- Kim loại đóng vai trò quan trọng trong hóa học và đời sống nhờ những tính chất hóa học đặc trưng. Về cơ bản, tính chất hóa học chung của kim loại là tính khử (dễ nhường electron để trở thành ion dương).
- Dưới đây là 4 tính chất hóa học chính của kim loại:
1. Tác dụng với phi kim
- Hầu hết các kim loại có thể phản ứng với phi kim để tạo thành muối hoặc oxide.
- Tác dụng với Oxygen (O₂): Tạo thành oxide (thường là oxide base).
- Phương trình: 2Mg + O₂ $\stackrel{t°}{\to }$ 2MgO
- Phương trình: 4Al + 3O₂ $\stackrel{t°}{\to }$ 2Al₂O₃
- Tác dụng với Chlorine (Cl₂): Tạo thành muối chloride.
- Phương trình: 2Fe + 3Cl₂ $\stackrel{t°}{\to }$ 2FeCl₃ (Lưu ý: Iron bị đẩy lên hóa trị cao nhất là III).
- Tác dụng với Sulfur (S): Tạo thành muối sulfide.
- Phương trình: Fe + S $\stackrel{t°}{\to }$ FeS
2. Tác dụng với dung dịch Acid
- Nhiều kim loại (đứng trước Hydrogen trong dãy hoạt động hóa học) phản ứng với dung dịch acid giải phóng khí Hydrogen (H₂).
- Tác dụng với HCl, H₂SO₄ loãng: Tạo thành muối và giải phóng H₂.
- Phương trình: Zn + 2HCl $\to$ ZnCl₂ + H₂$\uparrow$
- Phương trình: Fe + H₂SO₄(loãng)$\to$ FeSO₄ + H₂$\uparrow$
- Lưu ý: Các kim loại như Cu, Ag, Au$ không phản ứng với acid loãng. Với HNO₃ và H₂SO₄ đặc, sản phẩm sẽ khác (thường không giải phóng H₂).
3. Tác dụng với dung dịch Muối
- Kim loại mạnh hơn (đứng trước) có thể đẩy kim loại yếu hơn (đứng sau) ra khỏi dung dịch muối của chúng.
- Ví dụ: Cho Iron vào dung dịch Copper(II) sulfate.
- Phương trình: Fe + CuSO₄ $\to$ FeSO₄ + Cu$\downarrow$
- Hiện tượng: Có lớp kim loại màu đỏ (Cu) bám ngoài thanh sắt, màu xanh của dung dịch nhạt dần.
- Ví dụ: Cho Copper vào dung dịch Silver nitrate.
- Phương trình: Cu + 2AgNO₃ $\to$ Cu(NO₃)₂ + 2Ag$\downarrow$
4. Tác dụng với Nước (H₂O)
- Một số kim loại kiềm và kiềm thổ (như Na, K, Ca, Ba) phản ứng mạnh với nước ở nhiệt độ thường tạo thành dung dịch base và giải phóng khí H₂.
- Phương trình: 2Na + 2H₂O $\to$ 2NaOH + H_2$\uparrow$
- Phương trình: Ca + 2H₂O $\to$ Ca(OH)₂ + H₂$\uparrow$