a. Nhóm quyền sống còn:

- Là quyền được sông và được đáp ứng các nhu cầu cơ bản để tồn tại như được nuôi dưỡng, được chăm sóc sức khỏe...

Ví dụ: Trẻ em khi sinh ra được khai sinh, có quốc tịch; được bố mẹ cho ăn uống đủ chất, chăm sóc y tế khi ốm đau.

b. Nhóm quyền bảo vệ:

- Là những quyền nhằm bảo vệ trẻ em khỏi mọi hình thức phân biệt đối xử, bị bỏ rơi, bị bóc lọt và xâm hại...

Ví dụ: Trẻ em được bảo vệ khỏi bạo lực gia đình/học đường; được bảo vệ không bị bắt cóc hoặc buôn bán. 

 c. Nhóm quyền phát triển:

- Là những quyền được đáp ứng các nhu cầu cho sự phát triển một cách toàn diện như: được học tập, được vui chơi giải trí, được tham gia các hoạt động văn hóa, nghệ thuật...

Ví dụ: Trẻ em được đi học, đến trường; được tham gia các câu lạc bộ thể thao, năng khiếu (như học vẽ, học đàn).

 d. Nhóm quyền tham gia:

- Là những quyền được tham gia vào những công việc có ảnh hưởng đến cuộc sống của trẻ như được bày tỏ ý kiến, nguyện vọng của mình.

Ví dụ: Trẻ em được bày tỏ nguyện vọng về việc chọn trường học, chọn môn năng khiếu; được thảo luận về các quy định trong lớp học hoặc gia đình.

Theo Công ước của Liên Hợp Quốc về Quyền trẻ em và Luật Trẻ em Việt Nam, quyền trẻ em được chia thành 4 nhóm quyền cơ bản. Dưới đây là chi tiết từng nhóm kèm theo ví dụ cụ thể:

1. Nhóm quyền Sống còn
Đây là những quyền được sống và được đáp ứng các nhu cầu cơ bản nhất để duy trì sự sống.

Định nghĩa: Bao gồm quyền được sống, được chăm sóc sức khỏe, được hưởng chế độ dinh dưỡng đầy đủ và có nơi ở an toàn.
Ví dụ:

Trẻ em được tiêm chủng miễn phí các loại vaccine phòng bệnh trong chương trình tiêm chủng mở rộng.
Trẻ em được cấp thẻ bảo hiểm y tế để khám chữa bệnh miễn phí tại các bệnh viện công lập đến dưới 6 tuổi.
2. Nhóm quyền Bảo vệ
Đây là những quyền nhằm bảo vệ trẻ em khỏi mọi hình thức phân biệt đối xử, bạo lực, bỏ rơi hay bóc lột.

Định nghĩa: Đảm bảo trẻ em được sống trong môi trường an toàn, không bị xâm hại về cả thể xác lẫn tinh thần.
Ví dụ:

Pháp luật nghiêm cấm các hành vi đánh đập, bạo hành trẻ em trong gia đình và nhà trường.
Trẻ em không phải làm những công việc nặng nhọc, độc hại hoặc bị cưỡng bức lao động sớm (bóc lột sức lao động).
3. Nhóm quyền Phát triển
Đây là những quyền nhằm đảm bảo trẻ em được học tập, vui chơi và phát triển toàn diện về cả trí tuệ, thể chất lẫn tinh thần.

Định nghĩa: Bao gồm quyền được đi học, được tiếp cận thông tin, được vui chơi giải trí và tham gia các hoạt động văn hóa.
Ví dụ:

Trẻ em đến tuổi đi học được đến trường để tiếp thu kiến thức và rèn luyện kỹ năng.
Các khu chung cư hoặc công viên xây dựng khu vui chơi dành riêng cho trẻ em với các trò chơi như cầu trượt, xích đu.
4. Nhóm quyền Tham gia
Đây là những quyền cho phép trẻ em được bày tỏ ý kiến và nguyện vọng về những vấn đề liên quan đến bản thân mình.

Định nghĩa: Quyền được lắng nghe, được tham gia vào các tổ chức xã hội phù hợp và các hoạt động xã hội theo lứa tuổi.
Ví dụ:

Trẻ em được bày tỏ ý kiến với cha mẹ về việc lựa chọn môn năng khiếu mình yêu thích (như học đàn, vẽ, võ thuật).
Nhà trường tổ chức các diễn đàn, buổi đối thoại để lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của học sinh về môi trường học đường.

Tóm lại: Việc thực hiện đầy đủ 4 nhóm quyền này giúp trẻ em lớn lên trong môi trường lành mạnh, trở thành những công dân có ích cho xã hội. Một ví dụ tiêu biểu về sự thấu hiểu giữa trẻ em và môi trường xung quanh chính là sự quan tâm, hỏi han khi thấy bạn mình gặp khó khăn, như cách cá chép con đã quan tâm hỏi han khi thấy cua đau đớn lột xác để trưởng thành.

1. Nhóm quyền được Sống còn (Survival rights)
Đây là những quyền cơ bản nhất liên quan đến việc bảo vệ mạng sống và đáp ứng các nhu cầu tối thiểu để trẻ em có thể tồn tại và phát triển thể chất [1, 2].
Ví dụ: Trẻ em có quyền được khai sinh ngay khi ra đời để có quốc tịch [2], được tiêm chủng miễn phí các loại vắc-xin cơ bản, được cung cấp đủ thức ăn dinh dưỡng, nước sạch và được điều trị y tế khi bị bệnh.

2. Nhóm quyền được Phát triển (Development rights)
Nhóm quyền này đảm bảo cho trẻ em được tạo điều kiện học tập, vui chơi và phát triển toàn diện về cả tinh thần, trí tuệ lẫn đạo đức [1, 2].
Ví dụ: Trẻ em có quyền được đến trường đi học (được miễn học phí tiểu học) [2], được tiếp cận sách báo phù hợp với lứa tuổi, được tham gia các hoạt động vui chơi giải trí tại công viên, nhà thiếu nhi, hoặc được tạo điều kiện phát triển năng khiếu cá nhân (vẽ, nhạc, thể thao).

3. Nhóm quyền được Bảo vệ (Protection rights)
Nhóm quyền này nhằm giữ cho trẻ em không bị xâm hại, bóc lột, bỏ rơi hay bị phân biệt đối xử trong mọi hoàn cảnh [1, 2].
Ví dụ: Pháp luật nghiêm cấm hành vi bạo lực học đường hoặc đánh đập trẻ em trong gia đình [2]. Trẻ em không phải làm các công việc nặng nhọc độc hại (bóc lột lao động trẻ em) [2], và trẻ em mồ côi hoặc bị bỏ rơi phải được nhà nước hoặc các tổ chức xã hội nhận chăm sóc, nuôi dưỡng.

4. Nhóm quyền được Tham gia (Participation rights)
Nhóm quyền này tạo điều kiện cho trẻ em được bày tỏ ý kiến, nguyện vọng của mình về những vấn đề có liên quan trực tiếp đến bản thân và ý kiến đó phải được người lớn tôn trọng, xem xét [1, 2].
Ví dụ: Trẻ em được quyền bày tỏ nguyện vọng sống cùng ai (cha hoặc mẹ) khi bố mẹ ly hôn, được tham gia phát biểu ý kiến trong các buổi sinh hoạt lớp, hoặc được đóng góp ý tưởng vào các diễn đàn, câu lạc bộ trẻ em tại địa phương [2].