* Phân bố dân cư là một hiện tượng xã hội có tính quy luật, chịu tác động tổng hợp của nhiều nhân tố, bao gồm trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, tính chất nền kinh tế, điều kiện tự nhiên, lịch sử khai thác lãnh thổ,...

 
- Các nhân tố kinh tế - xã hội

+ Trình độ phát triển của lực lượng sản xuất và tính chất của nền kinh tế: Có vai trò quyết định trong sự phân bố dân cư.

+ Lịch sử khai thác lãnh thổ và chuyển cư: những khu vực khai thác lâu đời có dân cư đông đúc hơn những khu vực mới khai thác. Việc chuyển cư với quy mô lớn có tác động nhiều tới sự phân bố dân cư trên thế giới.

- Các nhân tố tự nhiên: Vị trí địa lí, các điều kiện tự nhiên (khí hậu, nước, địa hình, đất đai,...) tạo thuận lợi hoặc gây khó khăn đến đời sống con người qua đó tác động đến sự phân bố dân cư.

* Trình độ phát triển của lực lượng sản xuất và tính chất của nền kinh tế: Có vai trò quyết định trong sự phân bố dân cư. Những khu vực nào có nền kinh tế phát triển, đặc biệt là ngành công nghiệp và dịch vụ sẽ thu hút được nhiều lao động đến tìm việc làm, định cư lâu dài,… khi lực lượng sản xuất phát triển, con người có thể khắc phục những trở ngại về mặt tự nhiên để tiến hành sản xuất và phân bố dân cư như ở các vùng sa mạc, hoang mạc,… 

Một số ví dụ cho thấy điều kiện tự nhiên và kinh tế – xã hội ảnh hưởng đến sự phân bố dân cư thế giới:

Đồng bằng màu mỡ, khí hậu thuận lợi như ở Đồng bằng sông Hồng tập trung dân cư đông đúc vì thuận lợi cho sản xuất và sinh hoạt.
Các vùng hoang mạc như Sa mạc Sahara dân cư rất thưa do khí hậu khô nóng, thiếu nước.
Những nơi có khí hậu lạnh giá quanh năm như Siberia ít dân sinh sống vì điều kiện tự nhiên khắc nghiệt.
Các thành phố lớn, phát triển công nghiệp như Tokyo thu hút dân cư đông do có nhiều việc làm và dịch vụ.
Khu vực ven biển thường đông dân hơn miền núi vì giao thông, đánh bắt thủy sản và buôn bán thuận lợi.
Những vùng thường xảy ra động đất, núi lửa hoặc bão lớn có dân cư thưa hơn do nguy hiểm cho cuộc sống.
Các vùng có tài nguyên khoáng sản phong phú thường tập trung dân cư để khai thác và phát triển kinh tế.
Những nơi chiến tranh, bất ổn chính trị hoặc kinh tế kém phát triển thường làm người dân di cư sang nơi khác sinh sống.