp được tạo ra từ plasmid của vi khuẩn E. coli, dùng để mang gene đích vào trong tế bào.
- **Tế bào nhận gene đích**: Là tế bào mà mRNA được đưa vào để tổng hợp protein kháng nguyên. Trong trường hợp này, tế bào có thể là tế bào người hoặc tế bào khác có khả năng dịch mã mRNA.
- **Sản phẩm cuối cùng**: Là protein kháng nguyên được tổng hợp từ mRNA sau khi tiêm vaccine vào cơ thể, giúp kích thích hệ miễn dịch sản sinh kháng thể.
b. Về lo ngại của bạn học sinh rằng virus có thể nhân lên và gây bệnh sau khi tiêm vaccine mRNA, có thể giải thích như sau:
Vaccine mRNA không chứa virus sống mà chỉ chứa mRNA mã hóa cho protein kháng nguyên của virus. Khi tiêm vaccine, mRNA này sẽ được tế bào nhận vào và dịch mã thành protein kháng nguyên. Tuy nhiên, mRNA không có khả năng tự nhân lên như virus.
Cấu trúc của virus thường bao gồm vật liệu di truyền (DNA hoặc RNA) và protein bao bọc bên ngoài. Trong trường hợp vaccine mRNA, không có vật liệu di truyền của virus sống được đưa vào cơ thể, do đó không có khả năng nhân lên và gây bệnh. Hệ miễn dịch sẽ nhận diện protein kháng nguyên này và tạo ra phản ứng miễn dịch mà không có sự hiện diện của virus sống. Điều này giúp bảo vệ cơ thể khỏi sự nhiễm trùng khi tiếp xúc với virus thật trong tương lai.
a. Xác định các thành phần trong quy trình
Gene đích: gene quy định protein gai đặc trưng (protein kháng nguyên) của virus.
Vector chuyển gene: plasmid của vi khuẩn E. coli.
Tế bào nhận gene đích: tế bào vi khuẩn E. coli.
Sản phẩm cuối cùng: mRNA chứa thông tin mã hóa protein kháng nguyên để làm vaccine.
? Lưu ý: DNA plasmid tái tổ hợp chỉ là khuôn để tổng hợp mRNA. Sản phẩm vaccine cuối cùng là mRNA đã được tinh chế, không phải virus.
b. Vì sao tiêm vaccine mRNA không làm virus nhân lên?
Virus muốn nhân lên phải có đầy đủ hệ gene và các thành phần cần thiết để tạo ra các virus mới.
Trong vaccine này:
Người ta chỉ sử dụng mRNA mã hóa protein kháng nguyên (protein gai) của virus.
mRNA này không chứa toàn bộ hệ gene của virus, nên không thể cung cấp đầy đủ thông tin để tạo ra một virus hoàn chỉnh.
mRNA sau khi vào tế bào sẽ được dịch mã tạo protein kháng nguyên.
Protein kháng nguyên kích thích hệ miễn dịch tạo kháng thể và đáp ứng miễn dịch.
mRNA sau đó sẽ bị phân hủy, không tự nhân lên và không biến thành virus.
→ Kết luận: Tiêm vaccine mRNA không làm virus nhân lên và gây bệnh, vì vaccine chỉ chứa mRNA mã hóa một protein kháng nguyên chứ không chứa virus hoàn chỉnh hay toàn bộ hệ gene của virus.
Quảng cáo
Bạn cần hỏi gì?
Câu hỏi hot cùng chủ đề
-
39263
-
Hỏi từ APP VIETJACK23935
-
17905

