Thuyết nội xoan hóa (hay còn gọi là nội sinh hóa) là một khái niệm trong các nghiên cứu về văn hóa, xã hội, và chính trị, dùng để chỉ quá trình mà các giá trị, tư tưởng, hoặc các yếu tố văn hóa từ bên ngoài bị tiếp nhận và biến đổi, nội hóa vào trong một hệ thống văn hóa hoặc xã hội nhất định. Đặc biệt, trong một số trường hợp, quá trình này có thể dẫn đến sự thay đổi sâu sắc trong các giá trị văn hóa truyền thống hoặc cơ cấu xã hội của các quốc gia hoặc dân tộc.

Tại sao lại xảy ra thuyết nội xoan hóa?
Ảnh hưởng của toàn cầu hóa và giao lưu văn hóa:

Trong bối cảnh toàn cầu hóa ngày nay, các quốc gia và cộng đồng không thể tách rời khỏi sự tiếp xúc với các nền văn hóa khác. Những yếu tố từ bên ngoài, chẳng hạn như các sản phẩm văn hóa (âm nhạc, phim ảnh, thời trang), công nghệ, hoặc giá trị chính trị (như dân chủ, tự do, quyền con người), có thể xâm nhập vào xã hội và dần được chấp nhận, nội hóa trong các nền văn hóa bản địa.
Sự thay đổi trong môi trường xã hội và chính trị:

Khi một xã hội trải qua sự thay đổi mạnh mẽ trong môi trường chính trị, kinh tế hoặc xã hội, các yếu tố bên ngoài có thể tạo ra những sức ép khiến người dân hoặc các chính trị gia phải điều chỉnh các giá trị và chuẩn mực của họ cho phù hợp với xu hướng mới. Ví dụ, khi các quốc gia Đông Á tiếp nhận tư tưởng phương Tây trong thế kỷ 19 và 20, một số giá trị như tự do dân chủ, chủ nghĩa cá nhân đã dần được nội xoan hóa vào trong văn hóa truyền thống của các quốc gia này.
Tính linh hoạt và khả năng thích ứng của văn hóa:

Các nền văn hóa có xu hướng tiếp thu, điều chỉnh và cải biến các yếu tố bên ngoài để chúng phù hợp với hoàn cảnh, truyền thống và giá trị của xã hội. Quá trình nội xoan hóa có thể diễn ra khi xã hội nhìn nhận một yếu tố bên ngoài có lợi hoặc phù hợp với nhu cầu phát triển của mình, và từ đó, nó trở thành một phần của văn hóa bản địa mà không làm mất đi bản sắc gốc.
Sự can thiệp từ các thế lực lớn:

Thuyết nội xoan hóa cũng có thể xảy ra do sự can thiệp hoặc ảnh hưởng mạnh mẽ từ các quốc gia, đế chế hoặc tổ chức quốc tế lớn. Những quốc gia hoặc tổ chức này có thể áp đặt hoặc thúc đẩy những giá trị văn hóa, chính trị, hoặc kinh tế của họ lên các quốc gia nhỏ hơn, khiến các giá trị đó dần được nội xoan hóa vào trong xã hội mục tiêu.
Những lợi ích thực tế từ việc tiếp thu và nội xoan hóa:

Một số yếu tố bên ngoài có thể mang lại lợi ích cho cộng đồng, chẳng hạn như công nghệ mới, cải tiến trong quản lý nhà nước, giáo dục, y tế, hay các mô hình kinh tế mới. Vì vậy, các quốc gia hoặc xã hội có thể sẵn sàng tiếp nhận và biến đổi những yếu tố này để phục vụ lợi ích chung của cộng đồng.
Thuyết nội xoan hóa xảy ra khi các yếu tố từ bên ngoài được tiếp nhận và tích hợp vào văn hóa hoặc xã hội một cách tự nhiên và có chọn lọc. Quá trình này diễn ra vì nhiều yếu tố khác nhau như toàn cầu hóa, sự thay đổi trong môi trường xã hội, sự can thiệp của các thế lực lớn, và lợi ích thực tế mà xã hội có thể thu được từ việc tiếp nhận các yếu tố bên ngoài. Tuy nhiên, quá trình này cũng có thể dẫn đến những thay đổi đáng kể trong bản sắc văn hóa và cấu trúc xã hội của cộng đồng, tạo ra sự cân nhắc giữa việc duy trì bản sắc gốc và sự phát triển trong bối cảnh toàn cầu hóa.