Phong trào Tây Sơn là một trong những trang sử hào hùng và oanh liệt nhất của dân tộc Việt Nam vào thế kỷ XVIII. Phong trào này không chỉ lật đổ các tập đoàn phong kiến phản động trong nước mà còn đánh tan các cuộc xâm lược của ngoại bang, thống nhất đất nước.
- Dưới đây là tóm tắt những giai đoạn và thành tựu huy hoàng nhất của phong trào Tây Sơn:
1. Nguyên nhân và Sự bùng nổ (1771)
- Nguyên nhân: Do sự suy yếu, thối nát của chính quyền chúa Nguyễn ở Đàng Trong (tiêu biểu là sự lộng quyền của Trương Phúc Loan) khiến đời sống nhân dân cực khổ.
- Bắt đầu: Năm 1771, ba anh em nhà Tây Sơn là Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ dựng cờ khởi nghĩa tại vùng Tây Sơn thượng đạo (An Khê, Gia Lai), với khẩu hiệu: "Lấy của nhà giàu chia cho người nghèo".
2. Các giai đoạn phát triển chính
- Lật đổ các tập đoàn phong kiến (1776 - 1788)
- Phong trào Tây Sơn đã làm nên những điều phi thường khi lần lượt xóa bỏ ranh giới chia cắt đất nước:
+ Tiêu diệt chúa Nguyễn: Từ năm 1776 đến 1783, quân Tây Sơn nhiều lần tiến quân vào Gia Định, lật đổ hoàn toàn chính quyền chúa Nguyễn.
+ Lật đổ chúa Trịnh: Năm 1786, Nguyễn Huệ tiến quân ra Bắc với danh nghĩa "Phù Lê diệt Trịnh", nhanh chóng đập tan xiềng xích của chúa Trịnh ở Đàng Ngoài.
+ Chấm dứt nhà Lê: Năm 1788, trước sự bạc nhược của vua Lê Chiêu Thống, nhà Lê chính thức sụp đổ.
+ Kháng chiến chống ngoại xâm (Những mốc son chói lọi)
- Đây là giai đoạn rực rỡ nhất, khẳng định thiên tài quân sự của Quang Trung - Nguyễn Huệ:
+ Chiến thắng Rạch Gầm - Xoài Mút (1785): Đánh tan 5 vạn quân Xiêm xâm lược chỉ trong một trận quyết chiến chiến lược trên sông Tiền.
+ Đại phá quân Thanh (1789): * Trước sự cầu viện của Lê Chiêu Thống, 29 vạn quân Thanh sang xâm lược nước ta.
+ Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế (vua Quang Trung), thực hiện cuộc hành quân thần tốc ra Bắc.
+ Với các trận đánh tiêu biểu tại Ngọc Hồi, Đống Đa, quân Tây Sơn đã quét sạch quân thù vào mùng 5 Tết Kỷ Dậu, giải phóng Thăng Long.
3. Công cuộc xây dựng đất nước của vua Quang Trung
- Sau khi quét sạch giặc ngoại xâm, vua Quang Trung đã thực hiện nhiều chính sách tiến bộ:
+ Kinh tế: Ban bố "Chiếu khuyến nông" để phục hồi sản xuất.
+ Văn hóa - Giáo dục: Đề cao chữ Nôm, coi là quốc ngữ; ban bố "Chiếu lập học".
+ Quân sự: Xây dựng quân đội tinh nhuệ, trang bị vũ khí hiện đại (pháo binh, chiến thuyền lớn).
4. Ý nghĩa lịch sử
- Chấm dứt tình trạng phân chia Đàng Trong - Đàng Ngoài kéo dài hơn 200 năm.
- Đặt nền móng cho việc thống nhất đất nước.
- Bảo vệ vững chắc độc lập dân tộc trước hai đế quốc hùng mạnh (Xiêm và Thanh).
- Lời kết: Phong trào Tây Sơn gắn liền với tên tuổi của người anh hùng áo vải Quang Trung - Nguyễn Huệ. Dù triều đại Tây Sơn tồn tại ngắn ngủi (đến năm 1802 thì sụp đổ trước Nguyễn Ánh), nhưng những đóng góp của phong trào này đối với lịch sử dân tộc là bất diệt.

Phong trào Tây Sơn

1. Hoàn cảnh ra đời

Cuối thế kỉ XVIII, xã hội Đại Việt rơi vào khủng hoảng, chính quyền họ Chúa Trịnh ở Đàng Ngoài và họ Chúa Nguyễn ở Đàng Trong suy yếu, đời sống nhân dân cực khổ.
Nông dân nổi dậy đấu tranh ở nhiều nơi.
2. Lãnh đạo phong trào

Do ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ lãnh đạo.
Khởi nghĩa bắt đầu năm 1771 tại vùng Tây Sơn.
3. Những thắng lợi lớn

Lật đổ chính quyền họ Nguyễn ở Đàng Trong và họ Trịnh ở Đàng Ngoài.
Năm 1785, đánh bại quân Chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút chống quân Xiêm.
Năm 1789, Nguyễn Huệ (Quang Trung) đánh bại quân Thanh trong Chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa.
4. Ý nghĩa

Lật đổ các tập đoàn phong kiến mục nát.
Thống nhất đất nước và bảo vệ độc lập dân tộc.
Thể hiện sức mạnh đoàn kết của nhân dân.
✅ Tóm lại: Phong trào Tây Sơn là một cuộc khởi nghĩa nông dân lớn trong lịch sử Việt Nam, góp phần quan trọng vào việc thống nhất đất nước và chống ngoại xâm.