1. Chuyển biến về Kinh tế: "Sự vươn lên thần kỳ"
- Từ vị trí thứ tư (sau Anh, Pháp, Mỹ), đến năm 1890, kinh tế Đức đã vượt qua Anh, Pháp và vươn lên đứng thứ hai thế giới (chỉ sau Mỹ).
- Tốc độ phát triển công nghiệp: Nhờ tận dụng được nguồn tài nguyên khoáng sản giàu có (vùng Ru-ơ), tiền bồi thường chiến phí từ Pháp (5 tỷ Frăng) và ứng dụng những thành tựu khoa học - kỹ thuật mới nhất, công nghiệp Đức phát triển như vũ bão.
- Sự hình thành các tổ chức độc quyền: Quá trình tập trung sản xuất và tư bản diễn ra mạnh mẽ, hình thành các công ty độc quyền (Cartel, Syndicate) chi phối toàn bộ nền kinh tế, đặc biệt trong các ngành then chốt như luyện kim, than đá, hóa chất và điện lực.
- Ví dụ: Tập đoàn Thép Krupp, tập đoàn Điện lực AEG.
- Nông nghiệp: Có sự chuyển biến theo hướng tư bản chủ nghĩa nhưng chậm chạp hơn công nghiệp do vẫn duy trì nhiều tàn tích phong kiến (phương thức kinh doanh của tầng lớp quý tộc quân phiệt Junker).
2. Chính sách Đối nội: "Sắt và Máu"
- Đức là một quốc gia theo thể chế Liên bang, nhưng thực chất là một nhà nước quân phiệt chuyên chế dưới sự thống trị của tầng lớp quý tộc Junker và tư sản lớn.
- Thể chế chính trị: Đứng đầu là Hoàng đế (Wilhelm I, sau đó là Wilhelm II) có quyền lực tối thượng. Hiến pháp năm 1871 duy trì quyền chi phối của Phổ đối với toàn liên bang.
- Tính chất quân phiệt: Chính quyền Đức thi hành chính sách đề cao sức mạnh quân sự, tăng cường vũ trang. Mọi chính sách đều nhằm phục vụ cho mục tiêu biến Đức thành một "cỗ máy chiến tranh".
- Đàn áp phong trào công nhân: Nhà nước thi hành các bộ luật đặc biệt để trấn áp phong trào công nhân và Đảng Xã hội dân chủ Đức, đồng thời mị dân bằng một số chính sách bảo hiểm xã hội sơ khai để xoa dịu mâu thuẫn giai cấp.
3. Chính sách Đối ngoại: "Chỗ đứng dưới ánh mặt trời"
- Đây là điểm chuyển biến mạnh mẽ và hung hăng nhất của đế quốc Đức, trực tiếp dẫn đến nguy cơ chiến tranh thế giới.
- Đòi chia lại thị trường thế giới: Do phát triển kinh tế muộn nhưng tốc độ nhanh, Đức có rất ít thuộc địa so với Anh và Pháp. Giới cầm quyền Đức đã vạch ra mục tiêu: "Đòi chỗ đứng dưới ánh mặt trời" (tức là đòi lại thị trường và thuộc địa).
- Thành lập liên minh quân sự: Để chuẩn bị cho việc chia lại thế giới, Đức đã lôi kéo Áo - Hung và Italia để thành lập Khối Liên minh (1882).
- Chiến lược bành trướng: Đức ra sức đóng tàu chiến, xây dựng lục quân mạnh nhất châu Âu và hướng tầm ngắm vào các thuộc địa của Anh, Pháp ở châu Phi và châu Á.
- Tổng kết: Đặc điểm của chủ nghĩa đế quốc Đức
- Chủ nghĩa đế quốc Đức được gọi là "Chủ nghĩa đế quốc quân phiệt, hiếu chiến".
- Quân phiệt: Vì bộ máy nhà nước nằm trong tay tầng lớp quý tộc Junker (những chủ đất quân sự).
Hiếu chiến: Vì mục tiêu hàng đầu là dùng vũ lực để chia lại thế giới, là kẻ khởi xướng chính gây ra cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918).

1. Chuyển biến về Kinh tế: "Sự vươn lên thần kỳ"
- Từ vị trí thứ tư (sau Anh, Pháp, Mỹ), đến năm 1890, kinh tế Đức đã vượt qua Anh, Pháp và vươn lên đứng thứ hai thế giới (chỉ sau Mỹ).
- Tốc độ phát triển công nghiệp: Nhờ tận dụng được nguồn tài nguyên khoáng sản giàu có (vùng Ru-ơ), tiền bồi thường chiến phí từ Pháp (5 tỷ Frăng) và ứng dụng những thành tựu khoa học - kỹ thuật mới nhất, công nghiệp Đức phát triển như vũ bão.
- Sự hình thành các tổ chức độc quyền: Quá trình tập trung sản xuất và tư bản diễn ra mạnh mẽ, hình thành các công ty độc quyền (Cartel, Syndicate) chi phối toàn bộ nền kinh tế, đặc biệt trong các ngành then chốt như luyện kim, than đá, hóa chất và điện lực.
- Ví dụ: Tập đoàn Thép Krupp, tập đoàn Điện lực AEG.
- Nông nghiệp: Có sự chuyển biến theo hướng tư bản chủ nghĩa nhưng chậm chạp hơn công nghiệp do vẫn duy trì nhiều tàn tích phong kiến (phương thức kinh doanh của tầng lớp quý tộc quân phiệt Junker).
2. Chính sách Đối nội: "Sắt và Máu"
- Đức là một quốc gia theo thể chế Liên bang, nhưng thực chất là một nhà nước quân phiệt chuyên chế dưới sự thống trị của tầng lớp quý tộc Junker và tư sản lớn.
- Thể chế chính trị: Đứng đầu là Hoàng đế (Wilhelm I, sau đó là Wilhelm II) có quyền lực tối thượng. Hiến pháp năm 1871 duy trì quyền chi phối của Phổ đối với toàn liên bang.
- Tính chất quân phiệt: Chính quyền Đức thi hành chính sách đề cao sức mạnh quân sự, tăng cường vũ trang. Mọi chính sách đều nhằm phục vụ cho mục tiêu biến Đức thành một "cỗ máy chiến tranh".
- Đàn áp phong trào công nhân: Nhà nước thi hành các bộ luật đặc biệt để trấn áp phong trào công nhân và Đảng Xã hội dân chủ Đức, đồng thời mị dân bằng một số chính sách bảo hiểm xã hội sơ khai để xoa dịu mâu thuẫn giai cấp.
3. Chính sách Đối ngoại: "Chỗ đứng dưới ánh mặt trời"
- Đây là điểm chuyển biến mạnh mẽ và hung hăng nhất của đế quốc Đức, trực tiếp dẫn đến nguy cơ chiến tranh thế giới.
- Đòi chia lại thị trường thế giới: Do phát triển kinh tế muộn nhưng tốc độ nhanh, Đức có rất ít thuộc địa so với Anh và Pháp. Giới cầm quyền Đức đã vạch ra mục tiêu: "Đòi chỗ đứng dưới ánh mặt trời" (tức là đòi lại thị trường và thuộc địa).
- Thành lập liên minh quân sự: Để chuẩn bị cho việc chia lại thế giới, Đức đã lôi kéo Áo - Hung và Italia để thành lập Khối Liên minh (1882).
- Chiến lược bành trướng: Đức ra sức đóng tàu chiến, xây dựng lục quân mạnh nhất châu Âu và hướng tầm ngắm vào các thuộc địa của Anh, Pháp ở châu Phi và châu Á.
- Tổng kết: Đặc điểm của chủ nghĩa đế quốc Đức
- Chủ nghĩa đế quốc Đức được gọi là "Chủ nghĩa đế quốc quân phiệt, hiếu chiến".
- Quân phiệt: Vì bộ máy nhà nước nằm trong tay tầng lớp quý tộc Junker (những chủ đất quân sự).
Hiếu chiến: Vì mục tiêu hàng đầu là dùng vũ lực để chia lại thế giới, là kẻ khởi xướng chính gây ra cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918).