Câu 1: Những nét chính về tình hình chính trị thời nhà Trần
- Bộ máy nhà nước: Tiếp tục củng cố chế độ quân chủ chuyên chế trung ương tập quyền. Thực hiện chế độ Thái thượng hoàng (vua cha nhường ngôi cho con rồi về làm Thái thượng hoàng cùng quản lý đất nước).
- Đơn vị hành chính: Cả nước chia làm 12 lộ, dưới lộ là phủ, châu, huyện, xã.
- Quân đội: Được xây dựng theo chính sách "Ngụ binh ư nông" và chủ trương "Quân cốt tinh không cốt đông". Củng cố khối đoàn kết dân tộc (Hội nghị Diên Hồng, Hội nghị Bình Than).
- Luật pháp: Ban hành bộ Quốc triều hình luật.
Câu 2: Nhà Hồ và Lê Lợi
a/ Nguyên nhân thất bại của nhà Hồ chống quân Minh:
- Thiếu sự ủng hộ của nhân dân: Đây là nguyên nhân quan trọng nhất. Nhà Hồ lên ngôi bằng cách cướp ngôi nhà Trần, cải cách của Hồ Quý Ly chưa đi vào đời sống khiến lòng dân ly tán. Đúng như Hồ Nguyên Trừng nói: "Thần không sợ đánh, chỉ sợ lòng dân không theo".
- Sai lầm về đường lối kháng chiến: Quá chú trọng vào phòng ngự bị động (xây thành Đa Bang, chiến tuyến sông Hồng) và rút lui cố thủ, không dựa vào chiến tranh nhân dân.
b/ Đánh giá công lao của Lê Lợi:
- Lê Lợi là người khởi xướng, là linh hồn của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
- Ông có tầm nhìn chiến lược khi quy tụ hào kiệt, định hướng chiến lược đánh vào Nghệ An, Tân Bình, Thuận Hóa để tạo đà giải phóng Đông Quan.
- Là vị minh quân đặt nền móng vững chắc cho vương triều hậu Lê thịnh trị nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam.
Câu 3: Nhà Hồ được thành lập như thế nào?
- Cuối thế kỷ XIV, nhà Trần suy yếu, vua ăn chơi sa đọa, mất mùa đói kém xảy ra liên miên.
Hồ Quý Ly là một đại thần có thế lực, đã dần thâu tóm quyền lực.
- Năm 1400, Hồ Quý Ly phế truất vua Trần Thuận Tông, tự lên làm vua, lập ra nhà Hồ, đổi tên nước thành Đại Ngu (nghĩa là sự yên vui lớn), đóng đô ở Tây Đô (Thanh Hóa).
Câu 4: Kháng chiến chống quân Mông – Nguyên
- Nguyên nhân thắng lợi:
+ Sự lãnh đạo tài tình của các vua Trần và các tướng lĩnh (Trần Hưng Đạo, Trần Quang Khải...).
+ Chiến thuật quân sự đúng đắn: "Vườn không nhà trống", tránh chỗ mạnh đánh chỗ yếu.
Tinh thần đoàn kết "vua tôi đồng lòng, anh em hòa mục", quyết chiến của nhân dân (chữ "Sát Thát").
- Ý nghĩa lịch sử:
+ Đập tan tham vọng xâm lược Đại Việt của đế chế Mông - Nguyên, bảo vệ độc lập dân tộc.
+ Góp phần ngăn chặn cuộc xâm lược của quân Nguyên xuống các nước Đông Nam Á.
+ Để lại nhiều bài học quý báu về nghệ thuật quân sự.
Câu 5: Khởi nghĩa Lam Sơn
a/ Nguyên nhân thắng lợi và Ý nghĩa:
+ Nguyên nhân: Lòng yêu nước của nhân dân; đường lối chiến lược sáng suốt (của Lê Lợi, Nguyễn Trãi); tinh thần đoàn kết toàn dân.
+ Ý nghĩa: Kết thúc 20 năm đô hộ của nhà Minh; mở ra thời kỳ phát triển mới của đất nước (thời Lê Sơ).
b/ Bài học kinh nghiệm hiện nay:
+ Phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
+ Lấy dân làm gốc ("Khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc").
+ Trọng dụng nhân tài, xây dựng quân đội chính quy và tinh nhuệ để bảo vệ chủ quyền.
Câu 6: Vì sao anh hùng hào kiệt tụ về Lam Sơn? Mục đích là gì?
+ Vì sao: Lê Lợi là người có uy tín, có lòng yêu nước thiết tha và có chí lớn. Lam Sơn là vùng đất hiểm yếu, phù hợp làm căn cứ lâu dài. Uy tín của "Bình Định Vương" đã thu phục được những người cùng chí hướng.
+ Mục đích: Đánh đuổi giặc Minh, giành lại độc lập tự do cho Tổ quốc và đem lại cuộc sống bình yên cho nhân dân.
Câu 7: Danh nhân văn hóa thời Lê Sơ tiêu biểu
- Nguyễn Trãi (1380 - 1442):
- Đóng góp:
+ Quân sự - Chính trị: Là người soạn thảo các tờ thư dụ hàng quân Minh, là "cánh tay phải" của Lê Lợi với tư tưởng "Mưu phạt tâm công" (đánh vào lòng người).
+ Văn học: Để lại những tác phẩm bất hủ như Bình Ngô đại cáo (bản tuyên ngôn độc lập thứ 2), Quốc âm thi tập...
+ Tư tưởng: Đề cao tư tưởng nhân nghĩa, yêu dân ("Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân").
Ông được UNESCO công nhận là Danh nhân văn hóa thế giới năm 1980.

Câu 1: Những nét chính về tình hình chính trị thời nhà Trần
Bộ máy nhà nước: Được củng cố và hoàn thiện từ trung ương đến địa phương. Nhà Trần thực hiện chế độ Thái thượng hoàng (vua cha nhường ngôi cho con rồi về ở cung Thánh Từ, cùng trông nom việc nước).
Luật pháp: Ban hành bộ Quốc triều hình luật. Các cơ quan pháp luật được tăng cường để duy trì trật tự xã hội.
Quân đội: Được xây dựng theo chính sách "Ngụ binh ư nông" và chủ trương "Quân cốt tinh không cốt đa". Quân đội gồm quân triều đình, quân các lộ, phủ và dân binh.
Mối quan hệ vua - tôi: Rất gắn bó, đoàn kết (thể hiện rõ qua Hội nghị Diên Hồng và Hội nghị Bình Than).
Câu 2: Cuộc kháng chiến chống quân Minh và Khởi nghĩa Lam Sơn
a) Nguyên nhân thất bại của nhà Hồ:

Nguyên nhân chính: Nhà Hồ không tập hợp được sức mạnh của toàn dân. Chính sách cải cách của Hồ Quý Ly dù tiến bộ nhưng làm mất lòng tầng lớp quý tộc cũ và chưa quan tâm đúng mức đến đời sống nhân dân lao động.
Chiến thuật: Quá chú trọng vào phòng thủ thụ động tại các thành lũy (như thành Tây Đô, thành Đa Bang) và dựa vào vũ khí, thay vì lối đánh linh hoạt tận dụng sức dân. Như Hồ Nguyên Trừng đã nói: "Thần không sợ đánh, chỉ sợ lòng dân không theo".
b) Đánh giá công lao của Lê Lợi:

Ông là người khởi xướng, linh hồn của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
Có tầm nhìn chiến lược khi quy tụ được những anh hùng hào kiệt (như Nguyễn Trãi, Trần Nguyên Hãn...).
Có quyết tâm sắt đá, cùng nghĩa quân vượt qua những giai đoạn khó khăn nhất ở núi Chí Linh.
Là vị anh hùng dân tộc giải phóng đất nước khỏi 20 năm đô hộ của nhà Minh, lập ra vương triều Lê Sơ vững mạnh.
Câu 3: Nhà Hồ được thành lập như thế nào?
Vào cuối thế kỷ XIV, nhà Trần suy yếu, các vua Trần không còn đủ năng lực điều hành đất nước. Hồ Quý Ly là một đại thần có quyền lực tuyệt đối trong triều đình.

Năm 1397, ông ép vua Trần dời đô vào Thanh Hóa.
Năm 1400, Hồ Quý Ly phế truất vua Trần Thiếu Đế, tự lên làm vua, lập ra nhà Hồ, đặt tên nước là Đại Ngu.
Câu 4: Kháng chiến chống quân Mông - Nguyên
Nguyên nhân thắng lợi:

Lòng yêu nước và sự đoàn kết giữa triều đình với nhân dân.
Chiến thuật quân sự đúng đắn: "Vườn không nhà trống", tránh chỗ mạnh đánh chỗ yếu, tận dụng địa thế sông ngòi (trận Bạch Đằng).
Sự lãnh đạo tài tình của các vua Trần và danh tướng Trần Hưng Đạo.
Ý nghĩa lịch sử:

Đập tan tham vọng xâm lược Đại Việt và xuống Đông Nam Á của đế chế Mông - Nguyên.
Bảo vệ độc lập, chủ quyền dân tộc.
Góp phần làm phong phú kho tàng nghệ thuật quân sự Việt Nam.
Câu 5: Khởi nghĩa Lam Sơn và bài học kinh nghiệm
a) Nguyên nhân thắng lợi & Ý nghĩa:

Nguyên nhân: Tinh thần đoàn kết dân tộc; chiến lược "vây thành diệt viện" thông minh; sự đồng lòng của toàn quân từ miền ngược đến miền xuôi.
Ý nghĩa: Kết thúc 20 năm đô hộ của nhà Minh, mở ra thời kỳ độc lập lâu dài và phát triển rực rỡ của chế độ phong kiến Việt Nam.
b) Bài học kinh nghiệm cho hiện nay:

Lấy dân làm gốc: Luôn quan tâm đến đời sống và nguyện vọng của nhân dân.
Đoàn kết toàn dân: Sức mạnh của sự đoàn kết là chìa khóa để vượt qua mọi thử thách.
Trọng dụng nhân tài: Thu hút những người có đức có tài để xây dựng đất nước.
Câu 6: Vì sao anh hùng hào kiệt tụ về Lam Sơn?
Lý do: Do ách áp bức tàn bạo của quân Minh khiến nhân dân căm phẫn cực độ. Lê Lợi là người có uy tín lớn, có chí hướng cứu nước rõ ràng và có khả năng tập hợp lực lượng.
Mục đích: Đánh đuổi quân xâm lược Minh, giành lại độc lập cho dân tộc và mang lại cuộc sống ấm no cho nhân dân.
Câu 7: Danh nhân văn hóa tiêu biểu thời Lê Sơ
Một trong những gương mặt tiêu biểu nhất là Nguyễn Trãi (1380 - 1442).

Đóng góp:

Về quân sự - chính trị: Là "cố vấn" số một của Lê Lợi, soạn thảo các văn thư ngoại giao (Quân trung từ mệnh tập) giúp đánh bại quân Minh bằng tư tưởng "Chí nhân đại nghĩa".
Về văn học: Tác giả của Bình Ngô Đại Cáo (bản Tuyên ngôn độc lập thứ hai), Quốc âm thi tập (đặt nền móng cho thơ ca tiếng Việt).
Về tư tưởng: Đề cao tư tưởng nhân nghĩa, lấy dân làm gốc.
Năm 1980, ông được UNESCO công nhận là Danh nhân văn hóa thế giới.

Câu 1: Những nét chính về tình hình chính trị thời nhà Trần
Bộ máy nhà nước: Được củng cố và hoàn thiện từ trung ương đến địa phương. Nhà Trần thực hiện chế độ Thái thượng hoàng (vua cha nhường ngôi cho con rồi về ở cung Thánh Từ, cùng trông nom việc nước).
Luật pháp: Ban hành bộ Quốc triều hình luật. Các cơ quan pháp luật được tăng cường để duy trì trật tự xã hội.
Quân đội: Được xây dựng theo chính sách "Ngụ binh ư nông" và chủ trương "Quân cốt tinh không cốt đa". Quân đội gồm quân triều đình, quân các lộ, phủ và dân binh.
Mối quan hệ vua - tôi: Rất gắn bó, đoàn kết (thể hiện rõ qua Hội nghị Diên Hồng và Hội nghị Bình Than).
Câu 2: Cuộc kháng chiến chống quân Minh và Khởi nghĩa Lam Sơn
a) Nguyên nhân thất bại của nhà Hồ:

Nguyên nhân chính: Nhà Hồ không tập hợp được sức mạnh của toàn dân. Chính sách cải cách của Hồ Quý Ly dù tiến bộ nhưng làm mất lòng tầng lớp quý tộc cũ và chưa quan tâm đúng mức đến đời sống nhân dân lao động.
Chiến thuật: Quá chú trọng vào phòng thủ thụ động tại các thành lũy (như thành Tây Đô, thành Đa Bang) và dựa vào vũ khí, thay vì lối đánh linh hoạt tận dụng sức dân. Như Hồ Nguyên Trừng đã nói: "Thần không sợ đánh, chỉ sợ lòng dân không theo".
b) Đánh giá công lao của Lê Lợi:

Ông là người khởi xướng, linh hồn của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
Có tầm nhìn chiến lược khi quy tụ được những anh hùng hào kiệt (như Nguyễn Trãi, Trần Nguyên Hãn...).
Có quyết tâm sắt đá, cùng nghĩa quân vượt qua những giai đoạn khó khăn nhất ở núi Chí Linh.
Là vị anh hùng dân tộc giải phóng đất nước khỏi 20 năm đô hộ của nhà Minh, lập ra vương triều Lê Sơ vững mạnh.
Câu 3: Nhà Hồ được thành lập như thế nào?
Vào cuối thế kỷ XIV, nhà Trần suy yếu, các vua Trần không còn đủ năng lực điều hành đất nước. Hồ Quý Ly là một đại thần có quyền lực tuyệt đối trong triều đình.

Năm 1397, ông ép vua Trần dời đô vào Thanh Hóa.
Năm 1400, Hồ Quý Ly phế truất vua Trần Thiếu Đế, tự lên làm vua, lập ra nhà Hồ, đặt tên nước là Đại Ngu.
Câu 4: Kháng chiến chống quân Mông - Nguyên
Nguyên nhân thắng lợi:

Lòng yêu nước và sự đoàn kết giữa triều đình với nhân dân.
Chiến thuật quân sự đúng đắn: "Vườn không nhà trống", tránh chỗ mạnh đánh chỗ yếu, tận dụng địa thế sông ngòi (trận Bạch Đằng).
Sự lãnh đạo tài tình của các vua Trần và danh tướng Trần Hưng Đạo.
Ý nghĩa lịch sử:

Đập tan tham vọng xâm lược Đại Việt và xuống Đông Nam Á của đế chế Mông - Nguyên.
Bảo vệ độc lập, chủ quyền dân tộc.
Góp phần làm phong phú kho tàng nghệ thuật quân sự Việt Nam.
Câu 5: Khởi nghĩa Lam Sơn và bài học kinh nghiệm
a) Nguyên nhân thắng lợi & Ý nghĩa:

Nguyên nhân: Tinh thần đoàn kết dân tộc; chiến lược "vây thành diệt viện" thông minh; sự đồng lòng của toàn quân từ miền ngược đến miền xuôi.
Ý nghĩa: Kết thúc 20 năm đô hộ của nhà Minh, mở ra thời kỳ độc lập lâu dài và phát triển rực rỡ của chế độ phong kiến Việt Nam.
b) Bài học kinh nghiệm cho hiện nay:

Lấy dân làm gốc: Luôn quan tâm đến đời sống và nguyện vọng của nhân dân.
Đoàn kết toàn dân: Sức mạnh của sự đoàn kết là chìa khóa để vượt qua mọi thử thách.
Trọng dụng nhân tài: Thu hút những người có đức có tài để xây dựng đất nước.
Câu 6: Vì sao anh hùng hào kiệt tụ về Lam Sơn?
Lý do: Do ách áp bức tàn bạo của quân Minh khiến nhân dân căm phẫn cực độ. Lê Lợi là người có uy tín lớn, có chí hướng cứu nước rõ ràng và có khả năng tập hợp lực lượng.
Mục đích: Đánh đuổi quân xâm lược Minh, giành lại độc lập cho dân tộc và mang lại cuộc sống ấm no cho nhân dân.
Câu 7: Danh nhân văn hóa tiêu biểu thời Lê Sơ
Một trong những gương mặt tiêu biểu nhất là Nguyễn Trãi (1380 - 1442).

Đóng góp:

Về quân sự - chính trị: Là "cố vấn" số một của Lê Lợi, soạn thảo các văn thư ngoại giao (Quân trung từ mệnh tập) giúp đánh bại quân Minh bằng tư tưởng "Chí nhân đại nghĩa".
Về văn học: Tác giả của Bình Ngô Đại Cáo (bản Tuyên ngôn độc lập thứ hai), Quốc âm thi tập (đặt nền móng cho thơ ca tiếng Việt).
Về tư tưởng: Đề cao tư tưởng nhân nghĩa, lấy dân làm gốc.
Năm 1980, ông được UNESCO công nhận là Danh nhân văn hóa thế giới.
...Xem thêm

Câu 1: Những nét chính về tình hình chính trị thời nhà Trần
- Bộ máy nhà nước: Tiếp tục củng cố chế độ quân chủ chuyên chế trung ương tập quyền. Thực hiện chế độ Thái thượng hoàng (vua cha nhường ngôi cho con rồi về làm Thái thượng hoàng cùng quản lý đất nước).
- Đơn vị hành chính: Cả nước chia làm 12 lộ, dưới lộ là phủ, châu, huyện, xã.
- Quân đội: Được xây dựng theo chính sách "Ngụ binh ư nông" và chủ trương "Quân cốt tinh không cốt đông". Củng cố khối đoàn kết dân tộc (Hội nghị Diên Hồng, Hội nghị Bình Than).
- Luật pháp: Ban hành bộ Quốc triều hình luật.
Câu 2: Nhà Hồ và Lê Lợi
a/ Nguyên nhân thất bại của nhà Hồ chống quân Minh:
- Thiếu sự ủng hộ của nhân dân: Đây là nguyên nhân quan trọng nhất. Nhà Hồ lên ngôi bằng cách cướp ngôi nhà Trần, cải cách của Hồ Quý Ly chưa đi vào đời sống khiến lòng dân ly tán. Đúng như Hồ Nguyên Trừng nói: "Thần không sợ đánh, chỉ sợ lòng dân không theo".
- Sai lầm về đường lối kháng chiến: Quá chú trọng vào phòng ngự bị động (xây thành Đa Bang, chiến tuyến sông Hồng) và rút lui cố thủ, không dựa vào chiến tranh nhân dân.
b/ Đánh giá công lao của Lê Lợi:
- Lê Lợi là người khởi xướng, là linh hồn của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
- Ông có tầm nhìn chiến lược khi quy tụ hào kiệt, định hướng chiến lược đánh vào Nghệ An, Tân Bình, Thuận Hóa để tạo đà giải phóng Đông Quan.
- Là vị minh quân đặt nền móng vững chắc cho vương triều hậu Lê thịnh trị nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam.
Câu 3: Nhà Hồ được thành lập như thế nào?
- Cuối thế kỷ XIV, nhà Trần suy yếu, vua ăn chơi sa đọa, mất mùa đói kém xảy ra liên miên.
Hồ Quý Ly là một đại thần có thế lực, đã dần thâu tóm quyền lực.
- Năm 1400, Hồ Quý Ly phế truất vua Trần Thuận Tông, tự lên làm vua, lập ra nhà Hồ, đổi tên nước thành Đại Ngu (nghĩa là sự yên vui lớn), đóng đô ở Tây Đô (Thanh Hóa).
Câu 4: Kháng chiến chống quân Mông – Nguyên
- Nguyên nhân thắng lợi:
+ Sự lãnh đạo tài tình của các vua Trần và các tướng lĩnh (Trần Hưng Đạo, Trần Quang Khải...).
+ Chiến thuật quân sự đúng đắn: "Vườn không nhà trống", tránh chỗ mạnh đánh chỗ yếu.
Tinh thần đoàn kết "vua tôi đồng lòng, anh em hòa mục", quyết chiến của nhân dân (chữ "Sát Thát").
- Ý nghĩa lịch sử:
+ Đập tan tham vọng xâm lược Đại Việt của đế chế Mông - Nguyên, bảo vệ độc lập dân tộc.
+ Góp phần ngăn chặn cuộc xâm lược của quân Nguyên xuống các nước Đông Nam Á.
+ Để lại nhiều bài học quý báu về nghệ thuật quân sự.
Câu 5: Khởi nghĩa Lam Sơn
a/ Nguyên nhân thắng lợi và Ý nghĩa:
+ Nguyên nhân: Lòng yêu nước của nhân dân; đường lối chiến lược sáng suốt (của Lê Lợi, Nguyễn Trãi); tinh thần đoàn kết toàn dân.
+ Ý nghĩa: Kết thúc 20 năm đô hộ của nhà Minh; mở ra thời kỳ phát triển mới của đất nước (thời Lê Sơ).
b/ Bài học kinh nghiệm hiện nay:
+ Phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
+ Lấy dân làm gốc ("Khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc").
+ Trọng dụng nhân tài, xây dựng quân đội chính quy và tinh nhuệ để bảo vệ chủ quyền.
Câu 6: Vì sao anh hùng hào kiệt tụ về Lam Sơn? Mục đích là gì?
+ Vì sao: Lê Lợi là người có uy tín, có lòng yêu nước thiết tha và có chí lớn. Lam Sơn là vùng đất hiểm yếu, phù hợp làm căn cứ lâu dài. Uy tín của "Bình Định Vương" đã thu phục được những người cùng chí hướng.
+ Mục đích: Đánh đuổi giặc Minh, giành lại độc lập tự do cho Tổ quốc và đem lại cuộc sống bình yên cho nhân dân.
Câu 7: Danh nhân văn hóa thời Lê Sơ tiêu biểu
- Nguyễn Trãi (1380 - 1442):
- Đóng góp:
+ Quân sự - Chính trị: Là người soạn thảo các tờ thư dụ hàng quân Minh, là "cánh tay phải" của Lê Lợi với tư tưởng "Mưu phạt tâm công" (đánh vào lòng người).
+ Văn học: Để lại những tác phẩm bất hủ như Bình Ngô đại cáo (bản tuyên ngôn độc lập thứ 2), Quốc âm thi tập...
+ Tư tưởng: Đề cao tư tưởng nhân nghĩa, yêu dân ("Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân").
Ông được UNESCO công nhận là Danh nhân văn hóa thế giới năm 1980.