Câu 1. Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của bài thơ
Trả lời:
Bài thơ được viết theo thể thơ tự do.

Giải thích:

Số chữ trong mỗi dòng thơ không đều (có dòng 5 chữ, có dòng 6–7 chữ).
Các khổ thơ không bị gò bó theo khuôn mẫu cố định.
Nhịp điệu linh hoạt, phù hợp với việc bộc lộ cảm xúc và suy tư.
→ Đây là những dấu hiệu tiêu biểu của thể thơ tự do.

Câu 2. Trình bày hiệu quả của việc sử dụng hình thức lời tâm sự của nhân vật “tôi” trong bài thơ
Trả lời:
Việc sử dụng hình thức lời tâm sự của nhân vật “tôi” đã mang lại nhiều hiệu quả nghệ thuật:

Giúp bài thơ trở nên gần gũi, chân thật, như một lời tự bạch, suy ngẫm từ đáy lòng.
Tạo điều kiện để cảm xúc được bộc lộ tự nhiên, không lên gân, không giáo huấn.
Qua lời tâm sự ấy, người đọc dễ dàng đồng cảm với sự thức tỉnh trong nhận thức của nhân vật “tôi”.
→ Nhờ đó, thông điệp nhân văn của bài thơ được truyền tải sâu lắng và ám ảnh hơn.

Câu 3. Nêu sự vận động cảm xúc của nhân vật “tôi” trong bài thơ
Trả lời:
Cảm xúc của nhân vật “tôi” có sự vận động rõ rệt:

Ban đầu: xuất hiện trong trạng thái vô tư, thờ ơ, “vừa tan cuộc rượu”, “hồn còn tràn trề say”.
Khi chứng kiến cảnh cha con người ăn mày: cảm xúc chuyển sang xót xa, day dứt, bị ám ảnh bởi số phận bất hạnh.
Cuối bài: đi đến sự tự vấn sâu sắc, nhận ra sự “ăn mày” không chỉ nằm ở vật chất mà còn ở tâm hồn, sự vô cảm.
→ Đây là hành trình từ vô thức → thức tỉnh → chiêm nghiệm nhân sinh.

Câu 4. Bày tỏ suy nghĩ về ý nghĩa của sự đồng cảm, sẻ chia giữa con người với con người trong cuộc sống hiện nay
Trả lời (đoạn văn tham khảo):

Từ tâm trạng trăn trở của nhân vật trữ tình “tôi” trong bài thơ, có thể thấy rằng sự đồng cảm và sẻ chia giữa con người với con người mang ý nghĩa vô cùng quan trọng trong cuộc sống hiện nay. Đồng cảm giúp chúng ta biết đặt mình vào hoàn cảnh của người khác để thấu hiểu và yêu thương nhiều hơn. Sẻ chia không chỉ là giúp đỡ vật chất mà còn là sự quan tâm, lắng nghe, một ánh nhìn cảm thông đúng lúc. Trong xã hội hiện đại, khi con người dễ rơi vào lối sống thờ ơ, vô cảm, thì đồng cảm và sẻ chia chính là sợi dây gắn kết con người, làm cho cuộc sống trở nên ấm áp và nhân văn hơn. Mỗi người cần học cách mở lòng, bởi đôi khi cho đi một chút yêu thương cũng đủ làm vơi đi nỗi bất hạnh của người khác và làm giàu có tâm hồn chính mình.

Câu 1. Dấu hiệu xác định thể thơ
Bài thơ được viết theo thể thơ tự do.
→ Dấu hiệu: số chữ trong mỗi dòng không đều, không gò bó niêm luật, vần điệu linh hoạt; nhịp thơ biến đổi tự nhiên, phù hợp với dòng cảm xúc suy tư, chiêm nghiệm của tác giả.

Câu 2. Hiệu quả của hình thức lời tâm sự của nhân vật “tôi”
Việc sử dụng hình thức lời tâm sự của nhân vật “tôi” giúp bài thơ mang giọng điệu chân thật, gần gũi và giàu cảm xúc. Qua đó, người đọc cảm nhận rõ sự chuyển biến trong nhận thức và tâm trạng của nhân vật trữ tình, từ cái nhìn bên ngoài đến sự tự vấn nội tâm sâu sắc. Cách thể hiện này làm cho thông điệp nhân văn của bài thơ trở nên thấm thía hơn.

Câu 3. Sự vận động cảm xúc của nhân vật “tôi”
Cảm xúc của nhân vật “tôi” vận động theo trình tự:

Ban đầu là trạng thái vô tình, say sưa sau cuộc rượu, chưa thật sự chú ý đến hoàn cảnh xung quanh.
Sau đó là xúc động, day dứt khi chứng kiến cảnh cha con người hành khất.
Cuối cùng là sự thức tỉnh và tự vấn, khi nhân vật nhận ra ranh giới mong manh giữa người ăn mày và chính bản thân mình.

Câu 4. Suy nghĩ về ý nghĩa của sự đồng cảm, sẻ chia
Tâm trạng trăn trở của nhân vật “tôi” cho thấy sức mạnh của sự đồng cảm giữa con người với con người. Trong cuộc sống hiện nay, khi nhịp sống ngày càng gấp gáp, con người dễ trở nên thờ ơ với nỗi đau của người khác. Biết đồng cảm và sẻ chia không chỉ giúp những mảnh đời bất hạnh vơi bớt khổ đau mà còn làm cho xã hội trở nên nhân ái, ấm áp hơn. Đồng thời, đó cũng là cách để mỗi người hoàn thiện nhân cách và sống có ý nghĩa hơn.