Quá trình bay hơi có vai trò rất quan trọng đối với cây cối, đặc biệt trong việc duy trì sự sống và phát triển của cây. Dưới đây là các vai trò chính của quá trình bay hơi đối với cây:

1. Giúp cây duy trì sự hút nước từ đất lên cây:
Quá trình bay hơi xảy ra chủ yếu qua lá (quá trình này còn gọi là thoát hơi nước), khi nước từ trong các tế bào của lá bốc hơi vào không khí. Khi nước bốc hơi khỏi lá, nó tạo ra một sự thiếu hụt nước ở các tế bào trên bề mặt lá.
Thiếu hụt nước này tạo ra sức hút (nước trong cây bị kéo lên), giúp hút nước và các khoáng chất từ rễ lên trên các bộ phận của cây như thân, cành và lá. Quá trình này được gọi là dòng nước liên tục.
2. Giúp điều hòa nhiệt độ cho cây:
Quá trình bay hơi là một quá trình hấp thụ nhiệt từ môi trường. Khi nước bay hơi từ bề mặt lá, năng lượng cần thiết để bay hơi được lấy từ cây, giúp giảm nhiệt độ của cây và điều hòa nhiệt độ trong quá trình quang hợp.
Nhờ vậy, cây không bị quá nóng trong điều kiện thời tiết nắng nóng, từ đó giúp bảo vệ các tế bào khỏi tổn thương do nhiệt.
3. Hỗ trợ quá trình quang hợp:
Quá trình bay hơi giúp cây duy trì lượng nước cần thiết cho quang hợp. Cây cần nước để thực hiện phản ứng quang hợp, trong đó nước và carbon dioxide được sử dụng để tạo ra glucose và oxygen. Nước được đưa từ rễ lên lá qua hệ thống mạch gỗ và sau đó thoát ra qua quá trình bay hơi.
Đồng thời, khi lá mở lỗ khí (stomata) để thoát hơi nước, các lỗ khí cũng cho phép carbon dioxide vào để phục vụ cho quang hợp.
4. Giúp cây duy trì cấu trúc và độ cứng cáp:
Việc bay hơi nước từ lá tạo ra sức hút nước, giúp duy trì sự căng tĩnh của tế bào trong cây. Điều này giúp cây duy trì độ cứng cáp và ổn định cấu trúc, đặc biệt là trong các bộ phận như lá và thân cây.
Nếu quá trình bay hơi bị gián đoạn hoặc quá trình thoát hơi nước không diễn ra bình thường, cây sẽ thiếu nước, dẫn đến tình trạng héo và suy yếu cấu trúc.
5. Tạo ra sự cân bằng trong môi trường xung quanh:
Khi cây thải nước vào không khí qua quá trình bay hơi, nó giúp làm tăng độ ẩm trong môi trường xung quanh. Điều này giúp tạo ra một môi trường ẩm phù hợp cho cây phát triển, đồng thời giúp điều hòa khí hậu khu vực, giảm sự khô hạn và duy trì hệ sinh thái.
Tóm lại:
Quá trình bay hơi không chỉ giúp cây duy trì sự sống thông qua việc cung cấp nước và khoáng chất, mà còn giúp điều hòa nhiệt độ, hỗ trợ quang hợp và duy trì sự cứng cáp của cây. Đây là một quá trình thiết yếu trong vòng tuần hoàn nước của cây và trong sự tồn tại của hầu hết các loài thực vật.