Khái quát hiện tượng
Ba câu thơ đều có hiện tượng phá vỡ quy tắc ngôn ngữ thông thường, thể hiện ở:

Chuyển đổi cảm giác (ẩn dụ chuyển đổi cảm giác)
Dùng từ trái logic đời thường
Nhân hoá, trừu tượng hoá khái niệm
→ Đây là đặc trưng của ngôn ngữ thơ hiện đại, nhằm tăng sức gợi cảm xúc và chiều sâu biểu đạt.

1. “Tôi đong thêm mấy hao gầy / Mở ngày tháng để chứa đầy tương tư”
 Nhận diện hiện tượng
Các động từ “đong”, “mở”, “chứa” vốn dùng cho vật chất cụ thể lại được dùng cho:

hao gầy (trạng thái tinh thần)
ngày tháng (thời gian trừu tượng)
tương tư (cảm xúc)
→ Phá vỡ logic ngôn ngữ thông thường, kết hợp trừu tượng – cụ thể.

 Ý nghĩa, tác dụng
Biến nỗi nhớ, tương tư thành thứ có thể đo đếm, cất giữ
Diễn tả tình cảm tăng dần, đầy ắp, lan chiếm cả thời gian sống
Làm nổi bật nỗi nhớ da diết, ám ảnh, gắn chặt với đời sống tinh thần của cái tôi trữ tình
 Ý nghĩa nghệ thuật:
Giúp cảm xúc trở nên hữu hình, sống động, thể hiện tình yêu sâu nặng và day dứt.

2. “Đàn cừu đi giữa tung tăng / Làm hương cỏ rối dậy hăng núi đồi”
 Nhận diện hiện tượng
Cụm từ “hương cỏ rối”: mùi hương không thể “rối”
“dậy hăng núi đồi”: núi đồi được nhân hoá như sinh thể sống
→ Phá vỡ quy tắc cảm giác thông thường, kết hợp:

Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác
Nhân hoá thiên nhiên
 Ý nghĩa, tác dụng
Cảnh vật không tĩnh mà tràn đầy sinh lực
Sự xuất hiện của đàn cừu làm thiên nhiên chuyển động, náo nức
Gợi bức tranh đồng quê tươi vui, phóng khoáng, giàu sức sống
 Ý nghĩa nghệ thuật:
Tạo nên một không gian thiên nhiên sôi động, có hồn, phản ánh nhịp sống rộn ràng của con người và cảnh vật.

3. “Ai tình tứ cho cả chiều bỡ ngỡ / Liền chị xa biền biệt nỗi giăng mùng”
 Nhận diện hiện tượng
“chiều bỡ ngỡ”: thời gian mang cảm xúc con người
“nỗi giăng mùng”: nỗi nhớ được hình dung như tấm mùng giăng kín không gian
→ Phá vỡ logic biểu đạt thông thường, dùng:

Nhân hoá
Ẩn dụ trừu tượng hoá cảm xúc
 Ý nghĩa, tác dụng
Gợi nỗi nhớ lan toả, bủa vây, không lối thoát
Thể hiện sự chia xa, luyến lưu sâu nặng trong tình cảm
“Liền chị” gắn với không gian văn hoá dân gian → tăng sắc thái truyền thống, da diết
 Ý nghĩa nghệ thuật:
Làm nổi bật trạng thái cô đơn, nhớ nhung triền miên, mang vẻ đẹp buồn man mác, giàu chất trữ tình.

Đánh giá chung
Hiện tượng phá vỡ quy tắc ngôn ngữ thông thường trong ba câu thơ:

Không làm rối nghĩa mà mở rộng biên độ biểu đạt
Giúp cảm xúc:

Trở nên cụ thể
Có hình khối, chuyển động
Thể hiện sự sáng tạo của ngôn ngữ thơ, đưa người đọc vào thế giới cảm xúc tinh tế, sâu lắng

Nhận diện và phân tích
Ba ví dụ trên đều thể hiện hiện tượng phá vỡ quy tắc kết hợp từ ngữ thông thường, khi nhà thơ sử dụng những từ vốn thuộc lĩnh vực vật chất, cảm giác cụ thể để diễn tả thời gian, cảm xúc, trạng thái tinh thần.

1. “Tôi đong thêm mấy hao gầy / Mở ngày tháng để chứa đầy tương tư”
Ở đây, các động từ đong, mở, chứa thường dùng cho sự vật hữu hình lại được dùng với những khái niệm trừu tượng như hao gầy, ngày tháng, tương tư. Cách dùng này làm cho nỗi nhớ và tình yêu trở nên có hình khối, có thể đo đếm, qua đó nhấn mạnh cảm xúc tương tư ngày càng chất chồng, chiếm trọn cả thời gian sống của con người.

2. “Đàn cừu đi giữa tung tăng / Làm hương cỏ rối dậy hăng núi đồi”
Câu thơ đã phá vỡ quy tắc cảm nhận thông thường khi để hương cỏ trở nên “rối” và núi đồi “dậy hăng”. Thiên nhiên được cảm nhận như một sinh thể sống động, có cảm xúc. Nhờ đó, bức tranh cảnh vật hiện lên rộn ràng, tràn đầy sức sống, thể hiện niềm vui và sự chuyển động của đời sống.

3. “Ai tình tứ cho cả chiều bỡ ngỡ / Liền chị xa biền biệt nỗi giăng mùng”
Thời gian (chiều) mang tâm trạng “bỡ ngỡ”, còn nỗi nhớ được hình dung như tấm mùng “giăng” kín không gian. Cách biểu đạt giàu tính hình tượng này giúp nỗi chia xa hiện lên mênh mang, dai dẳng, gợi cảm giác cô đơn, nhớ thương sâu lắng.

Đánh giá chung
Việc phá vỡ quy tắc ngôn ngữ thông thường không làm câu thơ khó hiểu mà ngược lại, giúp cảm xúc được biểu hiện tinh tế và giàu sức gợi, thể hiện rõ nét đặc trưng sáng tạo của ngôn ngữ thơ ca.