Quảng cáo
4 câu trả lời 198
- Trong sinh học tế bào, việc phân biệt giữa trạng thái 2n đơn và n kép rất quan trọng để hiểu các quá trình nguyên phân và giảm phân. Điểm mấu chốt nằm ở sự khác biệt giữa số lượng tâm động (số nhiễm sắc thể) và trạng thái cấu tạo (đơn hay kép).
- Dưới đây là bảng so sánh chi tiết giữa 2n đơn và n kép:
|
Đặc điểm
|
Bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội đơn (2n đơn)
|
Bộ nhiễm sắc thể đơn bội kép (n kép)
|
|
Số lượng NST
|
Có 2n chiếc nhiễm sắc thể (NST).
|
Có n chiếc nhiễm sắc thể (NST).
|
|
Cấu tạo
|
Mỗi NST chỉ gồm 1 sợi chromatid duy nhất.
|
Mỗi NST gồm 2 sợi chromatid chị em dính nhau ở tâm động.
|
|
Tính tương ứng
|
Các NST tồn tại thành từng cặp tương đồng (1 chiếc từ bố, 1 chiếc từ mẹ).
|
Các NST tồn tại đơn độc, không còn cặp tương đồng.
|
|
Hàm lượng DNA
|
Tương đương 2n.
|
Tương đương 2n (vì mỗi chiếc là kép, chứa 2 phân tử DNA).
|
|
Thời điểm xuất hiện
|
- Tế bào sinh dưỡng bình thường.
- Kỳ sau và kỳ cuối của Nguyên phân.
|
- Kỳ đầu và kỳ giữa của Giảm phân II.
|
- Để dễ hình dung, hãy tưởng tượng nhiễm sắc thể như một chiếc đũa:
+ 2n đơn: Giống như có 10 đôi đũa (nếu 2n = 20), mỗi chiếc nằm riêng lẻ nhưng có đôi có cặp tương đồng về kích thước.
+ n kép: Giống như chỉ còn 10 chiếc đũa, nhưng mỗi chiếc lại là "đũa kép" (hai chiếc dính chặt vào nhau ở giữa).
- Tại sao hàm lượng DNA lại bằng nhau?
+ Mặc dù số lượng nhiễm sắc thể khác nhau (2n so với n), nhưng hàm lượng DNA của hai trạng thái này thường bằng nhau vì:
- Trong 2n đơn: Có 2n phân tử DNA.
- Trong n kép: Có n nhiễm sắc thể kép, mà mỗi kép chứa 2 DNA => n 2 = 2n phân tử DNA.
* Bài tập vận dụng nhanh
Nếu một loài có bộ NST lưỡng bội 2n = 46 (con người):
+ Ở trạng thái 2n đơn: Có 46 NST đơn.
+ Ở trạng thái n kép: Có 23 NST kép (nhưng vẫn chứa lượng vật chất di truyền tương đương 46 NST đơn).
Bộ NST 2n đơn (lưỡng bội đơn): Tồn tại trong tế bào sinh dưỡng ở kì sau nguyên phân hoặc giao tử vừa thụ tinh. Mỗi NST chỉ gồm một crômatit đơn. Các NST tồn tại thành từng cặp tương đồng (một chiếc từ bố, một chiếc từ mẹ). Tổng số crômatit trong tế bào là 2n.
Bộ NST n kép (đơn bội kép): Tồn tại trong tế bào sinh dục ở kì đầu I, kì giữa I, kì cuối I, kì đầu II, kì giữa II của giảm phân. Mỗi NST gồm hai crômatit giống hệt nhau dính nhau ở tâm động (do sự nhân đôi NST trước giảm phân I). Các NST không tồn tại thành cặp
Sự khác nhau giữa 2n đơn và 2n kép (trong phép chia tỉ lệ ở Toán tiểu học) như sau:
1. 2n đơn
Là bài toán có 2 đại lượng, mỗi đại lượng chỉ có 1 dữ kiện.
Thường cho tổng (hoặc hiệu) và tỉ số.
Cách giải:
→ Vẽ sơ đồ đoạn thẳng
→ Tìm giá trị 1 phần
→ Tìm từng đại lượng
Ví dụ:
Tổng hai số là 60, tỉ số của chúng là 2 : 3.
→ Đây là bài toán 2n đơn.
2. 2n kép
Cũng có 2 đại lượng, nhưng mỗi đại lượng liên quan đến nhiều dữ kiện (thường qua trung gian).
Thường cho tổng (hoặc hiệu) và mối quan hệ gián tiếp giữa hai đại lượng.
Khi giải phải quy về cùng đơn vị, cùng đại lượng trung gian, rồi mới chia theo tỉ lệ.
☺
Quảng cáo
Bạn cần hỏi gì?
Câu hỏi hot cùng chủ đề
-
Đã trả lời bởi chuyên gia
55806 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
37395 -
Hỏi từ APP VIETJACK
Đã trả lời bởi chuyên gia
23591 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
18361 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
17302
