MÙA THU MỚI [1]
(Tố Hữu)
(1)Ngày mỗi ngày, từng chiếc lá tre xanh
Đã mọc lên quanh những làng kháng chiến.
Ngày mỗi ngày, từng miếng đất cỏ gianh
Đã lật lên dưới lưỡi cày mới luyện.
(2)Vui cứ đến, ngày mỗi ngày, nhỏ nhỏ
Như từng cây cờ đỏ mọc trên đời.
Vui cứ đến, tự bao giờ chẳng rõ
Như suối ngầm trong đất chảy trăm nơi...
(3)Bỗng hôm nay nghe mùa thu mới gọi
Bao nhiêu vui chất chứa bấy nhiêu ngày
Ùa cả dậy, vui tràn đầy, chói loi
Những trái tim, những ánh mắt, bàn tay!
(4)Ôi đâu phải, qua đêm dài lạnh cóng
Mặt trời lên là hết bóng mù sương!
Ôi đâu phải, qua đoạn đường lửa bỏng
Cuộc đời ta bỗng chốc hoá thiên đường!
(5)Nhưng sắc đẹp đã ửng hường đôi má
Cộng hoà ta nay tuổi mới mười ba
Sức đang lớn, chưa nở nang tất cả
Đã vui rồi, môi đỏ nụ cười hoa!
(6)Yêu biết mấy, những dòng sông bát ngát
Giữa đôi bờ rào rạt lúa ngô non
Yêu biết mấy, những con đường ca hát
Qua công trường mới dựng mái nhà son!
(7)Yêu biết mấy, những bước đi dáng đứng
Của đời ta chập chững buổi đầu tiên
Tập làm chủ, tập làm người xây dựng
Dám vươn mình cai quản lại thiên nhiên!
(8)Yêu biết mấy, những con người đi tới
Hai cánh tay như hai cánh bay lên
Ngực dám đón những phong ba dữ dội
Chân đạp bùn không sợ các loài sên!
(9)Thơ ta ơi! Hãy cất cao tiếng hót
Ca ngợi trăm lần Tổ quốc chúng ta!
Mùa thu đó, đã bắt đầu trái ngọt
Và bất đầu nở rộ những vườn hoa...
8-1958
THỰC HIỆN CÁC YÊU CẦU:
Câu 1. Bài thơ được viết theo thể thơ nào? Chỉ ra các dấu hiệu nhận biết.
Câu 2. Chủ thể trữ tình trong bài thơ là ai?
Câu 3. Xác định đối tượng trữ tình mà bài thơ hướng tới.
Câu 4. Theo khổ thơ thứ hai, niềm vui mới của đất nước được hình thành từ điều gì?
Câu 5. Chỉ ra các hình ảnh thể hiện không khí lao động, xây dựng đất được thể hiện trong hai khổ thơ 6,7
Câu 6. Chỉ ra và gọi tên một biện pháp tu từ trong hai câu thơ:
"Yêu biết mấy, những bước đi dáng đứng
Của đời ta chập chững buổi đầu tiên".
Câu 7. Phân tích hiệu quả của điệp ngữ "Yêu biết mấy" được sử dụng trong các khổ thơ 6, 7, 8.
Câu 8. Em hiểu như thế nào về hình ảnh những con người lao động mới qua hai câu thơ:
"Ngực dám đón những phong ba dữ dội
Chân đạp bùn không sợ các loài sên!".
Câu 9. Mạch cảm xúc của bài thơ đã vận động như thế nào?
Câu 10. Nhận xét về tình cảm của tác giả đối với nhân dân, đất nước được bộc lộ trong bài thơ.
Câu 11. Nêu đề tài của bài thơ.
Câu 12. Phát biểu chủ đề của bài thơ.
Câu 13. Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là gì?
Câu 14. Em có đồng tình với quan điểm: "Niềm vui và sự lạc quan là động lực quan trọng để vượt qua khó khăn, xây dựng tương lai" không? Vì sao?
Câu 15. Theo em qua bài thơ, tác giả gửi đến bạn đọc những thông điệp gì?.
Câu 16. Từ vẻ đẹp của "những dòng sông bát ngát", "những con đường ca hát", hãy trình bày suy nghĩ của em về trách nhiệm của tuổi trẻ trong việc xây dựng và bảo vệ vẻ đẹp quê hương, đất nước (trong khoảng 7-10 dòng).
Câu 17: Em hiểu như thế nào về nghĩa của từ “trái ngọt” trong câu thơ “Mùa thu đó, đá bắt đầu trái ngọt”
Câu 18: Giải thích ý nghĩa của hình ảnh “những vườn hoa” trong câu thơ “Và bất đầu nở rộ những vườn hoa”.
[1] Tố Hữu (1920-2002) là nhà thơ tiêu biểu của thơ ca Cách mạng Việt Nam. Mùa thu mới được sáng tác tháng 8 năm 1958, trong bối cảnh miền Bắc đang hăng say trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội. Bài thơ ra đời nhân dịp kỷ niệm 13 năm Cách mạng Tháng Tám thành công. Lúc này, miền Bắc đang trong giai đoạn hăng hái xây dựng Chủ nghĩa xã hội sau chiến thắng Điện Biên Phủ, còn miền Nam vẫn đang trong cuộc đấu tranh thống nhất đất nước.