Quảng cáo
3 câu trả lời 406
Dưới đây là gợi ý soạn bài “Đi lấy mật” (Đoàn Giỏi) – Ngữ văn 7
I. Tìm hiểu chung
+ Tác giả: Đoàn Giỏi (1925–1989), nhà văn nổi tiếng với các tác phẩm viết về thiên nhiên, con người Nam Bộ.
+ Một số tác phẩm tiêu biểu: Đất rừng phương Nam, Cá bống mú, v.v.
+ Tác phẩm: “Đi lấy mật” là đoạn trích trong Đất rừng phương Nam, kể về chuyến đi săn ong, lấy mật của nhân vật An, cùng với tía nuôi và Cò trong rừng U Minh.
+ Thể loại: văn bản tự sự kết hợp miêu tả.
II. Bố cục & tóm tắt nội dung
- Bố cục (có thể chia thành 3 phần):
+ Phần 1: An theo tía nuôi và Cò vào rừng lấy mật, vừa đi vừa quan sát thiên nhiên, học hỏi cách tìm tổ ong.
+ Phần 2: Má nuôi An kể/giảng cho An kinh nghiệm thuần hóa ong rừng, cách chọn tổ ong, cách gác kèo, những điều cần chú ý khi đi lấy mật.
+ Phần 3: Khi làm thực tế, An trải nghiệm: nhìn thấy tổ ong, cảm nhận thiên nhiên rừng U Minh, đúc kết bài học từ kinh nghiệm thực.
- Tóm tắt nhanh: “Đi lấy mật” kể về An cùng tía nuôi và Cò vào rừng U Minh săn lấy mật ong. Trong quá trình đó, An được má nuôi chỉ bảo cách tìm tổ ong, cách “thuần hóa” ong rừng (chuẩn bị tổ cho ong đóng, chọn kèo, chọn cây…). Đồng thời An trải qua những cảm nhận sâu sắc về thiên nhiên rừng U Minh: cảnh sắc, âm thanh, ánh sáng, chim chóc, lá cây, tiếng gió … Qua đó, người đọc thấy rõ tình thương, sự cần cù, kinh nghiệm của người dân, thấy vẻ đẹp thiên nhiên hoang sơ mà rất sống động.
III. Phân tích văn bản: Nhân vật – thiên nhiên – phong cách
- Nhân vật
+ An: trẻ con, tò mò, ham học hỏi. Qua suy nghĩ và quan sát, An dần hiểu được công việc săn mật không đơn giản.
+ Tía nuôi: người giàu kinh nghiệm, tận tâm, bảo vệ và dẫn dắt các con đi trong rừng; thể hiện được vai trò hướng dẫn và che chở.
+ Má nuôi: người có kiến thức, có khả năng truyền dạy; chỉ bảo An tỉ mỉ về kinh nghiệm thực tế.
+ Cò: anh em với An, có kinh nghiệm sống rừng hơn; tạo cảm giác gần gũi, bình dị.
- Thiên nhiên
+ Rừng U Minh được miêu tả rất sinh động: cây cối, ánh sáng, không gian, mùi hoa tràm, tiếng chim, tiếng ong, cái “sáng” và cái “im lặng” xen giữa.
+ Thiên nhiên vừa hoang sơ nhưng cũng rất gần gũi, giàu tính sống động, kích thích các giác quan. + An cảm nhận được mùi vị, âm thanh, màu sắc; qua đó thiên nhiên như một nhân vật sống động trong câu chuyện.
- Kinh nghiệm – giáo dục
+ Qua truyện, người đọc học được cách nhận biết tổ ong, cách thuần hóa ong rừng, cách chọn nơi đặt tổ; thấy rõ sự quan sát tỉ mỉ, kỹ năng và kinh nghiệm của người dân.
+ Thái độ của An: tôn trọng sự chỉ dẫn của người lớn, sự ham học hỏi – là bài học về khiêm tốn và chăm chỉ học hỏi từ thực tiễn.
- Ngôn ngữ, nghệ thuật
+ Ngôn ngữ miêu tả, đối thoại sinh động, giàu hình ảnh.
+ Sự kết hợp giữa tự sự (kể chuyện) và miêu tả thiên nhiên giúp câu chuyện vừa hấp dẫn vừa có giá trị giáo dục và thẩm mỹ.
+ Có chi tiết đối thoại, suy nghĩ nội tâm làm cho nhân vật có chiều sâu.
IV. Ý nghĩa, giá trị
- Giá trị nội dung:
+ Ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên Nam Bộ, đặc biệt rừng U Minh.
+ Tôn vinh kinh nghiệm, lao động của người dân miền rừng: sự am hiểu tự nhiên, biết ứng xử hài hòa với thiên nhiên.
+ Giáo dục người đọc (nhất là học sinh) lòng ham học hỏi, sự tò mò, tinh thần tôn trọng người lao động và thiên nhiên.
- Giá trị nghệ thuật:
+ Miêu tả tinh tế, chi tiết; hình ảnh giàu màu sắc.
+ Ngôi kể và giọng văn phù hợp, vừa gần gũi vừa có sức hấp dẫn.
+ Tạo được không khí thiên nhiên vừa hoang sơ vừa đầy sức sống.
V. Dàn ý mẫu
- Dưới đây là dàn ý mẫu nếu bạn muốn làm bài văn/tiết học trên lớp:
1. Mở bài
+ Giới thiệu tác giả Đoàn Giỏi, hoàn cảnh sáng tác nếu biết.
+ Giới thiệu đoạn trích “Đi lấy mật”, chủ đề chính: trải nghiệm đi lấy mật ong ở rừng U Minh, khám phá thiên nhiên và học hỏi công việc săn mật.
2. Thân bài
+ Cảnh thiên nhiên qua mắt An: hình ảnh, âm thanh, mùi, ánh sáng…
+ Nhân vật và mối quan hệ: An – tía nuôi – má nuôi – Cò; tính cách của từng người; những lời chỉ dẫn, kinh nghiệm được truyền dạy.
+ Cách thuần hóa ong rừng của người U Minh: chọn "kèo" (nhánh cây), cách gác kèo, chọn tổ, môi trường tự nhiên; so sánh với cách của các nơi khác nếu có nhắc tới.
+ Cảm nhận của An qua trải nghiệm thực tế: mệt mỏi, háo hức, kinh ngạc, thích thú… Qua đó rút ra bài học cho bản thân em.
- Kết bài
+ Nhấn mạnh ý nghĩa của đoạn trích: về thiên nhiên, con người, lao động và kinh nghiệm dân gian.
+ Liên hệ bản thân: nếu em có dịp đi vào thiên nhiên, em muốn học hỏi, trân trọng thiên nhiên và những người lao động.
1. Hình dung: Khung cảnh thiên nhiên qua cái nhìn của nhân vật An.
- Khung cảnh thiên nhiên qua cái nhìn của nhân vật An: đất rừng yên tĩnh, trời không có gió, không khí mát lạnh của hơi nước sông ngòi, mương rạch, đất ẩm… ánh sáng trong vắt.
2. Theo dõi: Chú ý những chi tiết miêu tả ngoại hình và cử chỉ của các nhân vật.
- Những chi tiết miêu tả ngoại hình và cử chỉ của các nhân vật:
+ Ngoại hình: tía (bên hông lủng lẳng túi, lưng mang gùi, tay cầm chà gạc), thằng Cò (đội cái thúng to).
+ Cử chỉ: tía (vung tay lên, đưa con dao phạt ngang), tôi (chen vào giữa, quảy tòn ten cái gùi), con Luốc (chạy tung tăng, sục sạo)
3. Theo dõi: Chú ý những suy nghĩ của nhân vật An về tía nuôi, về Cò.
- Những suy nghĩ của nhân vật An:
+ Về tía nuôi: rất quan tâm tới An (nghe tiếng thở của An cũng biết là An mệt và cho ngồi nghỉ)
+ Về Cò: một người khỏe mạnh dẻo dai (cặp chân như bộ giò nai, lội suốt ngày trong rừng)
4. Theo dõi: Cò giảng giải cho An những gì?
- Cò giảng giải cho An về sự xuất hiện của ong mật, nơi mà ong mật sẽ làm tổ.
5. Hình dung: vẻ đẹp phong phú, sống động của rừng.
- Vẻ đẹp phong phú, sống động của rừng: được thể hiện ở sự đa dạng của các loài chim, âm thanh sống động của chim, ong, cảnh vật cây cối cũng đa dạng: đàn ong mật như một xâu chuỗi hạt cườm, một đàn li ti như nắm trấu bay, tiếng kêu eo…eo…râm ran khu rừng mà phải thính tai mới thấy; mặt trời tuôn ánh sáng vàng rực rỡ, chim hót líu lo, hương tràm thơm ngây ngất khắp khu rừng, những con kì nhông với đủ sắc màu; vùng cỏ tranh khô vàng có hàng nghìn con chim cất cánh bay.
6. Tóm tắt: Nội dung câu chuyện của má nuôi An.
- Nội dung câu chuyện của má nuôi An:
+ kể về chỗ tìm cách gác kèo với những kinh nghiệm như hướng gió, đường bay của ong, chỗ ấm, ít gió, ít người qua lại
+ kể về cách làm tổ ong: chọn nhánh tràm non, to bằng cổ tay, chọn cây vừa kín vừa im và có nhiều bóng nắng thì mật không bị chua; gác kèo làm tổ phải tỉa bớt xung quanh để khi lấy mật cho dễ.
+ kể về thời gian đóng tổ: giữa tháng mười một, như vậy cuối năm gặp mưa cành làm tổ sẽ bị mưa rửa trôi sẽ giống với các cành còn lại thì ong sẽ về làm tổ.
7. Theo dõi: Ngôn ngữ đối thoại của các nhân vật.
- Ngôn ngữ đối thoại của An và má: An nghe má kể thì cũng nghĩ là làm gác kèo cho ong là dễ, nhưng thực tế nhiều người có kinh nghiệm gác kèo mười năm vẫn về tay không vì định không đúng chỗ, đoán sai hướng gió.
8. So sánh: Sự khác biệt trong cách “thuần hóa” ong rừng của người dân vùng U Minh.
- Sự khác biệt trong cách “thuần hóa” ong rừng của người dân vùng U Minh:
Cách thuần hóa ong của người dân U Minh
Cách thuần hóa ong ở các nơi khác
- Gác kèo sẵn cho ong về làm tổ
- Người La Mã làm tổ bằng đồng hình chiếc vại, đục thủng nhiều lỗ con quanh miệng và quanh đáy.
- Người Mễ Tây Cơ: làm tổ ong bằng đất nung.
- Người Ai Cập nuôi ong trong tổ bằng sành hình ống dài xếp trồng lên nhau trên bãi cỏ.
- Ở Châu Phi: đục rỗng thân cây, bịt kín hai đầu.
- Ở Tây Âu: tổ ong lợp bằng rơm
Câu 1 (trang 24 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):
- Trong đoạn trích có 4 nhân vật: tía nuôi, má nuôi, An và Cò.
- Mối quan hệ của các nhân vật: Cò là con đẻ của tía má, An là con nuôi của tía má.
Câu 2 (trang 24 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):
- Cảm nhận về nhân vật tía nuôi của An: Tía nuôi của An là một người rất cẩn thận và chu đáo, tâm lí với con cái.
- Cảm nhận đó được thể hiện qua chi tiết: thôi dừng lại nghỉ một lát. Bao giờ thằng An đỡ mệt, ăn cơm xong hang đi! Nghe tiếng thở sau lưng cũng biết An mệt.
Câu 3 (trang 24 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):
- Cảnh sắc thiên nhiên rừng U Minh được nhà văn tái hiện qua cái nhìn của nhân vật An.
- Khả năng quan sát và cảm nhận thiên nhiên của nhân vật An tinh tế, chi tiết, cụ thể.
Câu 4 (trang 24 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):
- Nhân vật Cò là một cậu bé sinh ra và lớn lên ở vùng núi rừng U Minh.
- Khẳng định như vậy là bởi:
+ Cò có những hiểu biết về rừng, nhận biết bầy ong mật.
+ Qua lời chia sẻ của An: Cặp chân như bộ giò nai, lội suốt ngày trong rừng.
Câu 5 (trang 24 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):
- Nhân vật An đã được nhà văn miêu tả qua những chi tiết:
+ lời nói: ôn hòa với thằng Cò, lễ độ với ba má.
+ hành động: chen vào giữa, quảy cái gùi bé; đảo mắt nhìn
+ suy nghĩ, cảm xúc: qua lời má kể vẫn chưa hình dung về cách “ăn ong”, khi được đi thực tế thì đã so sánh được sự khác biệt ở vùng U Minh với các vùng khác trên thế giới; cảm thấy lạ lẫm vì không gian im lìm ở trong rừng; ngạc nhiên về vẻ đẹp rừng U Minh với đa dạng loài chim và âm thanh; tự ái khi hỏi thằng Cò nhiều thứ.
+ mối quan hệ với các nhân vật khác: với Cò xưng tao- mày thể hiện quan hệ bình đẳng; với ba má nuôi thì xưng hô lễ phép.
=> Tính cách của nhân vật An: là cậu bé hồn nhiên, ngoan ngoãn nhưng hết sức hiểu chuyện và cũng ham học hỏi và hiểu biết rộng.
Câu 6 (trang 24 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):
- Đọc đoạn trích, em có ấn tượng về con người và rừng phương Nam: Vẻ đẹp trù phú của thiên nhiên với rừng rậm bạt ngàn, trù phú, thú rừng hoang dã muôn loài. Con người chất phác, thuần hậu, trọng nghĩa, can đảm.
* Viết kết nối với đọc
Bài tập (trang 24 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):
Viết đoạn văn (khoảng 5 -7 câu) trình bày cảm nhận của em về một chi tiết thú vị trong đoạn trích Đi lấy mật.
Đoạn văn tham khảo:
Đoạn trích Đi lấy mật kể về câu chuyện 3 cha con Cò An đi vào rừng lấy mật, qua đó tác giả bật mí cho chúng ta về cách làm tổ cho loài ong mật. Trong đoạn trích em ấn tượng nhất với “sân chim” trong khu rừng U Minh. Giữa rừng U Minh rậm rạp, những tia nắng len lỏi vào các tán lá để soi xuống mặt đất còn hơi sương; ánh nắng xen lẫn hương tràm ngây ngất phang phảng khắp rừng khiến con người cảm thấy dễ chịu. Trong không gian đó, một đàn chim hàng ngàn con cất cánh như vỡ trận, không gian im ắng bỗng ồn ào và náo nhiệt như nhà có hội với đủ sắc màu: chim già màu nâu, chim manh manh mỏ đỏ, chim nhỏ bay vù vù… Tất cả làm nên một không gian U Minh tuyệt vời khiến ai đọc cũng khao khát một lần được ghé thăm.
Quảng cáo
Bạn cần hỏi gì?
Câu hỏi hot cùng chủ đề
-
Hỏi từ APP VIETJACK
Đã trả lời bởi chuyên gia
76378 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
64310 -
Hỏi từ APP VIETJACK
Đã trả lời bởi chuyên gia
57524 -
55135
-
Hỏi từ APP VIETJACK
Đã trả lời bởi chuyên gia
42380 -
42092
-
Đã trả lời bởi chuyên gia
41749 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
35510
