Đối với khí hậu:

Đai cao: Địa hình núi cao tạo ra sự phân hóa khí hậu theo độ cao. Càng lên cao, nhiệt độ càng giảm, hình thành các đai khí hậu khác nhau (đai nhiệt đới, đai cận nhiệt đới, đai ôn đới). Ví dụ, ở Sa Pa (vùng núi cao phía Bắc), khí hậu mát mẻ quanh năm, có thể có tuyết rơi vào mùa đông, khác hẳn với khí hậu nóng ẩm ở vùng đồng bằng.
Hướng sườn: Các dãy núi lớn có thể chắn hoặc dẫn luồng gió, tạo ra sự khác biệt về lượng mưa và nhiệt độ giữa hai sườn núi. Ví dụ, dãy Trường Sơn Bắc tạo ra sự khác biệt về mùa mưa và mùa khô giữa Đông Trường Sơn và Tây Nguyên. Sườn đón gió thường mưa nhiều hơn, còn sườn khuất gió thì mưa ít hơn.
Hướng địa hình: Các dãy núi có hướng khác nhau (vòng cung ở Đông Bắc, Tây Bắc - Đông Nam ở Tây Bắc) ảnh hưởng đến sự xâm nhập của gió mùa, làm thay đổi thời tiết. Ví dụ, mùa đông ở Tây Bắc ấm hơn Đông Bắc do ảnh hưởng của dãy Hoàng Liên Sơn.
Đối với sông ngòi:

Hướng nghiêng địa hình: Ảnh hưởng đến hướng chảy của sông. Ở vùng Tây Bắc, địa hình nghiêng theo hướng Tây Bắc - Đông Nam nên các sông cũng chảy theo hướng này (sông Đà, sông Hồng). Ở vùng Đông Bắc, địa hình có hướng vòng cung nên sông ngòi cũng chảy theo hướng vòng cung (sông Cầu, sông Lục Nam).
Độ dốc: Địa hình đồi núi dốc tạo ra các con sông có độ dốc lớn, chảy xiết, có tiềm năng thủy điện. Ngược lại, sông ngòi ở vùng đồng bằng thường chảy chậm và điều hòa hơn.
Đối với đất đai:

Theo độ cao: Hình thành các vành đai đất khác nhau. Vùng đồi núi thấp chủ yếu là đất feralit, còn ở các vùng núi cao hơn có thể có đất mùn núi cao. Vùng đồng bằng chủ yếu là đất phù sa màu mỡ.
Phân bố: Địa hình quyết định sự phân bố của các loại đất. Ví dụ, đất phù sa tập trung ở các đồng bằng châu thổ như Đồng bằng sông Hồng, Đồng bằng sông Cửu Long, còn đất feralit lại phổ biến ở vùng đồi núi trung du.
Đối với sinh vật:

Phân hóa theo độ cao và khí hậu: Các đai khí hậu khác nhau do sự phân hóa địa hình sẽ tạo ra các hệ sinh thái và các loài sinh vật khác nhau. Đai nhiệt đới gió mùa có hệ sinh thái rừng nhiệt đới, đai cận nhiệt đới có rừng cận nhiệt, và đai ôn đới có hệ sinh thái tương tự vùng ôn đới (chỉ có ở các đỉnh núi rất cao như Hoàng Liên Sơn).
Ảnh hưởng của hướng sườn và lượng mưa: Hai bên sườn núi có sự khác biệt về lượng mưa dẫn đến sự khác biệt về thảm thực vật và sự phân bố của động vật.
Nhìn chung, sự phân hóa địa hình là một yếu tố tự nhiên cơ bản, góp phần tạo nên sự đa dạng và phức tạp của thiên nhiên Việt Nam trên khắp lãnh thổ.

Thông tin trên chỉ mang tính tham khảo, bạn nên đối chiếu với sách giáo khoa và các nguồn tài liệu uy tín khác để có kiến thức chính xác nhất.