Câu 1 (trang 43 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):

 
- Bài thơ thuộc thể năm chữ là: Chuyện cổ tích về loài người, Bắt nạt.

Câu 2 (trang 43 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):

- Xôi là một món ăn quen thuộc của người Việt, thường được thổi để thắp hương trong ngày giằm, mùng một hoặc ngày giỗ, lễ tết. Có rất nhiều loại xôi khác nhau như xôi gấc, xôi đỗ, xôi ngô, xôi bánh hấp… Mỗi loại có một màu sắc, một mùi vị riêng nhưng các loại xôi đều được làm từ gạo nếp và có chung hương vị là mùi thơm nhẹ, ngọt ngào từ gạo nếp; độ dẻo dính vừa phải từ gạo. Khi ăn chúng ta sẽ cảm nhận được vị ngọt thanh, bùi và ngậy của gạo, đặc biệt là gạo nếp mới.

* Đọc văn bản

Gợi ý trả lời câu hỏi trong bài đọc: 

1. Theo dõi: Số lượng tiếng trong mỗi dòng, vần và nhịp thơ.

- Số tiếng: 5 tiếng/ 1 dòng thơ.

- Vần: gieo vần chân

- Nhịp thơ linh hoạt: 2/3, 3/2

2. Hình dung: Hình ảnh người mẹ trong kí ức của người con.

- Hình ảnh người mẹ trong kí ức của người con: người mẹ tảo tần “nhặt lá đun bếp”, và người con nhớ mùi cơm nếp của mẹ, mùi cơm “thơm suốt đường con”. 

3. Theo dõi: Tình cảm của người con dành cho mẹ và quê hương, đất nước.

- Tình cảm của người con dành cho mẹ và quê hương, đất nước: nhớ thương, yêu và trân trọng “mùi vị quê hương/con quên làm sao được/chia đều nỗi nhớ thương”.

* Sau khi đọc

Nội dung chính: 

Văn bản Gặp lá cơm nếp thể hiện tình yêu nỗi nhớ của người con/ tác giả đối với mẹ, với món xôi của mẹ và với quê hương đất nước

I. Trước khi đọc
Câu 1 (trang 43 SGK):
Trong các bài thơ: Chuyện cổ nước mình (Lâm Thị Mỹ Dạ), Chuyện cổ tích về loài người (Xuân Quỳnh), Mây và sóng (Ta-go), Bắt nạt (Nguyễn Thế Hoàng Linh), Những cánh buồm (Hoàng Trung Thông) —
Hãy xác định xem bài “Gặp lá cơm nếp” thuộc thể thơ nào (thơ năm chữ hay thơ khác)?
→ Trả lời: “Gặp lá cơm nếp” là thơ năm chữ. Luật Dương Gia+2VietJack+2
Câu 2 (trang 43 SGK):
Xôi là món ăn rất quen thuộc trong văn hóa Việt Nam. Hãy chia sẻ cảm nhận của em về hương vị món xôi nếp.
→ Gợi ý trả lời: Xôi nếp mềm, dẻo, thơm mùi gạo, có vị bùi của đậu hoặc lạc nếu có thêm; gắn liền với ký ức quê nhà, bữa ăn ấm áp, gần gũi.

II. Đọc văn bản
Khi đọc bài thơ, chú ý các điểm sau:

Theo dõi hình thức thơ:

Số tiếng mỗi dòng là bao nhiêu?
Cách gieo vần (vần liền hay vần cách)?
Nhịp ngắt (2/3, 3/2, hoặc các biến thể)?
(Gợi ý: mỗi dòng 5 tiếng, vần liền, nhịp 2/3 hoặc 3/2) VietJack+2Luật Dương Gia+2
Hình ảnh mẹ trong ký ức:

Mẹ nhặt lá để đun bếp.
Mẹ thổi nồi xôi thơm — “mùi vị quê hương” gắn với người mẹ. VietJack+2Luật Dương Gia+2
Tình cảm người con với mẹ và quê hương:
Bài thơ bộc lộ nhớ thương mẹ, nhớ quê hương; khi gặp “lá cơm nếp” — một chi tiết nhỏ — đã gợi lên những ký ức, tình cảm thiêng liêng. VietJack+2colearn.vn+2

III. Sau khi đọc
So sánh với bài “Đồng dao mùa xuân” (trang 44 SGK):

Tiêu chí
Gặp lá cơm nếp
Đồng dao mùa xuân
Số tiếng mỗi dòng
5 tiếng
4 tiếng
Cách gieo vần
Vần liền
Vần cách
Nhịp (ngắt nhịp)
2/3, 3/2 linh hoạt
2/2 hoặc biến đổi
Chia khổ thơ
4 khổ (khổ cuối 2 dòng)
9 khổ (có khổ đặc biệt)
Hoàn cảnh gợi nhớ & hình ảnh người mẹ:

Hoàn cảnh: khi người con xa nhà, đi hành quân, gợi nhớ bát xôi quê nhà, mẹ đun lá nếp để nấu cơm. VietJack+2Luật Dương Gia+2
Hình ảnh mẹ trong ký ức: người mẹ cần cù, giản dị, nhặt lá, đun bếp, luôn nghĩ đến con. Luật Dương Gia+1
Cảm xúc & lý do xuất hiện trong khổ thơ 3:

Cảm xúc: nhớ thương, trào dâng tình yêu mẹ, tình quê hương.
Lý do: lá cơm nếp là chi tiết gợi nhắc hương vị quê nhà và hình ảnh mẹ, khiến nỗi nhớ bừng dậy. VietJack+2colearn.vn+2
Hình ảnh người con trong bài thơ:
Người con hiện lên là người hiếu thảo, tình cảm sâu sắc, luôn nhớ mẹ và quê hương khi xa nhà. CMP Edu+1
Tác dụng của thể thơ năm chữ:

Ngắn gọn, cô đọng, biểu đạt cảm xúc súc tích.
Nhịp và cách ngắt linh hoạt giúp truyền cảm xúc lên cao, chân thực hơn. VietJack+1

IV. Viết kết nối với đọc
Yêu cầu: Viết một đoạn văn (5–7 câu) nêu cảm nghĩ của em về tình cảm người con dành cho mẹ trong bài thơ Gặp lá cơm nếp.

Ví dụ gợi ý:

Bài thơ Gặp lá cơm nếp khơi dậy trong lòng người đọc một nỗi nhớ dịu dàng nhưng mãnh liệt đối với mẹ và quê hương. Chỉ một hình ảnh lá cơm nếp thoảng hương, người con đã nhớ ngay đến mẹ, nhớ những buổi mẹ nhặt lá đun bếp để nấu nồi xôi dẻo thơm. Tình yêu mẹ nơi bài thơ không quá lời nhưng thấm đượm vào từng câu chữ, từng nhịp thơ năm chữ. Khi yêu thương dành cho mẹ và quê hương được “chia đều nỗi nhớ thương,” ta hiểu rằng tình mẫu tử và tình dân tộc hòa quyện trong tim người con. Đó là tình cảm thiêng liêng, sâu sắc, luôn hiện diện trong tâm hồn dẫu đi muôn nơi.