Acid (axit) là các hợp chất hóa học mà trong phân tử của chúng có chứa một hay nhiều nguyên tử hydro liên kết với gốc acid, có khả năng phân li ra ion $H^+$ trong dung dịch.
Theo chương trình giáo dục phổ thông mới, khái niệm về acid được mở rộng và định nghĩa chính xác qua các thuyết hóa học cốt lõi sau:
Thuyết Định Nghĩa Về Acid

• Thuyết Arrhenius: Acid là chất khi tan trong nước phân li ra cation $H^+$ (ví dụ: $HCl \rightarrow H^+ + Cl^-$)
• Thuyết Brønsted - Lowry: Acid là chất có khả năng cho proton ($H^+$) trong một phản ứng hóa học
• Thuyết Lewis: Acid là chất có khả năng nhận một cặp electron để tạo thành liên kết cộng hóa trị

Đặc Điểm Tính Chất Của Acid

• Vị giác: Có vị chua đặc trưng (như acid citric trong chanh, acid acetic trong giấm)
• Chỉ thị: Làm đổi màu quỳ tím hóa đỏ
• Độ pH: Dung dịch acid luôn có giá trị pH < 7 ở điều kiện tiêu chuẩn

Phân Loại Acid Phổ Biến

Theo khả năng phân li:

• Acid mạnh: Phân li hoàn toàn trong nước (ví dụ: $HCl$, $HNO_3$, $H_2SO_4$)
• Acid yếu: Phân li một phần trong nước (ví dụ: $CH_3COOH$, $H_2CO_3$, $H_2S$)

Theo thành phần nguyên tố:

• Acid không có oxygen: Gồm các hợp chất như $HCl$, $HF$, $H_2S$
• Acid có oxygen (Oxoacid): Gồm các hợp chất như $H_2SO_4$, $HNO_3$, $H_3PO_4$

Tính Chất Hóa Học Đặc Trưng

• Tác dụng với kim loại đứng trước Hydrogen tạo thành muối và giải phóng khí $H_2$
• Tác dụng với base và oxide base để tạo thành muối và nước (phản ứng trung hòa)
• Tác dụng với một số muối để tạo thành muối mới và acid mới yếu hơn hoặc dễ bay hơi/kết tủa