Đoạn trích trên có giá trị nghệ thuật nổi bật ở nhiều phương diện:

Nghệ thuật miêu tả giàu hình ảnh: Tác giả khắc họa khung cảnh Kinh Du giữa biển cả với những chi tiết như "trôi dạt trên mặt biển", "nước biển lạnh băng dần dần tràn qua đỉnh đầu", tạo nên không gian rộng lớn, cô đơn và đầy bi thương, đồng thời gợi cảm giác cái chết đang đến rất gần.
Sử dụng độc thoại nội tâm: Lời nhắn "Tiểu Hồ Điệp. Xin lỗi em, anh không bơi nổi nữa rồi!" là tiếng lòng đầy day dứt của nhân vật. Cách thể hiện này giúp người đọc cảm nhận sâu sắc tình yêu, sự bất lực và nỗi tiếc nuối của Kinh Du.
Biện pháp ẩn dụ: Hình ảnh "cá voi" tượng trưng cho Kinh Du – mạnh mẽ, tự do giữa đại dương; còn "bướm nhỏ" tượng trưng cho Tiểu Hồ Điệp – mong manh, dịu dàng. Sự đối lập giữa cá voi và bướm vừa làm nổi bật sự khác biệt giữa hai nhân vật, vừa thể hiện sức mạnh của tình yêu khi hai tâm hồn tưởng chừng không thể gặp gỡ lại tìm thấy nhau.
Ngôn ngữ giàu chất trữ tình: Những câu văn ngắn, nhịp điệu chậm rãi cùng lời bộc bạch chân thành ("Đó là giây phút đẹp đẽ nhất trong cuộc đời anh.") tạo nên âm hưởng da diết, xúc động và ám ảnh.
Kết hợp giữa hiện thực và biểu tượng: Cảnh chìm xuống biển là hiện thực đau thương, còn hình ảnh "cá voi" và "bướm" mang ý nghĩa biểu tượng, giúp câu chuyện trở nên giàu tính thơ và giàu sức gợi.
Đánh giá: Qua việc kết hợp miêu tả, độc thoại nội tâm, ẩn dụ và ngôn ngữ trữ tình, đoạn trích đã khắc họa thành công vẻ đẹp của một tình yêu sâu đậm nhưng đầy bi kịch. Những hình ảnh biểu tượng giàu sức gợi khiến cảm xúc của người đọc lắng đọng và để lại dư âm sâu sắc sau khi khép lại đoạn văn.

Đoạn kết trong tác phẩm "Hồ Điệp và Kình Ngư" của tác giả Tuế Kiến là một nốt trầm lắng đọng, mang vẻ đẹp bi thương nhưng vô cùng lãng mạn. Dù ngắn gọn, đoạn trích sở hữu những giá trị nghệ thuật đặc sắc, ghi dấu ấn sâu sắc trong lòng người đọc.

1. Hình ảnh biểu tượng giàu sức gợi (Kình Ngư và Hồ Điệp)
Kình Ngư (Cá voi): Đại diện cho sự cô độc, mênh mông và trầm mặc giữa đại dương bao la.

Tiểu Hồ Điệp (Bướm nhỏ): Đại diện cho sự mỏng manh, rực rỡ, tự do và là ánh sáng bất ngờ đi vào cuộc đời tăm tối của cá voi.

Sự đối lập mang tính ẩn dụ: Sự kết hợp giữa một sinh vật khổng lồ dưới lòng biển sâu và một sinh vật bé nhỏ trên không trung tạo nên một tình yêu đẹp đẽ nhưng nghịch lý, mong manh và báo trước những chia ly, đau thương.

2. Nghệ thuật sử dụng không gian và ánh sáng
Không gian đa chiều: Sự giao thoa giữa bầu trời (mặt trăng), mặt nước (nơi tiếp giáp) và biển sâu (nơi chìm xuống). Không gian vừa mênh mông, vừa sâu thẳm làm tôn lên sự nhỏ bé và cô độc của nhân vật Kinh Du.

Ánh sáng và cái chết: Chi tiết "tưởng như giơ tay lên là có thể với tới mặt trăng" gợi lên vẻ đẹp lung linh, huyền ảo. Hành động nhắm mắt và để nước biển tràn qua đỉnh đầu không mang cảm giác ghê rợn mà được mỹ lệ hóa như một sự giải thoát, một cái gật đầu chấp nhận số phận trong thanh thản.

3. Giọng văn, nhịp điệu và ngôn ngữ nghệ thuật
Chất thơ trong văn xuôi: Câu văn giàu nhịp điệu, chậm rãi ("chầm chậm nhắm mắt lại", "từ từ chìm xuống"), tạo hiệu ứng thị giác giống như một cảnh quay chậm (slow-motion) đầy chất điện ảnh.

Sự hòa quyện giữa ngắt lời và lời thoại nội tâm: Lời tạ lỗi chân thành "Tiểu Hồ Điệp. Xin lỗi em, anh không bơi nổi nữa rồi!" thể hiện sự kiệt sức, bất lực trước số phận nhưng chứa chan tình cảm sâu nặng.

4. Kết cấu tương phản và lời đúc kết giàu chất trữ tình
Đoạn trích khép lại bằng hai câu đặt trong dấu ngoặc kép – đóng vai trò như một lời tổng kết cuộc đời và tình yêu của nhân vật:

“Anh là chú cá voi ngao du khắp đại dương, bất chợt một ngày, có một cô bướm nhỏ xông vào tần số của anh.”
“Đó là giây phút đẹp đẽ nhất trong cuộc đời anh."

Khái niệm "Tần số": Gợi nhắc đến hiện tượng cá voi cô đơn 52Hz. Sự "lệch tần số" với thế giới nhưng lại "tìm thấy nhau" giữa cá voi và bướm nhỏ giúp nâng tầm tình yêu của họ thành sự tri kỷ tuyệt đối.

Chi tiết này biến cái kết từ một bi kịch thuần túy trở thành bi kịch mỹ lệ: Dù chìm xuống đáy biển, nhân vật vẫn giữ trọn vẹn sự biết ơn và ký ức đẹp đẽ nhất về tình yêu.

Đoạn trích khẳng định tài năng của Tuế Kiến trong việc ngòi bút hóa những cảm xúc mong manh, biến nỗi đau thành cái đẹp nghệ thuật, đọng lại trong lòng người đọc sự tiếc thương nhưng cũng đầy dịu dàng.