Vị trí địa lý và phạm vi lãnh thổ của Việt Nam có ảnh hưởng lớn đến sự hình thành đặc điểm khí hậu và sinh vật của nước ta.

Vị trí địa lý: Việt Nam nằm ở rìa phía đông bán đảo Đông Dương, tiếp giáp với Biển Đông và được coi là trung tâm khu vực Đông Nam Á. Nước ta nằm trong vùng nội chí tuyến của bán cầu Bắc, gần trung tâm của khu vực Đông Nam Á, được coi là vị trí cầu nối giữa đất liền và biển. Vị trí này tạo ra khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa và sự phân hoá da dạng của thiên nhiên nước ta.

Phạm vi lãnh thổ: Lãnh thổ Việt Nam có hình chữ S, kéo dài từ Bắc vào Nam tới 15 vĩ độ. Đặc điểm này dẫn đến sự khác biệt về khí hậu giữa hai miền Bắc và Nam. Phần đất liền tiếp giáp nhiều quốc gia, là cửa ngõ ra biển của không ít các nước Đông Nam Á, Châu Á. Với tổng diện tích đất liền là 331.212 km² và vùng biển thuộc chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam chiếm diện tích khoảng 1.000.000 km² biển Đông.

Ảnh hưởng đến khí hậu và sinh vật: Vị trí địa lý và phạm vi lãnh thổ tạo nên sự phân hóa đa dạng về tự nhiên (khí hậu khác nhau giữa hai miền Nam Bắc), sự phong phú về tài nguyên khoáng sản và tài nguyên sinh vật. Hệ sinh thái rừng nhiệt đới gió mùa phát triển trên đất feralit là cảnh quan tiêu biểu