Bài văn giải thích câu tục ngữ "Uống nước nhớ nguồn"
     Trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam, những câu tục ngữ không chỉ là lời ăn tiếng nói hằng ngày mà còn là những bài học đạo lý sâu sắc. Một trong những đạo lý nền tảng nhất, định hình nên nhân cách con người Việt Nam chính là lòng biết ơn, được đúc kết qua câu: "Uống nước nhớ nguồn".
    Về mặt nghĩa đen, câu tục ngữ mượn hình ảnh hết sức gần gũi: khi ta thưởng thức dòng nước mát lành, ta phải nhớ tới nơi khởi nguồn của dòng nước đó như khe suối hay mạch ngầm sâu trong lòng đất. Từ hình ảnh thực tế ấy, cha ông ta muốn gửi gắm một tầng nghĩa bóng sâu xa. "Uống nước" tượng trưng cho việc hưởng thụ những thành quả, giá trị vật chất hay tinh thần. Còn "nguồn" chính là những người đã tạo ra thành quả đó, là tổ tiên, ông bà, cha mẹ, là những người đi trước đã hy sinh xương máu cho nền độc lập dân tộc. Tại sao chúng ta phải "nhớ nguồn"? Bởi lẽ, không có thành quả nào tự nhiên mà có. Mỗi bát cơm ta ăn, mỗi trang sách ta học đều thấm đẫm mồ hôi và cả nước mắt của bao người. Sống trong hòa bình hôm nay, chúng ta không được phép quên những anh hùng đã ngã xuống. Nếu một người sống mà quên đi quá khứ, phủ nhận công lao của người đi trước, kẻ đó sẽ bị xã hội coi thường và sớm muộn cũng trở nên lạc lõng. Lòng biết ơn không cần phải là những điều quá lớn lao. Đối với học sinh, đó là sự kính trọng thầy cô, là nỗ lực học tập để không phụ lòng cha mẹ. Đối với mỗi công dân, đó là ý thức gìn giữ văn hóa dân tộc và đóng góp sức mình cho đất nước. Chúng ta cần hiểu rằng, lòng biết ơn chính là sợi dây gắn kết quá khứ với hiện tại, tạo nên sức mạnh đoàn kết của cả một dân tộc.
      Tóm lại, "Uống nước nhớ nguồn" là một bài học trường tồn cùng thời gian. Mỗi chúng ta cần khắc cốt ghi tâm đạo lý này để sống đẹp hơn, có ích hơn, góp phần xây dựng một xã hội văn minh, giàu tình thương.

$\color{blue}{\text{Trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam, những câu tục ngữ luôn là túi khôn của nhân loại, chứa đựng những bài học đạo lý làm người quý báu. Một trong những câu nói tâm đắc nhất, trở thành kim chỉ nam cho lối sống của người Việt từ bao đời nay, chính là câu: "Uống nước nhớ nguồn".}}$

$\color{blue}{\text{Về mặt nghĩa đen, "uống nước" là hoạt động hưởng thụ dòng nước mát lành để duy trì sự sống, còn "nguồn" chính là nơi bắt đầu của dòng nước ấy. Nếu không có nguồn, sẽ không bao giờ có dòng sông hay làn nước mát. Từ hình ảnh giản dị đó, ông cha ta muốn gắm gửi một nghĩa lý sâu xa hơn: "nước" tượng trưng cho những thành quả, giá trị tốt đẹp mà chúng ta đang hưởng thụ; "nguồn" tượng trưng cho những người đã có công tạo dựng, gìn giữ và truyền lại những thành quả đó. Câu tục ngữ nhắc nhở chúng ta rằng khi hưởng thụ bất cứ điều gì, ta phải biết ơn và trân trọng công lao của những người đi trước.}}$

$\color{blue}{\text{Lòng biết ơn không phải là điều gì quá xa vời mà hiện hữu ngay trong cuộc sống thường nhật. Đó là sự kính trọng đối với ông bà, cha mẹ - những người đã có công sinh thành và dưỡng dục. Đó là sự tri ân đối với thầy cô giáo - những người lái đò tận tụy đưa ta đến bến bờ tri thức. Rộng hơn nữa, đó là sự ghi nhớ công ơn của các vị anh hùng dân tộc, các chiến sĩ đã ngã xuống để bảo vệ độc lập, tự do cho Tổ quốc. \underline{Lối sống \textbf{ăn quả nhớ kẻ trồng cây} từ lâu đã thấm sâu vào máu thịt của mỗi người dân Việt Nam}.}}$

$\color{blue}{\textTại sao chúng ta phải "nhớ nguồn"? Bởi lẽ, không có thành quả nào tự nhiên mà có. {Để có được bát cơm dẻo thơm, người nông dân đã phải \textbf{dầm mưa dãi nắng}, đổ biết bao mồ hôi trên đồng ruộng}}. Nếu sống mà quên đi quá khứ, quên đi cội nguồn, con người sẽ trở nên ích kỷ, vô ơn và đánh mất đi nhân cách cao đẹp. \underline{Người có lòng biết ơn sẽ nhận được sự yêu mến của mọi người, ngược lại, kẻ vô ơn sẽ bị xã hội \textbf{ngàn đời phỉ nhổ}}. Lòng biết ơn chính là sợi dây gắn kết quá khứ với hiện tại, tạo nên sức mạnh tinh thần to lớn cho dân tộc.}}$

$\color{blue}{\text{Ngày nay, truyền thống ấy vẫn tiếp tục được phát huy mạnh mẽ qua các phong trào "Đền ơn đáp nghĩa", chăm sóc mẹ Việt Nam anh hùng hay các hoạt động hướng về cội nguồn. Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận nhỏ sống thờ ơ, bạc bẽo với quá khứ. \underline{Những kẻ ấy thật đáng trách bởi họ \textbf{có thể dời non lấp bể} nhưng lại không giữ nổi một tấm lòng thành kính với cha ông}}.}}$

$\color{blue}{\text{Tóm lại, "Uống nước nhớ nguồn" là một truyền thống tốt đẹp, là chân lý vĩnh cửu của dân tộc. Mỗi chúng ta hãy biết trân trọng những gì mình đang có, ghi nhớ công ơn người đi trước bằng những hành động thiết thực. Có như vậy, dòng nước của lòng nhân ái mới mãi chảy trôi và nuôi dưỡng tâm hồn ta tươi đẹp hơn mỗi ngày.}}$

$\color{blue}{\text{Ghi chú các yêu cầu:}}$
$\color{blue}{\text{\textbf{Thành ngữ:}}}$

$\color{blue}{\text{ăn quả nhớ kẻ trồng cây}}$
$\color{blue}{\text{dầm mưa dãi nắng}}$
$\color{blue}{\text{\textbf{Biện pháp nói quá:}}}$

$\color{blue}{\text{ngàn đời phỉ nhổ}}$
$\color{blue}{\text{có thể dời non lấp bể}}$