Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên của Đồng bằng sông Hồng tạo ra nhiều thuận lợi và khó khăn cho sự phát triển kinh tế.

Thuận lợi:

Đất phù sa màu mỡ: Đất phù sa chiếm diện tích lớn, màu mỡ và phân bố trên những địa hình bằng phẳng. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là trồng lúa nước.
Khí hậu và nguồn nước: Khí hậu nhiệt đới ẩm với lượng mưa lớn, độ ẩm cao, nhiệt độ trung bình năm cao. Điều này giúp cung cấp nguồn nước dồi dào, rất thuận lợi cho việc tăng gia sản xuất nông nghiệp như trồng lúa nước.
Tài nguyên khoáng sản: Có một số loại khoáng sản giá trị như mỏ đá (Hải Phòng, Hà Nam, Ninh Bình), sét cao lanh (Hải Dương), than nâu (Hưng Yên), khí tự nhiên (Thái Bình).
Vùng ven biển: Vùng ven biển thuận lợi cho việc đánh bắt và nuôi trồng thủy sản, phát triển du lịch.
Khó khăn:

Thiên tai: Thời tiết thường không ổn định, hay có bão, lũ lụt lớn làm thiệt hại mùa màng, đường sá, cầu công các công trình thuỷ lợi, đê điều.
Sức ép dân số: Diện tích đất bình quân đầu người thấp, đất bị bạc màu.
Thiếu nguyên liệu tại chỗ: Thiếu nguyên liệu tại chỗ cho phát triển công nghiệp