Tính tự lập là khả năng tự quản lý, tự chịu trách nhiệm và tự giác trong học tập và lao động. Dưới đây là một số biểu hiện của tính tự lập :

Tự tin, bản lĩnh cá nhân: Tự lập được thể hiện ở sự tự tin, bản lĩnh cá nhân, dám đương đầu với những khó khăn, thử thách, ý chí nỗ lực vươn lên trong học tập và cuộc sống.
Chủ động học tập: Học tập không cần sự nhắc nhở của cha mẹ; có ý thức phấn đấu, vươn lên để đạt thành tích cao hơn.
Tự quản lý thời gian: Tự lập trong việc quản lý thời gian, lên lịch học tập và làm việc hiệu quả.
Tự tìm kiếm thông tin: Tự lập trong việc tìm kiếm thông tin, đọc sách, tài liệu, báo chí để nâng cao kiến thức và kỹ năng.
Tự đánh giá bản thân: Tự lập trong việc đánh giá bản thân, nhận ra điểm mạnh, điểm yếu của bản thân để có hướng đi phù hợp.
Còn đối với những biểu hiện không tự lập, chúng thường bao gồm :

Ỷ lại dựa dẫm vào người khác: Không tự tin, không có ý chí nỗ lực, luôn ỷ lại dựa dẫm vào người khác.
Không có ý thức phấn đấu: Không có ý thức phấn đấu, không có mục tiêu rõ ràng trong học tập và lao động.
Không quản lý thời gian: Không tự lập trong việc quản lý thời gian, không lên lịch học tập và làm việc hiệu quả.
Không tìm kiếm thông tin: Không tự lập trong việc tìm kiếm thông tin, không đọc sách, tài liệu, báo chí để nâng cao kiến thức và kỹ năng.
Không đánh giá bản thân: Không tự lập trong việc đánh giá bản thân, không nhận ra điểm mạnh, điểm yếu của bản thân để có hướng đi phù hợp.

Biểu hiện của tính tự lập:

+ Tự quản lý thời gian: Khả năng tự chủ trong việc quản lý thời gian học tập và làm việc một cách hiệu quả, tự đặt lịch trình và tuân thủ nó.
+ Tự học: Sức mạnh tự học, khả năng tìm kiếm thông tin, nghiên cứu và hiểu biết vấn đề mà không phụ thuộc quá nhiều vào sự hướng dẫn từ người khác.
+ Tự đề xuất giải pháp: Khả năng đưa ra và thực hiện các ý tưởng, giải pháp một cách độc lập mà không cần sự hỗ trợ quá lớn từ người khác.
+ Tự quyết định: Sự độc lập trong việc ra quyết định, từ việc chọn lựa khóa học, dự án làm việc đến việc tự xây dựng mục tiêu cá nhân.
+ Chủ động học hỏi: Khả năng tự tìm kiếm cơ hội học hỏi, tham gia vào các hoạt động mở rộng kiến thức và kỹ năng.
Biểu hiện không tự lập:

+ Phụ thuộc vào người khác: Luôn cần sự hướng dẫn và hỗ trợ từ người khác để thực hiện công việc hoặc giải quyết vấn đề.
+ Không tự tin trong quyết định: Thường xuyên cần người khác để quyết định thay vì tự mình đưa ra lựa chọn.
+ Ít chịu trách nhiệm: Không chịu trách nhiệm hoặc tránh khỏi việc đảm đương công việc một cách độc lập.
+ Không sáng tạo: Thiếu sự sáng tạo trong việc giải quyết vấn đề và thường cần sự hướng dẫn chi tiết từ người khác.
+ Phụ thuộc vào chỉ đạo: Luôn cần sự chỉ đạo cụ thể từ người khác thay vì tự mình xác định hướng đi và cách thức thực hiện công việc