- Dưới đây là những tác hại chính mà động vật gây ra, được chia theo từng lĩnh vực cụ thể:
1. Đối với sức khỏe con người (Vật trung gian truyền bệnh)
- Đây là tác hại nguy hiểm nhất. Nhiều loài động vật đóng vai trò là "vật chủ" mang mầm bệnh truyền sang người (Zoonosis):
+ Côn trùng: Muỗi vằn truyền sốt xuất huyết, muỗi Anopheles truyền sốt rét, ruồi nhặng mang vi khuẩn gây tiêu chảy, tả.
+ Động vật có vú: Chuột mang vi khuẩn gây bệnh dịch hạch, bệnh vàng da do xoắn khuẩn; chó, mèo, dơi có thể truyền virus dại (Rabies).
+ Ký sinh trùng: Giun, sán từ gia súc, gia cầm có thể xâm nhập vào cơ thể người qua đường ăn uống.
2. Đối với sản xuất nông nghiệp
- Động vật là "kẻ thù" số một của nhà nông nếu không được kiểm soát tốt:
+ Phá hoại mùa màng: Chuột, châu chấu, sâu bọ, và các loài chim có thể tàn phá hàng héc-ta hoa màu, gây thất thu lớn.
+ Gây bệnh cho vật nuôi: Các loài chim hoang dã có thể truyền cúm gia cầm ($H5N1$, $H7N9$) cho gà, vịt trong trang trại.
+ Phá hoại lâm nghiệp: Một số loài côn trùng đục thân gỗ hoặc động vật gặm nhấm phá hoại rừng trồng và cây lấy gỗ.
3. Đối với đời sống sinh hoạt và tài sản
- Đừng xem nhẹ khả năng "tàn phá" đồ đạc của những vị khách không mời:
+ Phá hủy công trình: Mối là "sát thủ âm thầm" đối với các cấu trúc bằng gỗ; chuột gặm nhấm dây điện gây chập cháy, hỏa hoạn.
+ Làm hư hỏng thực phẩm: Gián, chuột không chỉ ăn vụng mà còn để lại chất thải, mùi hôi và vi khuẩn lên thức ăn của chúng ta.
+ Gây ô nhiễm môi trường sống: Phóng uế bừa bãi, xác động vật chết nếu không xử lý kịp thời sẽ gây mùi hôi thối và ô nhiễm nguồn nước.
4. Gây mất cân bằng hệ sinh thái (Loài xâm lấn)
- Khi một loài động vật lạ xuất hiện ở môi trường không có kẻ thù tự nhiên, chúng trở thành thảm họa:
+ Ví dụ: Ốc bươu vàng, rùa tai đỏ hay tôm hùm đất tại Việt Nam đã tiêu diệt các loài bản địa, phá hủy hệ sinh thái dưới nước và các cánh đồng lúa.
- Một góc nhìn công bằng:
- Lưu ý: Đa số các "tác hại" này xuất phát từ bản năng sinh tồn hoặc do sự mất cân bằng sinh thái mà con người vô tình tạo ra. Việc hiểu rõ các tác hại này không phải để chúng ta tiêu diệt sạch bóng động vật, mà để có biện pháp phòng ngừa, kiểm soát dịch hại và giữ khoảng cách an toàn giữa thế giới hoang dã và đời sống con người.