1. Bối cảnh
Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914–1918), kinh tế nhiều nước phát triển nhanh, đặc biệt là Mỹ và Tây Âu.
Sự phát triển dựa nhiều vào thị trường chứng khoán, đầu tư và vay nợ.
Tuy nhiên, nền kinh tế tiềm ẩn nhiều bất ổn, dẫn đến khủng hoảng khi bong bóng đầu tư vỡ.

2. Diễn biến
Ngày 24/10/1929 (“Thứ Năm Đen”), sụp đổ thị trường chứng khoán Mỹ đánh dấu khởi đầu đại suy thoái.
Khủng hoảng nhanh chóng lan ra tất cả các nước công nghiệp trên thế giới.
Nguyên nhân:

Sản xuất công nghiệp tăng nhanh nhưng cầu tiêu dùng yếu.
Thị trường chứng khoán bong bóng đầu cơ vỡ.
Hệ thống ngân hàng yếu kém, dễ phá sản.
Thương mại quốc tế giảm mạnh, các nước áp dụng chính sách bảo hộ mậu dịch.

3. Hậu quả
Kinh tế suy thoái nặng nề: sản xuất giảm mạnh, nhiều nhà máy đóng cửa.
Tỷ lệ thất nghiệp cao: hàng chục triệu người mất việc, đời sống nhân dân cực khổ.
Ngân hàng phá sản, các doanh nghiệp phá sản hàng loạt.
Suy giảm thương mại quốc tế, dẫn đến khủng hoảng toàn cầu.
Khủng hoảng chính trị và xã hội: tại một số nước, xuất hiện các phong trào cực đoan.

4. Tác động và ý nghĩa
Đại suy thoái kết thúc nền kinh tế “tự do hoàn toàn”, thúc đẩy chính sách can thiệp của nhà nước vào kinh tế.
Ví dụ: ở Mỹ, Chính sách New Deal của Tổng thống Franklin D. Roosevelt được áp dụng để phục hồi kinh tế và giải quyết thất nghiệp.
Đây là bài học lịch sử về rủi ro kinh tế và vai trò điều tiết của nhà nước.

- Nguyên nhân của đại suy thoái kinh tế: Trong những năm 1924-1929, kinh tế ở các nước tư bản chủ nghĩa phát triển mạnh mẽ, sản xuất tăng lên nhanh chóng. Nhưng do sản xuất ồ ạt, nhu cầu và sức mua của thị trưởng không có sự tăng lên tương ứng, làm cho hàng hoá trở nên ế thừa và dẫn tới suy thoái trong sản xuất.

- Biểu hiện:

+ Tháng 10/1929, cuộc đại suy thoái kinh tế bùng nổ ở Mỹ, sau đó lan rộng ra toàn thế giới tư bản chủ nghĩa. Cuộc khủng hoảng diễn ra trên tất cả các lĩnh vực: tài chính, công nghiệp, nông nghiệp, thương nghiệp…

+ Khủng hoảng kéo dài gần 4 năm, trầm trọng nhất là năm 1932.

- Hậu quả của khủng hoảng:

+ Kinh tế suy thoái nghiêm trọng.

+ Khiến hàng triệu người thất nghiệp; đời sống của nhân dân gặp nhiều khó khăn.

+ Dẫn đến sự thắng thế của chủ nghĩa phát xít, đặc biệt ở Đức và góp phần gia tăng mâu thuẫn giữa các nước tư bản và đặt nhân loại đứng trước nguy cơ một cuộc chiến tranh thế giới mới.

1. Thời gian và nguyên nhân
Thời gian: 1929 – 1933
Nguyên nhân chính:

Khủng hoảng kinh tế Mỹ 1929: sụp đổ thị trường chứng khoán ngày 24/10/1929 (“Thứ Năm Đen”).
Sản xuất công nghiệp và nông nghiệp dư thừa → giá cả lao dốc.
Ngân hàng phá sản, tín dụng khan hiếm.

2. Diễn biến
1929 – 1930: Sản xuất công nghiệp giảm mạnh, giá nông sản xuống thấp.
1930 – 1933: Tỉ lệ thất nghiệp tăng vọt ở Mỹ (25%), châu Âu (10–15%).
Nhiều doanh nghiệp phá sản → nghèo đói lan rộng.

3. Ảnh hưởng
Đối với Mỹ và châu Âu:

Hàng triệu người mất việc, mất nhà cửa, nông dân phá sản.
Thương mại quốc tế sụt giảm mạnh.
Đối với thế giới:

Kinh tế các nước châu Âu bị ảnh hưởng, dẫn đến chính trị cực đoan lên mạnh (như phát xít Đức).

4. Biện pháp khắc phục
Mỹ:

Chính sách “New Deal” của Tổng thống Roosevelt:

Tạo công ăn việc làm, hỗ trợ nông dân, cải cách ngân hàng.
Châu Âu:

Các chính phủ tăng cường can thiệp vào kinh tế, bảo hộ thương mại, xây dựng cơ sở hạ tầng.