Khi cho dung dịch NH₃ (amoniac) dư vào dung dịch AgNO₃ (bạc nitrat), hiện tượng xảy ra theo hai giai đoạn rõ rệt. Đây là phản ứng đặc trưng để tạo ra phức chất tan của bạc.
1. Hiện tượng quan sát được
Giai đoạn 1: Khi mới nhỏ vài giọt NH₃ vào, xuất hiện kết tủa màu nâu đen của bạc oxit (Ag₂O).
Giai đoạn 2: Tiếp tục nhỏ dư dung dịch NH₃, kết tủa tan dần tạo thành dung dịch trong suốt không màu (đó là phức chất bạc amoniac).
2. Phương trình hóa học (PTHH)
Quá trình này có thể được viết qua 2 bước hoặc viết gộp tùy theo chương trình học:
Cách 1:
- Tạo kết tủa (Thực chất là tạo AgOH nhưng chất này không bền, chuyển ngay thành Ag₂O):
2AgNO₃ + 2NH₃ + H₂O $\to$ Ag₂O$\downarrow$_{(nâu đen)} + 2NH₄NO₃
- Kết tủa tan trong NH₃ dư tạo phức chất:
Ag₂O + 4NH₃ + H₂O $\to$ 2[Ag(NH₃)₂]OH (dung dịch trong suốt)

Cách 2: Viết gộp 
- Khi dùng dư NH₃, ta viết thẳng thành phức chất tan:
AgNO₃ + 3NH₃ + H₂O $\to$[Ag(NH₃)₂]OH + NH₄NO₃
Hoặc đơn giản hơn (nếu coi phức là Ag(NH₃)₂NO₃):
AgNO₃ + 2NH₃ $\to$ [Ag(NH₃)₂]NO₃
3. Ý nghĩa ứng dụng
- Dung dịch phức chất tạo thành [Ag(NH₃)₂]OH thường được gọi là thuốc thử Tollens. Nó được ứng dụng rất rộng rãi trong hóa hữu cơ để:
- Phát hiện các hợp chất có nhóm chức aldehyde (-CHO) hoặc các carbohydrate có tính khử (như Glucose).
- Thực hiện phản ứng Tráng gương (tráng ruột phích, sản xuất gương soi).