Trong cuộc sống, con người luôn phải đối diện với nhiều mặt đối lập như được – mất, khen – chê, thành công – thất bại. Đó là những điều không thể tránh khỏi trên hành trình trưởng thành của mỗi người. Vì thế, cách ứng xử trước được và mất, trước lời khen và tiếng chê có ý nghĩa vô cùng quan trọng, góp phần thể hiện nhân cách, bản lĩnh và sự trưởng thành của con người trong xã hội ngày nay.

“Được – mất” là những trạng thái thường gặp trong cuộc sống. Có khi ta đạt được thành công, hạnh phúc, tiền bạc, tình cảm nhưng cũng có lúc mất mát, thất bại hoặc đánh đổi một điều gì đó. “Khen – chê” là những nhận xét, đánh giá của người khác về bản thân ta. Khen khiến con người vui vẻ, tự tin còn chê dễ làm ta buồn bã, tự ái. Tuy nhiên, nếu không biết ứng xử đúng đắn, con người rất dễ rơi vào trạng thái kiêu ngạo khi được khen hoặc tuyệt vọng khi gặp thất bại, mất mát.

Trước hết, con người cần có thái độ bình tĩnh và tích cực trước được – mất trong cuộc sống. Không ai có thể mãi thành công hay luôn gặp may mắn. Được chưa chắc đã là điều tốt tuyệt đối, còn mất cũng chưa hẳn là điều xấu hoàn toàn. Có những mất mát giúp con người trưởng thành, mạnh mẽ và biết trân trọng những giá trị thật sự của cuộc sống. Nếu quá vui mừng khi đạt được điều gì đó, con người dễ trở nên chủ quan, tự mãn. Ngược lại, nếu quá đau khổ khi mất đi một điều quan trọng, ta sẽ dễ gục ngã và mất niềm tin vào cuộc sống. Vì vậy, cần học cách chấp nhận, nhìn nhận mọi việc bằng thái độ lạc quan để tiếp tục cố gắng vươn lên.

Bên cạnh đó, cách ứng xử trước lời khen và tiếng chê cũng rất quan trọng. Khi được khen, con người nên vui vẻ đón nhận nhưng không nên kiêu căng hay xem mình là hoàn hảo. Lời khen chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó trở thành động lực để ta tiếp tục cố gắng. Ngược lại, trước những lời chê đúng đắn, con người cần biết lắng nghe và nhìn nhận lại bản thân để sửa đổi, hoàn thiện mình hơn. Người biết tiếp thu phê bình thường dễ tiến bộ và thành công trong cuộc sống. Tuy nhiên, cũng cần tỉnh táo trước những lời khen giả tạo hoặc những lời chê mang tính xúc phạm, tiêu cực để không bị ảnh hưởng xấu về tinh thần.

Trong xã hội hiện nay, nhiều người quá coi trọng được – mất và lời khen của người khác. Có người bất chấp mọi thứ để đạt lợi ích cho bản thân, thậm chí gian dối, ích kỉ chỉ để “được” nhiều hơn. Lại có người sống quá phụ thuộc vào lời khen trên mạng xã hội, luôn muốn được chú ý và công nhận. Khi bị chê bai hoặc thất bại, họ dễ chán nản, mất phương hướng. Điều đó cho thấy con người hiện đại càng cần rèn luyện bản lĩnh sống và thái độ ứng xử đúng đắn trước những biến động của cuộc đời.

Là học sinh, mỗi chúng ta cần học cách sống khiêm tốn, bản lĩnh và tích cực. Khi đạt thành tích tốt không nên tự mãn mà phải tiếp tục cố gắng. Khi gặp thất bại hay bị phê bình, cần xem đó là cơ hội để học hỏi và trưởng thành. Đồng thời, cần biết yêu thương, chia sẻ với những người gặp khó khăn, mất mát trong cuộc sống.

Tóm lại, được – mất, khen – chê là những điều tất yếu của cuộc sống. Điều quan trọng không phải ta nhận được bao nhiêu hay bị đánh giá thế nào mà là cách ta đối diện và ứng xử trước những điều ấy. Một người biết giữ thái độ bình tĩnh, khiêm tốn và tích cực trước mọi hoàn cảnh sẽ luôn trưởng thành và tìm được giá trị đích thực của cuộc sống.

Trong cuộc sống, con người luôn phải đối diện với những cặp phạm trù tưởng như đối lập nhưng lại song hành với nhau: được – mất, khen – chê. Có người vì đạt được thành công mà tự mãn, có người vì mất mát mà suy sụp; có người vui sướng khi được ca ngợi nhưng đau khổ chỉ vì một lời phê bình. Trong xã hội hiện đại ngày nay, khi con người sống trong guồng quay cạnh tranh và mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, cách ứng xử trước được – mất, khen – chê càng trở thành thước đo bản lĩnh và nhân cách của mỗi người.

“Được – mất” là những điều con người có hoặc không có trong cuộc sống: có thể là vật chất, cơ hội, danh vọng hay tình cảm. “Khen – chê” là những nhận xét, đánh giá của người khác đối với hành động, phẩm chất hay thành quả của mỗi cá nhân. Đây là điều không ai có thể tránh khỏi, bởi cuộc sống vốn luôn vận động và thay đổi. Có được thì cũng có thể mất đi; được khen thì cũng sẽ có lúc bị chê trách. Điều quan trọng không nằm ở hoàn cảnh mà nằm ở thái độ ứng xử của con người trước những điều ấy.

Trước hết, con người cần có thái độ bình tĩnh và tích cực trước được – mất. Khi đạt được thành công, ta nên vui mừng nhưng không nên kiêu ngạo hay xem thường người khác. Thành công chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó trở thành động lực để con người tiếp tục cố gắng và sống có ích hơn. Ngược lại, khi gặp mất mát hay thất bại, con người không nên bi quan, buông xuôi. Trong thực tế, rất nhiều người trưởng thành và mạnh mẽ hơn sau những lần vấp ngã. Thất bại giúp ta nhận ra hạn chế của bản thân, biết quý trọng những điều mình đang có và học cách đứng lên bằng nghị lực. Nếu chỉ vì một lần mất mát mà đánh mất niềm tin vào cuộc sống, con người sẽ mãi chìm trong đau khổ và không thể tiến bộ.

Bên cạnh đó, cách ứng xử trước lời khen và tiếng chê cũng thể hiện sự trưởng thành của mỗi người. Được khen là điều ai cũng thích, nhưng nếu quá say mê lời tán dương, con người dễ trở nên tự phụ, sống vì ánh nhìn của người khác mà quên mất giá trị thật của bản thân. Ngược lại, trước lời chê, ta cần biết lắng nghe và chọn lọc. Những lời góp ý chân thành sẽ giúp ta sửa chữa khuyết điểm và hoàn thiện mình hơn. Tuy nhiên, không phải mọi lời chê đều đúng. Trong xã hội hiện nay, nhất là trên mạng xã hội, nhiều người dễ buông lời phán xét, chỉ trích thiếu suy nghĩ. Vì thế, con người cần tỉnh táo để tiếp nhận điều đúng và bỏ qua những lời tiêu cực vô căn cứ.

Đáng tiếc rằng trong cuộc sống hiện nay, không ít người có cách ứng xử chưa đúng trước được – mất, khen – chê. Có người vì chạy theo lợi ích mà bất chấp đúng sai; khi thất bại thì đổ lỗi cho hoàn cảnh. Nhiều người quá phụ thuộc vào sự công nhận của người khác, chỉ cần bị chê bai đã rơi vào trạng thái tự ti, thậm chí tuyệt vọng. Một số người lại thích tâng bốc khi người khác thành công nhưng quay lưng hoặc chế giễu khi họ thất bại. Những cách hành xử ấy không chỉ làm tổn thương người khác mà còn khiến xã hội trở nên lạnh lùng, thiếu sự cảm thông.

Để có cách ứng xử đúng đắn, mỗi người cần rèn luyện bản lĩnh sống và thái độ khiêm tốn. Hãy học cách đón nhận thành công bằng sự biết ơn, đối diện thất bại bằng nghị lực; tiếp nhận lời khen bằng sự tỉnh táo và đón nhận lời chê bằng tinh thần cầu thị. Đồng thời, mỗi người cũng cần biết tôn trọng người khác trong lời nói và hành động, tránh khen chê tùy tiện gây tổn thương cho người đối diện. Khi con người biết sống cân bằng trước được – mất, khen – chê, cuộc sống sẽ trở nên nhẹ nhàng và ý nghĩa hơn.

Cuộc đời không phải lúc nào cũng chỉ có thành công hay những lời ngợi ca. Điều làm nên giá trị của con người chính là thái độ trước những biến động ấy. Biết ứng xử đúng mực trước được – mất, khen – chê không chỉ giúp con người trưởng thành hơn mà còn góp phần xây dựng một xã hội văn minh, nhân ái và giàu lòng bao dung.
 
 $\frac{0}{0}=======================D$

Cuộc sống là một bức tranh đa sắc diện, nơi mỗi cá nhân luôn phải đối mặt với những cán cân xoay chiều: giữa cái được và cái mất, giữa lời khen và tiếng chê. Cách chúng ta ứng xử trước những biến động này không chỉ thể hiện bản lĩnh cá nhân mà còn là thước đo giá trị đạo đức của mỗi con người trong xã hội hiện đại.
Trước hết, chúng ta cần hiểu đúng về bản chất của các khái niệm này. "Được và mất" thường gắn liền với lợi ích vật chất hoặc thành quả cụ thể; trong khi "khen và chê" lại là những phản hồi về mặt tinh thần, thái độ của cộng đồng đối với hành vi của cá nhân. Trong một xã hội vận động không ngừng và đầy tính cạnh tranh như ngày nay, ranh giới giữa chúng trở nên mong manh hơn bao giờ hết. Có những cái "được" trước mắt lại là cái "mất" dài lâu, và có những lời "chê" đắng ngắt lại chính là liều thuốc bổ giúp ta hoàn thiện mình.
Cách ứng xử tích cực đầu tiên chính là sự bình thản trước vòng xoáy "được - mất". Người có bản lĩnh là người hiểu rằng không có thành công nào là vĩnh cửu và không có thất bại nào là đường cùng. Khi đạt được thành quả, thay vì tự mãn, ta nên trân trọng và dùng nó làm đòn bẩy cho những mục tiêu cao hơn. Ngược lại, khi đối diện với mất mát, thay vì bi lụy, hãy xem đó là học phí cho những bài học trưởng thành. Một thái độ ung dung, xem nhẹ hư vinh sẽ giúp tâm hồn ta luôn giữ được sự tĩnh tại giữa cuộc đời đầy biến động.
Đối với vấn đề "khen - chê", sự tỉnh táo là yếu tố then chốt. Lời khen giống như một đóa hoa, nó làm cuộc sống tươi đẹp hơn nhưng cũng dễ khiến người ta say sưa trong ảo tưởng. Người thông tuệ sẽ đón nhận lời khen bằng sự khiêm nhường, lọc ra đâu là lời khích lệ chân thành, đâu là lời tâng bốc phù phiếm. Về phía tiếng chê, thay vì phản ứng bằng sự giận dữ hay mặc cảm, hãy đối diện với nó bằng tinh thần cầu thị. Một lời chê công tâm là tấm gương phản chiếu những khiếm khuyết mà tự thân ta không nhìn thấy được. Biết ơn người chê mình đúng chính là biểu hiện cao nhất của sự dũng cảm.
Tuy nhiên, trong thực tế, không ít người đang có cách ứng xử lệch lạc. Có những người vì quá ám ảnh bởi cái "được" mà sẵn sàng đánh đổi lương tâm, bất chấp thủ đoạn. Lại có những người vì sợ tiếng "chê" mà không dám dấn thân, hoặc vì quá đắm chìm trong lời "khen" mà trở nên kiêu ngạo, coi thường người khác. Sự cực đoan trong cách đón nhận những yếu tố này dễ khiến con người rơi vào trạng thái tâm lý bất ổn, đánh mất đi bản ngã của chính mình.
Để có một lối sống cân bằng, mỗi chúng ta cần xây dựng cho mình một hệ giá trị nội tại vững chắc. Khi ta biết mình là ai, mình đang đứng ở đâu và mục đích sống của mình là gì, những yếu tố ngoại cảnh như được - mất, khen - chê sẽ không còn đủ sức xoay chuyển tâm trí ta. Hãy học cách khen ngợi người khác một cách chân thành để lan tỏa năng lượng tích cực, và học cách góp ý (chê) một cách khéo léo, xây dựng để giúp nhau cùng tiến bộ.
Tóm lại, thái độ của chúng ta trước được - mất, khen - chê chính là tấm gương phản chiếu tầm vóc tâm hồn. Hãy đón nhận mọi thứ với tâm thế: được không kiêu, mất không nản, khen không lóa mắt, chê không nản lòng. Chỉ khi làm chủ được cảm xúc trước những biến thiên ấy, con người mới thực sự tìm thấy hạnh phúc và sự tự do tự tại giữa cuộc đời.