**Bài làm**

a) Để thể hiện cơ cấu sản lượng khai thác dầu thô và khí tự nhiên của nước ta giai đoạn 2010–2023, thích hợp nhất là vẽ **biểu đồ tròn** (mỗi năm một hình tròn) hoặc **biểu đồ cột chồng** để thể hiện tỉ trọng dầu thô và khí tự nhiên trong từng năm.

Trước khi vẽ, cần xử lí số liệu bằng cách tính tổng sản lượng (quy đổi theo tỉ lệ %) của từng năm, sau đó tính tỉ trọng dầu thô và khí tự nhiên trong tổng sản lượng khai thác.

Tổng sản lượng (quy ước cộng hai loại để tính cơ cấu):

* Năm 2010: 14,9 + 9,4 = 24,3
* Năm 2015: 18,6 + 10,6 = 29,2
* Năm 2020: 11,5 + 9,2 = 20,7
* Năm 2023: 10,4 + 7,5 = 17,9

Tỉ trọng (%):

* 2010: Dầu thô 61,3%; Khí tự nhiên 38,7%
* 2015: Dầu thô 63,7%; Khí tự nhiên 36,3%
* 2020: Dầu thô 55,6%; Khí tự nhiên 44,4%
* 2023: Dầu thô 58,1%; Khí tự nhiên 41,9%

Dựa vào tỉ lệ trên để vẽ biểu đồ tròn cho từng năm hoặc biểu đồ cột chồng thể hiện cơ cấu.

b) Nhận xét và giải thích:

Trong giai đoạn 2010–2023, sản lượng khai thác dầu thô và khí tự nhiên của nước ta có sự biến động. Dầu thô tăng từ 14,9 triệu tấn năm 2010 lên 18,6 triệu tấn năm 2015, sau đó giảm mạnh còn 11,5 triệu tấn năm 2020 và tiếp tục giảm xuống 10,4 triệu tấn năm 2023. Như vậy, sau khi đạt đỉnh vào năm 2015, sản lượng dầu thô có xu hướng giảm rõ rệt.

Sản lượng khí tự nhiên cũng tăng từ 9,4 tỉ m³ năm 2010 lên 10,6 tỉ m³ năm 2015, nhưng từ đó giảm dần còn 9,2 tỉ m³ năm 2020 và 7,5 tỉ m³ năm 2023. Nhìn chung, khí tự nhiên có xu hướng giảm trong những năm gần đây.

Nguyên nhân chủ yếu là do nhiều mỏ dầu khí đã khai thác lâu năm, trữ lượng suy giảm; chi phí khai thác ngày càng cao; giá dầu trên thị trường thế giới biến động; đồng thời nước ta định hướng sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và từng bước chuyển dịch sang các nguồn năng lượng tái tạo.

Tóm lại, giai đoạn 2010–2023, sản lượng dầu thô và khí tự nhiên của nước ta có xu hướng giảm sau năm 2015, phản ánh sự suy giảm tài nguyên và quá trình chuyển dịch cơ cấu năng lượng.