Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) có nhiều thế mạnh vượt trội về điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên, tạo nền tảng vững chắc cho hoạt động sản xuất lương thực, thực phẩm, đưa vùng trở thành vựa lúa, vựa trái cây và trung tâm nuôi trồng, đánh bắt thủy sản lớn nhất cả nước. Cụ thể:

1. Điều kiện tự nhiên:

Địa hình: Đồng bằng thấp, bằng phẳng với diện tích rộng lớn (khoảng 4 triệu ha) rất thuận lợi cho việc canh tác trên quy mô lớn, cơ giới hóa nông nghiệp và phát triển hệ thống thủy lợi.
Khí hậu: Nằm trong vùng khí hậu cận xích đạo gió mùa, nóng ẩm quanh năm với nhiệt độ trung bình cao và ổn định (25-27°C), số giờ nắng dồi dào (2200-2700 giờ/năm), lượng mưa lớn (1300-2000 mm/năm) và phân bố tương đối đều. Điều này tạo điều kiện lý tưởng cho sự phát triển của nhiều loại cây trồng và vật nuôi quanh năm, đẩy mạnh thâm canh, tăng vụ.
Hệ thống sông ngòi, kênh rạch: Mạng lưới sông Tiền, sông Hậu và hệ thống kênh rạch chằng chịt cung cấp nguồn nước ngọt dồi dào cho tưới tiêu, nuôi trồng thủy sản và giao thông vận tải, giảm chi phí sản xuất.
Thủy triều: Chế độ thủy triều bán nhật triều tác động sâu vào nội đồng, tạo điều kiện tự nhiên để luân canh tôm - lúa ở vùng ven biển, mang lại hiệu quả kinh tế cao.
2. Tài nguyên thiên nhiên:

Đất đai:Đất phù sa ngọt: Với diện tích khoảng 1.2 triệu ha dọc sông Tiền và sông Hậu, đây là loại đất màu mỡ, tơi xốp, giàu dinh dưỡng, đặc biệt thích hợp cho trồng lúa nước và các loại cây lương thực, thực phẩm khác.
Đất phèn và đất mặn: Mặc dù có diện tích lớn, nhưng qua quá trình cải tạo, các loại đất này có thể được sử dụng để trồng cây công nghiệp ngắn ngày, cây ăn quả hoặc nuôi trồng các loại thủy sản đặc trưng như tôm sú, tôm thẻ chân trắng.
Đất rừng ngập mặn: Vùng ven biển có diện tích rừng ngập mặn lớn, không chỉ có vai trò sinh thái quan trọng mà còn cung cấp môi trường sống và nguồn giống tự nhiên cho nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là tôm và các loài cá nước lợ.
Nguồn lợi thủy sản: Biển Đông ấm quanh năm với nhiều ngư trường rộng lớn, phong phú về tôm, cá và các hải sản khác, tạo điều kiện thuận lợi cho khai thác và nuôi trồng thủy sản nước ngọt, nước lợ và nước mặn. Lũ hàng năm của sông Mê Kông cũng mang lại nguồn lợi thủy sản tự nhiên đáng kể.
Tiềm năng sinh vật: Hệ sinh thái đa dạng với các loài động thực vật phong phú là nguồn gen quý giá cho việc lai tạo giống cây trồng, vật nuôi có năng suất và chất lượng cao, thích ứng với điều kiện địa phương.
Nhờ những thế mạnh vượt trội về điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên, ĐBSCL đã và đang khẳng định vị thế là vùng sản xuất lương thực, thực phẩm hàng đầu của cả nước, đóng góp quan trọng vào an ninh lương thực quốc gia và xuất khẩu nông sản, thủy sản. Việc khai thác và sử dụng hiệu quả các lợi thế này một cách bền vững sẽ tiếp tục là động lực quan trọng cho sự phát triển kinh tế - xã hội của vùng.