Trong bài thơ “Côn Sơn ca” của Nguyễn Trãi, vẻ đẹp của cuộc sống thanh nhàn được thể hiện rất rõ qua những hình ảnh thiên nhiên giản dị và gần gũi. Sống giữa núi rừng Côn Sơn, nhà thơ hòa mình vào cảnh sắc thiên nhiên trong lành với tiếng suối róc rách, đá rêu phơi và rừng thông xanh mát. Những hình ảnh ấy không chỉ miêu tả vẻ đẹp của thiên nhiên mà còn phản ánh tâm hồn thanh cao, ung dung của Nguyễn Trãi khi tìm về cuộc sống ẩn dật. Đối với ông, tiếng suối như tiếng đàn cầm êm dịu, đá rêu trở thành chỗ ngồi thư thái, rừng thông là nơi để lắng nghe tiếng gió vi vu. Qua đó, ta thấy được một tâm hồn yêu thiên nhiên sâu sắc, luôn tìm thấy niềm vui trong những điều bình dị của cuộc sống. Cuộc sống thanh nhàn ấy không phải là sự trốn tránh cuộc đời mà là cách để nhà thơ giữ gìn nhân cách, tâm hồn sau những biến động của thời cuộc. Qua bài thơ, Nguyễn Trãi đã cho người đọc cảm nhận được vẻ đẹp của một con người vừa tài năng, vừa có tâm hồn thanh cao, luôn hướng đến sự hòa hợp giữa con người và thiên nhiên.