Câu 1: Tác động của sự phát triển khoa học – kỹ thuật từ thế kỷ XVIII đến XIX
- Tích cực
+ Thúc đẩy công nghiệp và sản xuất:
+ Cuộc Cách mạng công nghiệp ở Anh (thế kỷ XVIII – XIX) đưa máy móc vào sản xuất, tăng năng suất lao động.
- Tiến bộ trong giao thông, liên lạc:
+ Tàu hơi nước, đường sắt, điện tín… giúp giao thương, trao đổi văn hóa nhanh hơn.
- Nâng cao trình độ tri thức, y tế, đời sống:
+ Cải tiến kỹ thuật nông nghiệp, y học, máy móc công nghiệp → đời sống con người được nâng cao.
- Tiêu cực / hạn chế
- Bóc lột lao động, bất bình đẳng xã hội:
+ Công nhân nhà máy làm việc trong điều kiện khắc nghiệt, giờ làm dài, trẻ em lao động.
- Suy thoái môi trường:
+ Khai thác than, dầu, nước, rừng quá mức → ô nhiễm, biến đổi thiên nhiên.
- Thúc đẩy chủ nghĩa đế quốc:
+ Các nước kỹ thuật tiên tiến đi xâm chiếm thuộc địa, gây chiến tranh, bất ổn chính trị ở các khu vực bị chiếm đóng.
→ Kết luận
- Sự phát triển khoa học – kỹ thuật từ thế kỷ XVIII đến XIX mang lại tiến bộ lớn cho xã hội loài người, nhưng đồng thời cũng tạo ra bất bình đẳng và tác động tiêu cực môi trường, cần quản lý và điều chỉnh.
Câu 2: Tình hình chính trị Việt Nam nửa đầu thế kỷ XIX (theo SGK Cánh Diều)
+ Thời Nguyễn (1802 – 1858)
+ Gia Long (1802 – 1820): Thống nhất đất nước, đặt cơ sở nhà Nguyễn.
- Minh Mạng (1820 – 1841):
+ Tăng cường tập quyền, hoàn thiện bộ máy quan lại.
+ Mở rộng lãnh thổ về phía Nam và Tây Nam.
+ Thiệu Trị (1841 – 1847): Tiếp tục chính sách củng cố quyền lực trung ương.
- Tự Đức (1847 – 1883):
+ Gặp nhiều khó khăn về kinh tế, xã hội, nạn đói và sự xâm lược của thực dân Pháp.
- Đặc điểm chung:
+ Chế độ phong kiến tập quyền, quan lại trung ương mạnh.
+ Chưa có cải cách hiện đại hóa, nền kinh tế vẫn chủ yếu nông nghiệp.
+ Xuất hiện áp lực từ bên ngoài (Pháp, Tây phương), dẫn đến các cuộc xung đột sau này.

Câu 1. Tác động của sự phát triển khoa học – kĩ thuật (thế kỉ XVIII – XIX)
- Tích cực
Thúc đẩy sản xuất phát triển mạnh
→ Máy móc ra đời (như máy hơi nước của James Watt) làm tăng năng suất lao động.
Hình thành nền sản xuất công nghiệp hiện đại
→ Thay thế sản xuất thủ công bằng cơ khí → xuất hiện nhà máy, khu công nghiệp.
Thay đổi đời sống xã hội
→ Giao thông phát triển (tàu hỏa, tàu thủy), liên lạc nhanh hơn → thế giới “thu hẹp” lại.
Thúc đẩy đô thị hóa
→ Nhiều thành phố công nghiệp ra đời, đời sống vật chất được cải thiện.

- Tiêu cực / hạn chế
Gia tăng khoảng cách giàu – nghèo
→ Giai cấp công nhân bị bóc lột nặng nề.
Ô nhiễm môi trường
→ Khói bụi, chất thải từ nhà máy ảnh hưởng đến thiên nhiên và sức khỏe.
Gia tăng xung đột, chiến tranh
→ Các nước tư bản chạy đua vũ trang, xâm chiếm thuộc địa.

→ Kết luận
→ Khoa học – kĩ thuật phát triển đã làm thay đổi sâu sắc xã hội loài người, vừa thúc đẩy tiến bộ nhưng cũng gây ra nhiều vấn đề cần giải quyết.

Câu 2. Tình hình chính trị Việt Nam nửa đầu thế kỉ XIX
1. Nhà nước phong kiến được củng cố
Năm 1802, Nguyễn Ánh lên ngôi, lập ra triều nhà Nguyễn.
Xây dựng bộ máy nhà nước quân chủ chuyên chế tập trung.

2. Tăng cường quyền lực của vua
Vua nắm mọi quyền hành (chính trị, quân sự, lập pháp…).
Hệ thống quan lại được tổ chức chặt chẽ từ trung ương đến địa phương.

3. Chính sách đối nội
Ban hành luật pháp (như bộ luật Gia Long).
Đàn áp các cuộc nổi dậy của nông dân.
Duy trì trật tự xã hội theo khuôn mẫu phong kiến.

4. Chính sách đối ngoại
Thực hiện chính sách đóng cửa, hạn chế giao lưu với phương Tây.
Thần phục nhà Thanh (Trung Quốc).

→ Nhận xét
→ Chính trị ổn định nhưng bảo thủ, lạc hậu, không theo kịp sự phát triển của thế giới → làm đất nước yếu dần trước nguy cơ xâm lược.

👉 Kết luận chung:
Nửa đầu thế kỉ XIX, Việt Nam có bộ máy nhà nước chặt chẽ nhưng chính sách bảo thủ đã khiến đất nước rơi vào thế bị động trước những biến đổi lớn của thời đại.