Trong kho tàng văn học Việt Nam, tình yêu quê hương, đất nước luôn là một mạch nguồn cảm xúc dạt dào, lắng đọng. Tình cảm ấy không chỉ thể hiện qua những áng văn hùng tráng ca ngợi non sông gấm vóc, mà còn len lỏi trong những vần thơ, trang văn dung dị, chân thành của các tác giả khi viết về làng quê, mảnh đất chôn nhau cắt rốn của mình. Qua những tác phẩm ấy, người đọc luôn cảm nhận được tình yêu quê hương sâu sắc, mãnh liệt và đầy tinh tế của người nghệ sĩ.
Trước hết, tình cảm của tác giả đối với làng quê được thể hiện qua cái nhìn trìu mến, gắn bó với những cảnh vật, con người bình dị, thân thuộc. Đó là hình ảnh bến đò, cây đa, mái đình, cánh đồng lúa chín vàng, hay những con người lao động tảo tần, chất phác. Mỗi chi tiết, dù nhỏ nhặt nhất, cũng được các tác giả đưa vào tác phẩm bằng sự quan sát tinh tế, bằng tất cả tình yêu và nỗi nhớ. Chẳng hạn, trong thơ Nguyễn Khuyến, cảnh thu làng quê Bắc Bộ hiện lên qua những hình ảnh "ao thu lạnh lẽo", "nước trong veo", "lá vàng khẽ đưa vèo",... một bức tranh tĩnh lặng mà chứa chan nỗi niềm u hoài, man mác của thi nhân trước cảnh thu quê hương.
Hơn nữa, tình cảm ấy còn gắn liền với những kỉ niệm tuổi thơ, những ký ức không thể nào quên. Quê hương không chỉ là nơi sinh ra mà còn là nơi lưu giữ những dấu ấn đầu đời, những trò chơi dân gian, những lời ru của bà, của mẹ. Chính những ký ức này đã tạo nên một sợi dây kết nối vô hình, bền chặt giữa tác giả và mảnh đất quê hương. Trong tác phẩm của mình, các tác giả thường hồi tưởng lại những năm tháng ấu thơ tươi đẹp, qua đó thể hiện tình yêu, sự biết ơn sâu sắc đối với nơi đã nuôi dưỡng tâm hồn mình.
Đặc biệt, tình yêu quê hương còn được bộc lộ rõ nét trong hoàn cảnh xa quê. Khi phải sống xa rời mảnh đất quê hương, nỗi nhớ càng trở nên da diết, cồn cào. Hình ảnh quê nhà, con người quê nhà luôn hiện hữu trong tâm trí, trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho sáng tác. Nỗi nhớ đó không chỉ là sự nuối tiếc quá khứ mà còn là sự lo lắng, dõi theo từng đổi thay của quê hương, đất nước.
Tóm lại, tình cảm của tác giả đối với làng quê và mảnh đất quê hương là một tình cảm chân thành, sâu lắng và đa chiều. Nó thể hiện qua cái nhìn tinh tế về cảnh vật, con người, qua những ký ức tuổi thơ ấm áp và nỗi nhớ nhung khi xa xứ. Những tác phẩm văn học viết về đề tài này không chỉ làm phong phú thêm kho tàng văn học dân tộc mà còn góp phần giáo dục thế hệ mai sau về tình yêu quê hương, về trách nhiệm gìn giữ và xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.