Nước ta có mạng lưới sông ngòi dày đặc là do những nguyên nhân chính sau:

Khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm
Việt Nam có lượng mưa lớn, trung bình khoảng 1.500 – 2.000 mm/năm, mưa tập trung nhiều theo mùa. Lượng nước mưa dồi dào tạo điều kiện hình thành và nuôi dưỡng nhiều sông, suối.
Địa hình đồi núi chiếm phần lớn diện tích
Khoảng 3/4 diện tích lãnh thổ là đồi núi, địa hình dốc làm nước mưa dễ chảy tràn trên bề mặt, nhanh chóng tập trung thành các dòng chảy → hình thành nhiều sông, suối ngắn và dốc.
Lãnh thổ kéo dài theo hướng Bắc – Nam, hẹp ngang
Do lãnh thổ hẹp ngang nên các con sông thường ngắn, nhiều sông đổ trực tiếp ra biển, làm cho số lượng sông nhiều và phân bố dày.
Ảnh hưởng của cấu trúc địa chất và thảm thực vật
Nhiều vùng đá bị chia cắt mạnh, kết hợp với thảm thực vật rậm rạp ở vùng núi giúp giữ nước và tạo dòng chảy thường xuyên.
Kết luận:
Nhờ khí hậu mưa nhiều, địa hình đồi núi bị chia cắt mạnh và lãnh thổ hẹp ngang, nước ta có mạng lưới sông ngòi dày đặc, phân bố khắp cả nước.

Việc Việt Nam có mạng lưới sông ngòi dày đặc (với hơn 2.360 con sông dài trên 10km) là kết quả tổng hợp của hai yếu tố chính: khí hậu và địa hình.

Dưới đây là các nguyên nhân cụ thể giải thích cho đặc điểm này:

1. Nguyên nhân từ khí hậu (Lượng mưa lớn)
Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa: Nước ta nằm trong khu vực có lượng mưa trung bình năm rất lớn, dao động từ 1.500 - 2.000 mm/năm, ở các sườn núi đón gió lượng mưa có thể lên đến trên 3.000 mm.
Nguồn cung cấp nước dồi dào: Lượng mưa lớn chính là nguồn cấp nước thường xuyên và dồi dào cho các dòng chảy, giúp hình thành và duy trì mật độ sông ngòi cao trên khắp cả nước.
2. Nguyên nhân từ địa hình (Cắt xẻ mạnh và dốc)
Địa hình nhiều đồi núi: Đồi núi chiếm tới 3/4 diện tích lãnh thổ. Độ dốc của địa hình miền núi khiến nước mưa không thấm hết xuống đất mà tập trung nhanh thành các dòng chảy trên mặt, tạo ra nhiều khe rãnh và sông suối.
Địa hình bị chia cắt mạnh: Sự kết hợp giữa mưa lớn và địa hình dốc tạo ra quá trình xâm thực và chia cắt bề mặt mạnh mẽ, hình thành nên mạng lưới sông ngòi chằng chịt.
Lãnh thổ hẹp ngang: Hình dáng lãnh thổ kéo dài và hẹp ngang, lại có các dãy núi lan ra sát biển, khiến các con sông ở nước ta phần lớn là sông nhỏ, ngắn và dốc.
3. Các yếu tố hỗ trợ khác
Vị trí địa lý: Nước ta nằm ở hạ lưu của nhiều hệ thống sông lớn bắt nguồn từ bên ngoài lãnh thổ (như sông Hồng bắt nguồn từ Trung Quốc, sông Mê Công bắt nguồn từ cao nguyên Tây Tạng). Điều này làm tăng thêm lưu lượng và số lượng các phụ lưu, chi lưu đổ vào nước ta.

Tóm lại: "Mưa nhiều trên địa hình đồi núi bị cắt xẻ" là công thức chính tạo nên mạng lưới sông ngòi dày đặc của Việt Nam.