Cho một đa giác đều gồm 36 đỉnh , từ 36 đỉnh người ta chọn ngẫu nhiên 3 đỉnh để tạo thành 1 tam giác, gọi A là biến cố :" số tam giác tạo thành có ít nhất 1 góc 60°". Tính xác suất của biến cố A. ( Nâng cao)
Quảng cáo
3 câu trả lời 173
Để giải bài toán này, chúng ta cần phân tích số tam giác được tạo thành từ 36 đỉnh của đa giác đều và điều kiện để một tam giác có ít nhất một góc bằng $60^\circ$.
Bước 1: Tính số phần tử của không gian mẫu $n(\Omega)$
Chọn ngẫu nhiên 3 đỉnh từ 36 đỉnh của đa giác đều để tạo thành một tam giác.
Số cách chọn (chính là số tam giác có thể tạo thành) là:
$n(\Omega) = C_{36}^3 = \frac{36 \times 35 \times 34}{3 \times 2 \times 1} = 7140$
Bước 2: Phân tích điều kiện "tam giác có ít nhất một góc bằng $60^\circ$"
Đường tròn ngoại tiếp đa giác đều 36 đỉnh được chia thành 36 cung tròn bằng nhau, mỗi cung có số đo là:
$\frac{360^\circ}{36} = 10^\circ$
Giả sử tam giác được tạo thành có 3 đỉnh nằm trên đường tròn này. Các đỉnh này chia đường tròn thành 3 cung có số đo lần lượt là $10a, 10b, 10c$ (với $a, b, c$ là số khoảng cách giữa các đỉnh trên đường tròn, $a, b, c \in \mathbb{N}^*$).
Ta có:
$10a + 10b + 10c = 360^\circ \Rightarrow a + b + c = 36$
Theo tính chất của góc nội tiếp chắn cung, các góc của tam giác này sẽ lần lượt là:
$\frac{10a}{2} = 5a^\circ, \quad \frac{10b}{2} = 5b^\circ, \quad \frac{10c}{2} = 5c^\circ$
Để tam giác có ít nhất một góc bằng $60^\circ$, thì phải có ít nhất một trong các góc trên bằng $60^\circ$:
$5a = 60^\circ \Rightarrow a = 12$
(hoặc $b = 12$, hoặc $c = 12$)
Như vậy, bài toán quy về việc tìm số bộ $(a, b, c)$ thỏa mãn:
$a + b + c = 36 \quad (\text{với } a, b, c \in \mathbb{N}^*)$
và có ít nhất một số bằng 12.
Bước 3: Đếm số tam giác thỏa mãn yêu cầu (Biến cố A)
Chúng ta chia thành các trường hợp dựa trên số lượng cạnh có độ dài cung bằng 12 (tương ứng với số góc bằng $60^\circ$):
Trường hợp 1: Tam giác đều (cả 3 góc bằng $60^\circ$)
Khi đó $a = b = c = 12$.
Để chọn được một tam giác đều, ta chỉ cần chọn đỉnh đầu tiên. Có 36 cách chọn đỉnh đầu tiên, nhưng mỗi tam giác đều có 3 đỉnh nên mỗi tam giác bị đếm lặp lại 3 lần.
Số tam giác đều là: $\frac{36}{3} = 12$ tam giác.
Trường hợp 2: Tam giác cân nhưng không đều (có đúng 2 góc bằng $60^\circ$)
Điều này là không thể, vì nếu một tam giác có 2 góc bằng $60^\circ$ thì góc còn lại cũng phải bằng: $180^\circ - 60^\circ - 60^\circ = 60^\circ$ (trở thành tam giác đều ở TH1).
Số tam giác ở trường hợp này là: $0$.
Trường hợp 3: Tam giác có đúng 1 góc bằng $60^\circ$
Giả sử góc đó ứng với $a = 12$. Khi đó ta có:
$12 + b + c = 36 \Rightarrow b + c = 24$
Vì tam giác chỉ có đúng một góc $60^\circ$ và không phải tam giác cân tại góc khác, nên $b \neq 12, c \neq 12$ và $b \neq c$.
Ta tìm các cặp $(b, c)$ nguyên dương có tổng bằng 24 và $b < c$:
Các cặp thỏa mãn là: $(1, 23), (2, 22), (3, 21), ..., (11, 13)$.
Có tất cả 11 cặp như vậy (loại cặp $(12, 12)$ vì trùng với tam giác đều).
Với mỗi bộ số độ dài cung $\{12, b, c\}$ cố định (ví dụ $\{12, 1, 23\}$):
Chọn đỉnh đầu tiên cho tam giác: có 36 cách.
Từ đỉnh đó, ta đi theo một chiều trên đường tròn một khoảng 12 cung để tìm đỉnh thứ hai, rồi đi tiếp một khoảng $b$ cung để tìm đỉnh thứ ba.
Vì 3 số $12, b, c$ đôi một khác nhau nên mỗi tam giác như vậy sẽ bị lặp lại đúng 3 lần tương ứng với 3 đỉnh của nó.
Do đó, số tam giác ứng với mỗi bộ là 36.
Vì có 11 bộ số $\{12, b, c\}$ khác nhau, tổng số tam giác có đúng 1 góc $60^\circ$ là:
$11 \times 36 = 396 \text{ tam giác.}$
Bước 4: Tính xác suất của biến cố A
Tổng số tam giác thỏa mãn có ít nhất một góc $60^\circ$ là:
$n(A) = 12 \text{ (TH1)} + 396 \text{ (TH3)} = 408 \text{ tam giác.}$
Xác suất của biến cố A là:
$P(A) = \frac{n(A)}{n(\Omega)} = \frac{408}{7140} = \frac{34}{595} \approx 0.0571 \text{ (khoảng 5.71\%)}$
Kết luận
Xác suất để chọn được tam giác có ít nhất một góc $60^\circ$ từ 36 đỉnh của đa giác đều là $\frac{34}{595}$.
Xác suất của biến cố A là \(\frac{67}{595}\) (khoảng \(0,1126\)).
1. Tính số phần tử của không gian mẫu
Số cách chọn ngẫu nhiên 3 đỉnh từ 36 đỉnh của đa giác đều để tạo thành một tam giác là:
\(n(\Omega )=C_{36}^{3}=\frac{36\times 35\times 34}{3\times 2\times 1}=7140\)
2. Phân tích điều kiện của biến cố A
Đa giác đều 36 đỉnh chia đường tròn ngoại tiếp thành 36 cung bằng nhau, mỗi cung có số đo là:
\(\frac{360^{\circ }}{36}=10^{\circ }\)
Một tam giác nội tiếp đường tròn có ít nhất một góc bằng \(60^{\circ }\) khi và chỉ khi góc đó chắn một cung có số đo bằng:
\(2\times 60^{\circ }=120^{\circ }\)
Vì mỗi cung nhỏ tương ứng với \(10^{\circ }\), cung \(120^{\circ }\) sẽ tương ứng với đúng \(12\) cạnh của đa giác đều. Như vậy, biến cố A xảy ra khi tam giác được chọn có ít nhất một cạnh chắn đúng 12 cạnh của đa giác.
Gọi \(x, y, z\) lần nữa lượt là số cạnh đa giác bị chia bởi 3 đỉnh của tam giác (theo thứ tự vòng tròn). Ta có phương trình:
\(x+y+z=36\quad (x,y,z\in \mathbb{N}^{*})\)
Điều kiện để tam giác có ít nhất một góc \(60^{\circ }\) là ít nhất một trong ba số \(x, y, z\) phải bằng \(12\).
3. Đếm số tam giác thỏa mãn điều kiện
Ta chia làm 2 trường hợp thuận lợi cho biến cố A:
Trường hợp 1: Cả 3 số đều bằng 12 (\(x = y = z = 12\))
Đây là các tam giác đều. Số tam giác đều được tạo thành từ đa giác đều 36 đỉnh là:
\(\frac{36}{3}=12\text{\ (tam\ giác)}\)
Trường hợp 2: Có đúng 1 số bằng 12
Giả sử \(x = 12\), khi đó \(y + z = 36 - 12 = 24\).
Vì \(y, z \in \mathbb{N}^*\) và \(y, z \neq 12\) (để không trùng với tam giác đều ở TH1), số cặp \((y, z)\) thỏa mãn là:
\(24-1-1=22\text{\ (cp)}\)
Do \(y \neq z\) trong tất cả 22 cặp này, mỗi bộ ba số \((12, y, z)\) có \(3\) cách hoán vị vòng quanh (vị trí của số 12 có thể là \(x, y,\) hoặc \(z\)).
Với mỗi bộ thứ tự cố định, ta có 36 cách chọn đỉnh đầu tiên cho tam giác. Tuy nhiên, mỗi tam giác như vậy sẽ được đếm lặp lại đúng 3 lần tương ứng với 3 đỉnh của nó. Do đó, số tam giác thuộc trường hợp này là:
\(36\times 22=792\text{\ (tam\ giác)}\)
Tổng số tam giác thỏa mãn biến cố A là:
\(n(A)=12+792=804\text{\ (tam\ giác)}\)
4. Tính xác suất của biến cố
Xác suất của biến cố A được tính bằng công thức:
\(P(A)=\frac{n(A)}{n(\Omega )}=\frac{804}{7140}=\frac{67}{595}\)
✅ Kết luận
Xác suất để tam giác tạo thành từ 3 đỉnh ngẫu nhiên của đa giác đều 36 đỉnh có ít nhất một góc \(60^{\circ }\) bằng \(\frac{67}{595}\).
Quảng cáo
Bạn cần hỏi gì?
Câu hỏi hot cùng chủ đề
-
Đã trả lời bởi chuyên gia
11379 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
Có 100 học sinh tham dự kì thi HSG Toán (thang điểm 20 điểm) kết quả như sau:
Điểm
9
10
11
12
13
14
Tần số
2
1
2
10
8
8
Điểm
15
16
17
18
19
Cộng
Tần số
24
18
14
10
3
100
Tính độ lệch chuẩn (kết quả làm tròn đến hai chữ số thập phân).
A. 4,67
B. 2,16
C. 4,70
D. 2,17
10307 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
7407 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
6920 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
Một xạ thủ bắn 30 viên đạn vào bia kết quả được ghi lại trong bảng phân bổ tần số sau:
Lớp
Tần số
6
7
8
9
10
4
3
8
9
6
Cộng
30
Khi đó điểm số trung bình cộng là (kết quả làm tròn đến hàng phần trăm):
A. 8,33
B. 8,34
C. 8,31
D. 8,32
6208 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
Hai lớp 10C, 10D của một trường Trung học phổ thông đồng thời làm bài thi môn Ngữ văn theo cùng một đề thi. Kết quả thi được trình bày ở hai bảng phân bố tần số sau đây:
Điểm thi Ngữ văn của lớp 10C
Điểm thi 5 6 7 8 9 10 Cộng Tần số 3 7 12 14 3 1 40 Điểm thi Ngữ văn của lớp 10D
Điểm thi 6 7 8 9 Cộng Tần số 8 18 10 4 40 a) Tính các số trung bình, phương sai, độ lệch chuẩn của các bảng phân bố đã cho.
b) Xét xem kết quả làm bài thi của môn Ngữ văn ở lớp nào là đều hơn.
5316 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
5040 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
4258




