1. Tiếp thu có chọn lọc
- Cư dân Đông Nam Á không tiếp nhận tất cả mà chỉ chọn những yếu tố phù hợp với tâm lý, niềm tin và điều kiện sống của mình.
+ Tôn giáo: Tiếp thu Phật giáo và Ấn Độ giáo nhưng không rập khuôn. Chẳng hạn, tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên và các vị thần tự nhiên (tín ngưỡng bản địa) vẫn được duy trì song song hoặc lồng ghép vào các nghi lễ tôn giáo mới.
+ Chữ viết: Tiếp thu chữ Phạn (Ấn Độ) hay chữ Hán (Trung Quốc) nhưng sau đó cải biên thành chữ viết riêng như chữ Khơ-me cổ, chữ Chăm cổ, chữ Môn cổ hay chữ Nôm (Việt Nam).
2. Dân tộc hóa các yếu tố ngoại lai (Nội địa hóa)
- Đây là đặc điểm quan trọng nhất, biến cái của người khác thành cái mang bản sắc của dân tộc mình.
- Nghệ thuật kiến trúc: Các công trình như đền Angkor Wat (Campuchia), Borobudur (Indonesia) hay chùa Tháp Chàm (Việt Nam) dù mang dấu ấn Ấn Độ giáo/Phật giáo nhưng đều có phong cách điêu khắc, trang trí và cấu trúc riêng biệt của từng dân tộc, khác hẳn các nguyên mẫu tại Ấn Độ.
- Văn học: Tiếp thu các bộ sử thi lớn như Ramayana của Ấn Độ để sáng tạo nên các tác phẩm mang hơi thở bản địa như Riêm Kê (Campuchia), Ramakien (Thái Lan) hay Dạ Thoa Vương (Việt Nam).
3. Hòa hợp và Không bài trừ
- Quá trình tiếp biến văn hóa ở đây diễn ra một cách hòa bình thông qua giao thương và truyền đạo, thay vì cưỡng bức (trừ một số giai đoạn lịch sử đặc biệt). Điều này tạo nên một nền văn hóa Đông Nam Á "thống nhất trong đa dạng":
+ Nhiều tôn giáo có thể cùng tồn tại và dung hòa (Tam giáo đồng nguyên).
+ Các yếu tố văn hóa Ấn Độ, Trung Quốc và sau này là phương Tây đan xen với nhau trên nền tảng văn hóa lúa nước bền vững.
=> Tóm lại: Văn hóa Đông Nam Á không phải là "bản sao" của văn hóa Ấn Độ hay Trung Quốc. Nó là một thực thể độc lập, giàu bản sắc, được xây dựng bằng cách lấy văn hóa bản địa làm gốc và dùng văn hóa bên ngoài làm nguồn bổ trợ.