Nền văn minh Đại Việt được hình thành trên nhiều cơ sở quan trọng:

Cơ sở tự nhiên: Đại Việt có điều kiện tự nhiên thuận lợi như đất đai màu mỡ, khí hậu nhiệt đới gió mùa, nhiều sông ngòi thuận lợi cho phát triển nông nghiệp lúa nước.
Cơ sở kinh tế: Nền nông nghiệp trồng lúa nước phát triển, cùng với thủ công nghiệp và thương nghiệp ngày càng mở rộng đã tạo điều kiện cho đời sống vật chất và văn hóa phát triển.
Cơ sở chính trị: Nhà nước phong kiến Đại Việt được xây dựng và củng cố vững mạnh qua các triều đại như Lý, Trần, Lê sơ, tạo nên sự ổn định cho đất nước.
Cơ sở xã hội và văn hóa: Nhân dân Đại Việt có truyền thống yêu nước, đoàn kết, cần cù lao động; đồng thời tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa bên ngoài để làm phong phú nền văn minh dân tộc.
Cơ sở lịch sử: Kế thừa nền văn minh Văn Lang – Âu Lạc và thành tựu văn hóa hàng nghìn năm dựng nước, giữ nước của dân tộc.
Trong các cơ sở trên, cơ sở mang tính quyết định là nền kinh tế nông nghiệp lúa nước. Vì nông nghiệp không chỉ bảo đảm đời sống vật chất cho xã hội mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến tổ chức xã hội, phong tục tập quán, tín ngưỡng và bản sắc văn hóa của người Việt. Chính nền kinh tế này đã tạo nền tảng để xây dựng và phát triển nền văn minh Đại Việt.
 

 
Nền văn minh Đại Việt được hình thành dựa trên nhiều cơ sở khác nhau:

Cơ sở tự nhiên:
Đại Việt nằm ở khu vực có khí hậu nhiệt đới gió mùa, nhiều sông ngòi và đất phù sa màu mỡ. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho nông nghiệp lúa nước phát triển.
Cơ sở kinh tế:
Nền kinh tế chủ yếu là nông nghiệp trồng lúa nước. Ngoài ra còn có thủ công nghiệp và buôn bán ngày càng phát triển, tạo nên đời sống vật chất ổn định cho xã hội.
Cơ sở xã hội và chính trị:
Nhà nước phong kiến được xây dựng và củng cố vững mạnh qua các triều đại như Nhà Lý, Nhà Trần, Nhà Lê sơ. Đất nước ổn định giúp văn hóa và giáo dục phát triển.
Cơ sở văn hóa:
Văn minh Đại Việt kế thừa nền văn minh Văn Lang - Âu Lạc và tiếp thu có chọn lọc văn hóa bên ngoài, đặc biệt là văn hóa Trung Hoa để tạo nên bản sắc riêng.
Cơ sở mang tính quyết định
Cơ sở mang tính quyết định là nền kinh tế nông nghiệp trồng lúa nước.

Vì:

Nông nghiệp tạo ra của cải vật chất nuôi sống xã hội.
Là nền tảng để hình thành nhà nước, ổn định đời sống nhân dân.
Từ đó thúc đẩy sự phát triển của văn hóa, giáo dục, nghệ thuật và quân sự.
Do đó, kinh tế nông nghiệp lúa nước chính là nền tảng quan trọng nhất của nền văn minh Đại Việt.