1. Nguồn gốc của vũ trụ theo mô hình khoa học được công nhận rộng rãi nhất
Mô hình Vụ Nổ Lớn (Big Bang) là lý thuyết được đa số các nhà vũ trụ học công nhận để giải thích nguồn gốc vũ trụ. Tại thời điểm khoảng 13,8 tỷ năm trước, toàn bộ không-thời gian, năng lượng và vật chất của vũ trụ bắt đầu giãn nở từ một điểm đặc biệt (đặc kỳ) có mật độ năng lượng vô cùng lớn, nhiệt độ cực cao. Sau đó, khi vũ trụ dần làm lạnh, các hạt cơ bản, nguyên tử đầu tiên, rồi đến các ngôi sao, thiên hà dần hình thành thành vũ trụ phức tạp như chúng ta quan sát ngày nay. Mô hình này được chứng thực bởi nhiều bằng chứng vững chắc như bức phông vi sóng vũ trụ, độ phổ của các nguyên tử nhẹ và sự giãn nở của các thiên hà.

2. Về những gì tồn tại trước Vụ Nổ Lớn
Đây là một trong những câu hỏi lớn nhất còn là bí ẩn của vật lý hiện đại, có hai điểm quan trọng cần làm rõ:

Theo mô hình Big Bang cổ điển, khái niệm "trước" Vụ Nổ Lớn thậm chí không có ý nghĩa vật lý: bởi thời gian cũng bắt đầu tồn tại cùng lúc với sự ra đời của vũ trụ tại thời điểm Big Bang. Tương tự như việc bạn không thể hỏi "điểm nào nằm ở phía bắc của cực Bắc địa cầu", câu hỏi về một khoảng thời gian "trước" khi thời gian bắt đầu không thể trả lời theo vật lý cổ điển.
Hiện tại các nhà khoa học mới chỉ có thể mô tả chính xác các sự kiện xảy ra từ sau thời điểm Planck (~10⁻⁴³ giây sau Big Bang). Mọi điều kiện tại và trước thời điểm này vẫn chưa được giải thích, vì hai lý thuyết cốt lõi của vật lý (thuyết tương đối rộng mô tả lực hấp dẫn và vật lý lượng tử mô tả các lực cơ bản khác) chưa thể thống nhất để mô tả các điều kiện khắc nghiệt đó.
Các giả thuyết vũ trụ học hiện đại mới đã đề xuất một số kịch bản chưa được thực nghiệm chứng minh, như:

Vũ trụ tuần hoàn: vũ trụ liên tục trải qua các chu kỳ sinh ra, giãn nở, co lại rồi bùng nổ lại thành một vũ trụ mới, nên Big Bang chỉ là điểm bắt đầu của chu kỳ hiện tại, trước đó đã có các chu kỳ vũ trụ khác.
Lạm phát vĩnh cửu: vũ trụ của chúng ta chỉ là một "bong bóng" nhỏ trong một vũ trụ mẹ vô tận luôn lạm phát, có nhiều bong bóng vũ trụ khác tồn tại trước bong bóng của chúng ta.
Vũ trụ sinh ra từ lỗ đen: vũ trụ của chúng ta nằm bên trong một lỗ đen của một vũ trụ mẹ khác, nên trước Big Bang là vũ trụ mẹ này.