I. PHẦN ĐỌC HIỂU
Câu 1. Xác định dấu hiệu nhận biết ngôi kể
Truyện ngắn Ba đồng một mớ mộng mơ được kể theo ngôi thứ ba.

Dấu hiệu nhận biết:

Người kể chuyện không xưng “tôi” mà gọi nhân vật bằng “chị”, “thằng bé”.
Người kể đứng ngoài câu chuyện, quan sát, miêu tả hành động, cảm xúc, suy nghĩ của nhân vật.
Có khả năng đi sâu vào thế giới nội tâm của nhân vật “chị” một cách linh hoạt.
→ Việc sử dụng ngôi kể thứ ba giúp câu chuyện có giọng điệu trầm lắng, khách quan mà vẫn giàu chất trữ tình.

Câu 2. Từ ngữ, hình ảnh miêu tả đôi mắt của “thằng bé”
Trong đoạn văn mở đầu, đôi mắt của “thằng bé” được miêu tả qua các từ ngữ, hình ảnh gợi cảm như:

đôi mắt trong veo
ánh nhìn ngơ ngác
ánh mắt chứa đầy mộng mơ
ánh nhìn không vướng bụi đời
→ Đôi mắt ấy hiện lên như biểu tượng của sự hồn nhiên, trong trẻo, đối lập với thực tại khắc nghiệt của cuộc sống.

Câu 3. Hiệu quả nghệ thuật của biện pháp liệt kê
Trong các câu văn:

“Giờ thì chị chỉ mua đường, nước mắm…”,
“những thứ tầm thường bột ngọt, xà bông…”
Biện pháp tu từ liệt kê được sử dụng nhằm:

Gợi ra chuỗi sinh hoạt đời thường, tẻ nhạt, xoay quanh những nhu cầu vật chất thiết yếu.
Làm nổi bật sự chật hẹp của đời sống tinh thần, khi con người bị cuốn vào vòng quay cơm áo gạo tiền.
Bộc lộ nỗi cay đắng, ngậm ngùi của nhân vật “chị” trước một đời sống thiếu vắng mộng mơ.
→ Qua đó, tác giả thể hiện thái độ xót xa cho số phận con người trong xã hội thực dụng.

Câu 4. Suy nghĩ về chi tiết nghệ thuật
Chi tiết:

“Biết là đời giờ ô trọc, nhưng chị thích mua vé đi tàu mơ mộng, không hay giờ tàu đó cũng chở vịt, gà… mất rồi.”
là một chi tiết giàu tính biểu tượng.

“Tàu mơ mộng” tượng trưng cho ước mơ, khát vọng tinh thần của con người.
“Chở vịt, gà” là hình ảnh của đời sống thực dụng, thô ráp, làm hoen ố những giấc mơ đẹp.
Câu văn vừa mang nét hài hước chua chát, vừa thấm đẫm nỗi buồn nhân sinh.
→ Chi tiết cho thấy khát vọng giữ gìn mộng mơ của nhân vật “chị” đang bị hiện thực khắc nghiệt lấn át, làm tổn thương.

Câu 5. Góc nhìn về lối sống thực dụng hiện nay
Từ chủ đề truyện, có thể thấy lối sống thực dụng đang ngày càng phổ biến trong xã hội hiện đại. Nhiều người chỉ quan tâm đến lợi ích vật chất, tiền bạc mà xem nhẹ các giá trị tinh thần như tình cảm, ước mơ, lòng nhân ái. Lối sống ấy tuy giúp con người thích nghi nhanh với cuộc sống nhưng cũng khiến họ trở nên khô cằn, vô cảm. Vì vậy, mỗi người cần biết cân bằng giữa đời sống vật chất và tinh thần, để không đánh mất phần mộng mơ – điều làm nên ý nghĩa đích thực của cuộc sống.

II. PHẦN VIẾT
Câu 1 (2,0 điểm)
Viết đoạn văn khoảng 200 chữ cảm nhận về nhân vật “chị”
Nhân vật “chị” trong truyện ngắn Ba đồng một mớ mộng mơ của Nguyễn Ngọc Tư để lại trong lòng người đọc nhiều day dứt. Chị là hình ảnh của một con người đã đi qua những va đập của cuộc đời, quen với những lo toan rất đỗi bình thường như đường, nước mắm, bột ngọt, xà bông. Tuy vậy, ẩn sâu trong con người tưởng chừng thực tế ấy vẫn là một tâm hồn khát khao mộng mơ, vẫn mong được “mua vé đi tàu mơ mộng”. Chị không hoàn toàn cam chịu trước sự khắc nghiệt của đời sống, mà vẫn giữ trong mình một góc nhỏ tinh khôi cho ước mơ, dù biết rằng chuyến tàu ấy đã bị đời sống thực dụng làm vấy bẩn. Nhân vật “chị” vì thế vừa đáng thương, vừa đáng trân trọng – đại diện cho những con người nhỏ bé đang chật vật giữa mưu sinh nhưng chưa từng thôi khao khát sống đẹp và sống có ý nghĩa.

Câu 2 (4,0 điểm)
Bài văn nghị luận khoảng 600 chữ
Thế kỉ XXI mở ra một thời đại với nhiều biến động sâu sắc về kinh tế, khoa học, công nghệ và lối sống. Trước những thay đổi ấy, nhiều người trẻ chủ động thích ứng để hòa nhập và phát triển, nhưng cũng không ít người tỏ ra e dè, thậm chí ngại thay đổi. Đây là một vấn đề đáng suy ngẫm trong xã hội hiện nay.

Thay đổi là quy luật tất yếu của cuộc sống. Xã hội càng phát triển, con người càng phải linh hoạt để không bị tụt hậu. Trong bối cảnh đó, nhiều người trẻ đã thể hiện tinh thần năng động, sáng tạo, dám học hỏi cái mới, dám thử thách bản thân. Họ nhanh chóng tiếp cận công nghệ, làm chủ tri thức và tận dụng cơ hội để khẳng định giá trị cá nhân. Chính sự chủ động thích ứng ấy đã giúp người trẻ mở rộng cánh cửa tương lai, đóng góp tích cực cho sự phát triển của xã hội.

Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một bộ phận người ngại thay đổi. Họ sợ thất bại, sợ rủi ro, quen với vùng an toàn và không muốn bước ra khỏi những thói quen cũ. Lối suy nghĩ bảo thủ ấy khiến con người dễ đánh mất cơ hội, trở nên trì trệ và bị bỏ lại phía sau. Đặc biệt, trong một xã hội vận động không ngừng, sự chậm thích ứng có thể dẫn đến khủng hoảng tinh thần, mất phương hướng trong cuộc sống.

Từ góc nhìn của người trẻ, tôi cho rằng thay đổi không đồng nghĩa với việc đánh mất bản thân. Điều quan trọng là biết chọn lọc, tiếp thu những giá trị tiến bộ trong khi vẫn giữ gìn những phẩm chất tốt đẹp của con người. Người trẻ cần dũng cảm đối diện với cái mới, không ngừng học tập, rèn luyện kĩ năng và nuôi dưỡng khát vọng vươn lên. Đồng thời, cũng cần có bản lĩnh để không bị cuốn theo những giá trị lệch lạc, thực dụng.

Tóm lại, thay đổi là thách thức nhưng cũng là cơ hội. Trong thế kỉ XXI đầy biến động, người trẻ chỉ có thể trưởng thành và khẳng định mình khi biết chủ động thích ứng, không ngại đổi mới nhưng vẫn giữ được những giá trị nhân văn cốt lõi của con người.

I. PHẦN ĐỌC HIỂU
Câu 1. Ngôi kể
Truyện được kể theo ngôi thứ ba, thể hiện qua việc người kể gọi nhân vật là “chị”, “thằng bé” và không xưng “tôi”.

Câu 2. Miêu tả đôi mắt “thằng bé”
Đôi mắt “thằng bé” được miêu tả là trong trẻo, ngơ ngác, chứa đựng sự mộng mơ, thể hiện tâm hồn hồn nhiên, chưa bị đời sống làm vẩn đục.

Câu 3. Hiệu quả biện pháp liệt kê
Biện pháp liệt kê các vật dụng đời thường như đường, nước mắm, bột ngọt, xà bông làm nổi bật cuộc sống thực dụng, tầm thường, đồng thời bộc lộ nỗi chua xót của nhân vật trước sự nghèo nàn về đời sống tinh thần.

Câu 4. Suy nghĩ về chi tiết nghệ thuật
Chi tiết “tàu mơ mộng cũng chở vịt, gà” cho thấy ước mơ đẹp đang bị hiện thực đời sống làm hoen ố, thể hiện nỗi buồn và sự tiếc nuối của nhân vật trước một xã hội ngày càng thực dụng.

Câu 5. Lối sống thực dụng
Lối sống thực dụng khiến con người chỉ chạy theo vật chất, làm nghèo đời sống tinh thần. Mỗi người cần biết cân bằng giữa mưu sinh và gìn giữ ước mơ để sống có ý nghĩa hơn.

II. PHẦN VIẾT
Câu 1. Đoạn văn (khoảng 200 chữ – viết ngắn gọn)
Nhân vật “chị” trong truyện Ba đồng một mớ mộng mơ là hình ảnh của con người sống giữa đời thường nhiều lo toan nhưng vẫn khao khát giữ lại chút mộng mơ. Chị quen với những nhu cầu thiết yếu, tầm thường của cuộc sống, song sâu thẳm vẫn mong được sống với những ước mơ đẹp. Sự đối lập giữa mộng mơ và hiện thực khiến nhân vật trở nên đáng thương, đồng thời gợi niềm trân trọng đối với những tâm hồn chưa đánh mất khát vọng tinh thần.

Câu 2. Bài nghị luận (rút gọn, súc tích)
Trong xã hội hiện đại nhiều biến động, thay đổi là điều tất yếu. Nhiều người trẻ chủ động thích ứng, học hỏi và đổi mới để phát triển bản thân. Tuy nhiên, vẫn có người ngại thay đổi vì sợ rủi ro và quen với lối sống an toàn. Điều đó khiến họ dễ tụt hậu. Theo tôi, người trẻ cần dám thay đổi, linh hoạt trước cái mới nhưng cũng phải giữ vững những giá trị tốt đẹp của bản thân. Chỉ khi biết thích ứng một cách tích cực, con người mới có thể sống có ý nghĩa và thành công trong xã hội hôm nay.