Question

Đã trả lời bởi chuyên gia

Answer 1

song nhé Hỏi đáp VietJack

Answer 2

Dưới đây là cấu trúc sơ đồ tư duy chi tiết, khoa học và đầy đủ nhất cho hai chủ đề: Khởi nghĩa Lam Sơn và Kinh tế - Văn hóa Đại Việt thế kỷ XVII - XVIII. Bạn có thể sử dụng khung văn bản này để vẽ thành sơ đồ hình cây, bong bóng hoặc sơ đồ tư duy trên giấy/phần mềm.

1. SƠ ĐỒ TƯ DUY: KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 - 1427)

? Giai đoạn 1: Chuẩn bị & Bùng nổ (1418 - 1423)

Nguyên nhân: Nhà Minh đô hộ tàn bạo, nhân dân lầm than.
Lãnh đạo: Lê Lợi (Anh hùng dân tộc) và Nguyễn Trãi (Quân sư chính trị).
Căn cứ ban đầu: Vùng núi Lam Sơn (Thanh Hóa).
Sự kiện mở màn: Hội thề Lũng Nhai (1416) thắt chặt tình đoàn kết.
Đặc điểm: Lực lượng còn yếu, liên tục bị bao vây, phải 3 lần rút lên núi Chí Linh.

? Giai đoạn 2: Bước chuyển biến lớn (1424 - 1425)

Kế hoạch: Nguyễn Chích đề xuất tiến quân vào Nghệ An.
Ý nghĩa kế hoạch: Thoát khỏi thế bao vây, mở rộng địa bàn chiến lược.
Chiến thắng tiêu biểu:
- Giải phóng Nghệ An.
- Giải phóng Diễn Châu, Thanh Hóa.
- Giải phóng Tân Bình, Thuận Hóa.
Kết quả: Làm chủ toàn bộ vùng đất từ Thanh Hóa đến đèo Hải Vân.

? Giai đoạn 3: Toàn thắng (1426 - 1427)

Tiến quân ra Bắc: Chia làm 3 đạo quân vây hãm Đông Quan.
Trận Tốt Động - Chúc Động (1426):
- Nhà Minh: Vương Thông chỉ huy.
- Kết quả: Quân ta đại thắng, đập tan kế hoạch phản công của địch.
Trận Chi Lăng - Xương Giang (1427):
- Nhà Minh: Liễu Thăng dẫn 15 vạn viện binh sang ứng cứu.
- Kết quả: Liễu Thăng bị chém đầu, viện binh bị tiêu diệt hoàn toàn.
Kết thúc: Hội thề Đông Quan, quân Minh rút về nước, đất nước độc lập.

2. SƠ ĐỒ TƯ DUY: KINH TẾ - VĂN HÓA THẾ KỶ XVII - XVIII

? Khối Kinh tế

1. Nông nghiệp

Đàng Trong:
- Chính quyền Nguyễn khuyến khích khai hoang, cấp công cụ.
- Diện tích đất canh tác mở rộng nhanh chóng (vùng đồng bằng sông Cửu Long).
- Năng suất cao, kinh tế phát triển ổn định.
Đàng Ngoài:
- Bị ảnh hưởng nặng nề bởi chiến tranh Trịnh - Nguyễn.
- Ruộng đất bỏ hoang, đê điều không được chăm sóc.
- Mất mùa, đói kém xảy ra liên miên.

2. Thủ công nghiệp

Làng nghề truyền thống: Xuất hiện nhiều làng nghề nổi tiếng (gốm Bát Tràng, dệt lụa Vạn Phúc, rèn sắt Nho Lâm).
Chất lượng sản phẩm: Tay nghề thợ thủ công cao, sản phẩm tinh xảo, mẫu mã phong phú.

3. Thương nghiệp

Nội thương: Chợ làng, chợ huyện mọc lên khắp nơi, giao thương sầm uất.
Ngoại thương: Phát triển rực rỡ nhất trong lịch sử phong kiến.
- Đối tác: Buôn bán với Trung Quốc, Nhật Bản, Hà Lan, Anh, Pháp.
- Đô thị thịnh vượng: Phố Hiến (Hưng Yên), Hội An (Quảng Nam), Thanh Hà (Thừa Thiên Huế).
- Hạn chế: Giai đoạn sau, các chúa Trịnh - Nguyễn áp dụng chính sách "bế quan tỏa cảng" khiến ngoại thương suy thoái.

? Khối Văn hóa

1. Tôn giáo & Tín ngưỡng

Nho giáo: Vẫn được chính quyền suy tôn nhưng địa vị giảm sút nghiêm trọng.
Phật giáo & Đạo giáo: Được phục hồi, nhiều chùa chiền, đạo quán được xây dựng/sửa sang.
Thiên Chúa giáo: Được các giáo sĩ phương Tây truyền bá vào nước ta từ thế kỷ XVII.
Tín ngưỡng dân gian: Thờ cúng tổ tiên, anh hùng dân tộc, thành hoàng làng tiếp tục duy trì.

2. Chữ viết

Chữ Nôm: Ngày càng phổ biến, khẳng định vị thế văn học dân tộc.
Chữ Quốc ngữ: Ra đời trong thế kỷ XVII do các giáo sĩ phương Tây (tiêu biểu là Alexandre de Rhodes) dùng chữ cái Latinh để ghi âm tiếng Việt. Ban đầu dùng để truyền đạo, sau trở thành chữ viết chính thức.

3. Văn học & Nghệ thuật

Văn học:
- Văn học chữ Hán: Giảm ưu thế.
- Văn học chữ Nôm: Phát triển mạnh mẽ (truyện Nôm thơ lục bát, thơ đường luật).
- Văn học dân gian: Phong phú với truyện cười, truyện trạng, ca dao.
Nghệ thuật dân gian:
- Sân khấu: Chèo, tuồng, múa rối nước phát triển mạnh tại làng quê.
- Điêu khắc: Tinh tế, sinh động (tiêu biểu là tượng Phật Bà Quan Âm nghìn mắt nghìn tay ở chùa Bút Tháp).

...Xem thêm

Answer 3