R.Ních-xơn lên cầm quyền đã thực hiện chiến lược "Việt Nam hoá chiến tranh" tiếp tục thực hiện âm mưu bám giữ miền Nam. Thực chất của chiến lược "Việt Nam hoá chiến tranh" là "Đổi màu da trên xác chết", "Dùng người Việt giết người Việt", "Dùng người Đông Dương giết người Đông Dương" bằng tiền của và vũ khí Mỹ, do người Mỹ chỉ huy.

     Tháng 3-1970, Mỹ mở rộng chiến tranh ra toàn Đông Dương, tiến hành đảo chính ở Campuchia lật đổ chính phủ của ông Hoàng Xi-ha-núc, thành lập chính quyền tay sai *** non, đưa 10 vạn quân Mỹ và quân ngụy Sài Gòn tràn qua biên giới Campuchia kết hợp với quân ngụy *** Non mở cuộc hành binh lớn hòng tiêu diệt chủ lực, cơ quan đầu não cách mạng miền Nam. Đồng thời, chúng tăng cường chiến tranh đặc biệt ở Lào.

     Trước tình hình đó, Đảng ta nhận định: Đông Dương đã trở thành một chiến trường thống nhất, kẻ thù chung của ba nước Đông Dương lúc này là đế quốc Mỹ xâm lược. Miền Nam Việt Nam là chiến trường chính, Campuchia là chiến trường yếu nhất của địch, Lào ngày càng có vị trí hiểm yếu, miền Bắc Việt Nam là hậu phương chung của cả ba nước Đông Dương. Tranh thủ thời cơ địch ngừng đánh phá miền Bắc, tăng cường chi viện lực lượng, vũ khí, trang bị, lương thực, thuốc men cho các chiến trường, chuẩn bị tiềm lực bước vào giai đoạn mới của cuộc kháng chiến.

     Quân và dân ta phối hợp với Lào, Campuchia, đánh địch trên khắp chiến trường ba nước Đông Dương, đập tan cuộc hành quân "Lam Sơn 719" ở Đường 9 - Nam Lào, đánh bại cuộc hành quân "Toàn thắng 01-1971" ở Campuchia, đánh tơi tả lực lượng địch ở ngã 3 biên giới, tiêu diệt địch trong cuộc hành quân "Chen La II" ở Đông Bắc Campuchia, đập tan quá trình tiến công - phản kích bằng các cuộc hành quân lớn của Mỹ ngụy trên chiến trường ba nước Đông Dương.

     Đầu năm 1972, ta quyết định mở cuộc tiến công chiến lược trên toàn miền Nam giáng cho Mỹ - Ngụy những đòn thất bại nặng nề, phá vỡ nhiều tuyến phòng thủ kiên cố của địch, giải phóng toàn tỉnh Quảng Trị, phần lớn tỉnh Kon Tum, Bắc Bình Định, một khu vực rộng lớn các tỉnh Tây Ninh, Bình Long, Phước Long, một số vùng ở đồng bằng sông Cửu Long, khu 5; giải phóng hơn một triệu dân, làm thất bại một phần quan trọng chương trình bình định nông thôn của địch, làm thay đổi so sánh lực lượng giữa ta và địch; thay đổi cục diện cuộc chiến tranh ở miền Nam.

     Cuộc tiến công chiến lược năm 1972 đã dồn Mỹ và chính quyền Thiệu vào thế yếu trầm trọng hơn. Để cứu vãn chiến lược “Việt Nam hoá chiến tranh” khỏi sụp đổ, Ních  - xơn trắng trợn mở lại cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc. Ngày 6-4-1972, Mỹ huy động không quân và hải quân, ồ ạt đánh phá miền Bắc lần thứ 2 “Đây còn gọi là chiến dịch Lai-nơ Bếch - cơ I”, thả mìn phong toả các hải cảng và bờ biển miền Bắc Việt Nam. Cuộc chiến tranh phá hoại của Ních - xơn vượt xa cuộc chiến tranh phá hoại của Giôn - xơn về quy mô, tính chất ác liệt và sự tàn bạo. Trước tình hình đó, quân và dân miền Bắc nhanh chóng chuyển mọi hoạt động vào thời chiến. Với tinh thần dũng cảm và cách đánh mưu trí linh hoạt, qua 7 tháng chiến đấu quyết liệt quân và dân miền Bắc, nòng cốt là Quân chủng Phòng không Không quân, Quân chủng Hải quân, Binh chủng Pháo binh, đã bắn rơi hơn 600 máy bay trong đó có chiếc thứ 4.000 bị bắn rơi trên miền Bắc, bắn chìm và bắn cháy gần 100 tàu chiến Mỹ.

     Thắng lợi của nhân dân ta trên mặt trận quân sự, chính trị tạo sức mạnh và cơ sở vững chắc cho đấu tranh trên mặt trận ngoại giao.

     Ngày 22-10-1972, văn bản “Hiệp định về chấm dứt chiến tranh lập lại hòa bình ở Việt Nam” đã hoàn thành, nhưng ngay ngày hôm sau Mỹ lại tìm cách tráo trở. Khi nối lại các cuộc họp, phía Mỹ đòi sửa nhiều điểm quan trọng thuộc nội dung Hiệp định, đồng thời chúng liều lĩnh tiến hành một nấc thang chiến tranh mới cực kỳ tàn bạo.

     Từ ngày 18 đến ngày  29-12-1972, Ních - xơn ra lệnh mở cuộc tập kích đường không chiến lược quy mô lớn nhất mang tên “chiến dịch Lai - nơ Bếch - cơ II” vào miền Bắc. Chúng tập trung một số lượng lớn máy bay (trong đó có 200 máy bay chiến lược B.52 và máy bay chiến thuật hiện đại nhất F111) cùng nhiều khí tài điện tử gây nhiễu, đánh phá ồ ạt, có tính chất huỷ diệt tập trung vào nhiều vùng đông dân ở Thủ đô Hà Nội, Hải Phòng và một số khu vực khác trên miền Bắc. Một lần nữa quân và dân miền Bắc đã anh dũng mưu trí chiến đấu kiên cường trừng trị đích đáng không quân Mỹ. Chỉ trong 12 ngày đêm bằng trí tuệ và sức mạnh Việt Nam “Uy thế không lực Hoa Kỳ” bị đập tan, 81 máy bay Mỹ bị bắn rơi (trong đó có 34 chiếc B52 và 5 chiếc F111), hàng trăm giặc lái bị diệt và bị bắt, buộc chính phù Mỹ phải tuyên bố ngừng ném bom miền Bắc và nối lại cuộc đàm phán ở Pari. Dư luận thế giới gọi đây là trận “Điện Biên Phủ trên không”.

     Thắng lợi to lớn của quân và dân miền Bắc cùng với thắng lợi của quân và dân ta trên chiến trường miền Nam đã buộc Mỹ phải ký kết “Hiệp định Pari về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam” (27-1-1973), cam kết tôn trọng độc lập, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam, chấm dứt dính líu về quân sự, rút hết quân Mỹ và quân chư hầu ra khỏi miền Nam. Hiệp định Pari đánh dấu bước ngoặt trong cuộc đấu tranh cách mạng của quân và dân ta, đã hoàn thành giai đoạn “Đánh cho Mỹ cút”, tiến tới “Đánh cho Ngụy nhào”.