1. Nhận biết: Na₂CO₃, BaCl₂, Na₃PO₄, H₂SO₄, NaHCO₃, NaCl
Bước 1: Tìm H₂SO₄ (axit mạnh)
Cho từng dung dịch tác dụng với các dung dịch khác.
Dung dịch nào:Tạo khí CO₂ (sủi bọt) với Na₂CO₃ hoặc NaHCO₃
→ chính là H₂SO₄
PTHH:

H₂SO₄ + Na₂CO₃ → CO₂↑ + H₂O + muối
H₂SO₄ + NaHCO₃ → CO₂↑ + H₂O + muối

Bước 2: Dùng H₂SO₄ nhận BaCl₂
Dung dịch tạo kết tủa trắng BaSO₄ → BaCl₂
PTHH:

BaCl₂ + H₂SO₄ → BaSO₄↓ + 2HCl

Bước 3: Phân biệt Na₂CO₃ và NaHCO₃
Dùng H₂SO₄:Cả hai đều có khí CO₂, nhưng:Na₂CO₃ → sủi mạnh hơn
NaHCO₃ → sủi nhẹ hơn
(hoặc dùng BaCl₂)

Na₂CO₃ + BaCl₂ → kết tủa BaCO₃
NaHCO₃ → không tạo kết tủa rõ

Bước 4: Nhận Na₃PO₄
Dùng BaCl₂:Tạo kết tủa trắng Ba₃(PO₄)₂ → Na₃PO₄

Bước 5: Còn lại NaCl
Không phản ứng với các dung dịch trên → NaCl

2. Nhận biết: H₂O, NaCl, Na₂CO₃, HCl
Bước 1: Tìm HCl
Dung dịch tạo khí CO₂ với Na₂CO₃ → HCl

Bước 2: Nhận Na₂CO₃
Dung dịch phản ứng với HCl tạo khí → Na₂CO₃

Bước 3: Phân biệt NaCl và H₂O
Dùng Na₂CO₃:Không hiện tượng với cả hai → cần so sánh độ dẫn điện (lý thuyết)
Hoặc:Dùng HCl:NaCl: không phản ứng
H₂O: chỉ là dung môi
→ Thực tế: NaCl và H₂O không phân biệt được hoàn toàn bằng phương pháp hóa học trong phạm vi này
→ Nhận bằng tính chất vật lý (bay hơi, vị mặn, dẫn điện)

3. Nhận biết: BaCl₂, Ba(NO₃)₂, Ag₂SO₄, HCl, H₂SO₄
Bước 1: Nhận H₂SO₄
Dung dịch tạo kết tủa trắng với BaCl₂ hoặc Ba(NO₃)₂ → H₂SO₄

Bước 2: Nhận HCl
Dùng Ag₂SO₄:Tạo kết tủa trắng AgCl → HCl
PTHH:

Ag₂SO₄ + HCl → AgCl↓ + H₂SO₄

Bước 3: Phân biệt BaCl₂ và Ba(NO₃)₂
Dùng Ag₂SO₄:BaCl₂ → tạo AgCl↓
Ba(NO₃)₂ → không hiện tượng

Bước 4: Nhận Ag₂SO₄
Là dung dịch:Tạo kết tủa với HCl
Không phản ứng với Ba(NO₃)₂

Tóm tắt tư duy chung
Axit + CO₃²⁻ / HCO₃⁻ → CO₂
Ba²⁺ + SO₄²⁻ → kết tủa trắng
Ag⁺ + Cl⁻ → kết tủa trắng
PO₄³⁻ + Ba²⁺ → kết tủa