Câu 1: Sự hình thành chủ nghĩa đế quốc (cuối XIX - đầu XX)
Những nét chính về quá trình hình thành:Kinh tế: Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - kỹ thuật làm sản xuất công nghiệp tăng nhanh, dẫn đến việc tập trung sản xuất và tư bản. Các công ty độc quyền ra đời (như các Tờ-rớt, Các-ten, Xanh-đi-ca) chi phối đời sống kinh tế.
Tài chính: Sự kết hợp giữa tư bản ngân hàng và tư bản công nghiệp tạo thành tư bản tài chính.
Đối ngoại: Các nước cường quốc đẩy mạnh xuất khẩu tư bản và tăng cường xâm lược, chia phối thị trường thế giới (thuộc địa).
Chuyển biến quan trọng nhất về kinh tế:Đó là sự hình thành các tổ chức độc quyền và sự chi phối của chúng đối với toàn bộ đời sống kinh tế - xã hội của các nước tư bản.
 

 
Câu 2: Phong trào Tây Sơn (thế kỷ XVIII)
a. Những thắng lợi quan trọng:Lật đổ chúa Nguyễn ở Đàng Trong (1777).
Đánh tan 5 vạn quân Xiêm tại trận Rạch Gầm - Xoài Mút (1785).
Lật đổ chúa Trịnh ở Đàng Ngoài (1786), xóa bỏ ranh giới sông Gianh, bước đầu thống nhất đất nước.
Đại phá 29 vạn quân Thanh tại trận Ngọc Hồi - Đống Đa (1789).
b. Bài học kinh nghiệm cho hiện nay:Đoàn kết dân tộc: Sức mạnh vĩ đại nhất để bảo vệ Tổ quốc là sự đồng lòng của nhân dân.
Trọng dụng nhân tài: Biết lắng nghe và sử dụng những người có đức, có tài để xây dựng đất nước.
Chủ động, sáng tạo: Luôn giữ thế chủ động trong chiến lược bảo vệ chủ quyền (đánh nhanh thắng nhanh, bất ngờ).
c. Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa và đóng góp:Nguyên nhân thắng lợi: Nhờ sự ủng hộ của nhân dân; sự lãnh đạo tài tình, sáng suốt của bộ chỉ huy (đặc biệt là Quang Trung - Nguyễn Huệ) với chiến thuật quân sự độc đáo.
Ý nghĩa lịch sử: Đập tan các thế lực phong kiến phản động, xóa bỏ ranh giới chia cắt đất nước; đánh đuổi quân xâm lược (Xiêm, Thanh), bảo vệ vững chắc độc lập dân tộc.
Đóng góp quan trọng: Thống nhất đất nước về mặt lãnh thổ; đặt nền tảng cho việc xây dựng một quốc gia hùng mạnh qua các cải cách của vua Quang Trung.
 

 
Câu 3: Công xã Pa-ri và Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản
Công xã Pa-ri (1871):Là cuộc cách mạng vô sản đầu tiên trên thế giới lật đổ chính quyền tư sản.
Thiết lập một nhà nước kiểu mới - nhà nước của dân, do dân và vì dân. Tuy chỉ tồn tại 72 ngày nhưng đã để lại bài học quý báu về sự lãnh đạo của Đảng và liên minh công nông.
Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản (2/1848):Do Các Mác và Ăng-ghen soạn thảo.
Là văn kiện có tính chất cương lĩnh đầu tiên của chủ nghĩa xã hội khoa học.
Nội dung: Nêu rõ quy luật phát triển của xã hội loài người, khẳng định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là đánh đổ chế độ tư bản, xây dựng chế độ cộng sản chủ nghĩa.
 

 
Câu 4: Phong trào nông dân Đàng Ngoài (thế kỷ XVIII)
Nguyên nhân:Chính quyền phong kiến Lê - Trịnh suy sụp, vua quan ăn chơi xa xỉ.
Quan lại tham nhũng, đục khoét nhân dân.
Tình trạng chiếm đoạt ruộng đất, tô thuế nặng nề, thiên tai, mất mùa xảy ra liên tiếp khiến đời sống nông dân vô cùng khổ cực.
Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu:Khởi nghĩa Nguyễn Dương Hưng (1737).
Khởi nghĩa Lê Duy Mật (1738 - 1770).
Khởi nghĩa Nguyễn Danh Phương (1740 - 1751).
Khởi nghĩa Nguyễn Hữu Cầu (1741 - 1751) - tiêu biểu nhất ở vùng Hải Phòng, Quảng Ninh.
Khởi nghĩa Hoàng Công Chất (1739 - 1769).
Tác động chính:Mặc dù đều thất bại nhưng phong trào đã làm rung chuyển chính quyền Lê - Trịnh.
Buộc chính quyền phải thực hiện một số chính sách nhượng bộ (như hạ bớt thuế, phát chẩn).
Tạo điều kiện thuận lợi cho phong trào Tây Sơn tiến quân ra Bắc sau này.

Câu 1: Quá trình hình thành chủ nghĩa đế quốc (Cuối thế kỷ XIX - Đầu thế kỷ XX)
a. Những nét chính về quá trình hình thành:
Về kinh tế: Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - kỹ thuật làm xuất hiện các ngành công nghiệp mới. Sự cạnh tranh gay gắt dẫn đến việc tập trung sản xuất và tư bản, hình thành các công ty độc quyền (Cartel, Syndicate, Trust) chi phối đời sống kinh tế.
Về tài chính: Sự kết hợp giữa tư bản ngân hàng và tư bản công nghiệp tạo thành tư bản tài chính.
Về đối ngoại: Các nước đế quốc đẩy mạnh xâm lược, chia nhau thị trường thế giới. Đến đầu thế kỷ XX, thế giới đã bị chia xong.
b. Chuyển biến quan trọng nhất về kinh tế:
Đó là sự hình thành các tổ chức độc quyền và sự chi phối của chúng đối với toàn bộ đời sống kinh tế - chính trị của các nước đế quốc.
 

 
Câu 2: Phong trào Tây Sơn (Thế kỷ XVIII)
a. Những thắng lợi quan trọng:
Lật đổ các tập đoàn phong kiến phản động: Chúa Nguyễn ở Đàng Trong (1777), Chúa Trịnh ở Đàng Ngoài (1786), chấm dứt sự chia cắt đất nước.
Đánh tan 5 vạn quân xiêm tại trận Rạch Gầm - Xoài Mút (1785).
Quang Trung đại phá 29 vạn quân Thanh tại trận Ngọc Hồi - Đống Đa (1789).
b. Bài học kinh nghiệm cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay:
Lấy dân làm gốc: Đoàn kết toàn dân tộc là sức mạnh quyết định thắng lợi.
Chớp thời cơ: Tận dụng thời cơ vàng để hành động nhanh chóng, quyết liệt.
Chính nghĩa: Kết hợp nhuần nhuyễn giữa giải phóng dân tộc và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ.
c. Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa và đóng góp:
Nguyên nhân: Tinh thần yêu nước, đoàn kết của nhân dân; sự lãnh đạo tài tình, thiên tài quân sự của Quang Trung - Nguyễn Huệ.
Ý nghĩa: Bảo vệ nền độc lập dân tộc, xóa bỏ ranh giới chia cắt Đàng Trong - Đàng Ngoài, đặt nền tảng cho việc thống nhất đất nước.
Đóng góp: Thống nhất quốc gia về mặt lãnh thổ; đánh bại mọi thế lực ngoại bang xâm lược thời bấy giờ; thực hiện nhiều chính sách tiến bộ về kinh tế, giáo dục (Chữ Nôm).
 

 
Câu 3: Công xã Pa-ri và Tuyên ngôn Đảng Cộng sản
a. Công xã Pa-ri (1871):
Là cuộc cách mạng vô sản đầu tiên trên thế giới lật đổ chính quyền tư sản.
Tính chất: Là kiểu nhà nước mới - nhà nước của dân, do dân và vì dân. Tuy chỉ tồn tại 72 ngày nhưng đã để lại bài học quý báu về sự lãnh đạo của Đảng và liên minh công nông.
b. Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản (1848):
Do Các Mác và Ăng-ghen soạn thảo.
Nội dung: Khẳng định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là lật đổ chủ nghĩa tư bản, xây dựng chủ nghĩa cộng sản.
Ý nghĩa: Là văn kiện có tính chất cương lĩnh đầu tiên của chủ nghĩa xã hội khoa học, soi đường cho phong trào công nhân quốc tế.
 

 
Câu 4: Phong trào nông dân Đàng Ngoài (Thế kỷ XVIII)
a. Nguyên nhân:
Chính quyền phong kiến Lê - Trịnh mục nát, quan lại tham nhũng.
Tình trạng chiếm đoạt ruộng đất, tô thuế nặng nề khiến đời sống nông dân khốn cùng.
Thiên tai, mất mùa xảy ra liên tiếp nhưng nhà nước không cứu tế.
b. Tác động chính:
Làm lung lay tận gốc rễ chính quyền chúa Trịnh.
Tạo điều kiện và mở đường cho nghĩa quân Tây Sơn tiến ra Bắc sau này.
c. Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu:
Khởi nghĩa của Nguyễn Danh Phương (Vĩnh Phúc).
Khởi nghĩa của Nguyễn Hữu Cầu (Quận He) ở Hải Phòng, Quảng Ninh.
Khởi nghĩa của Hoàng Công Chất ở vùng Điện Biên (Tây Bắc).