Nghệ thuật kiến trúc của Ấn Độ không chỉ là những công trình xây dựng đơn thuần mà là hiện thân của thế giới tâm linh. Kiến trúc nước này chịu ảnh hưởng sâu sắc bởi ba tôn giáo lớn nhất, tạo nên những phong cách đặc trưng riêng biệt:

Đây là tôn giáo có ảnh hưởng bền bỉ và rộng lớn nhất đến kiến trúc Ấn Độ.

• Đặc điểm: Các đền thờ Hindu thường mô phỏng hình dáng của các ngọn núi thiêng (nơi ở của các vị thần).

• Cấu trúc tiêu biểu: Tháp cao (Shikhara), các mảng chạm khắc dày đặc, tinh xảo về các vị thần như Shiva, Vishnu, Brahma và các sử thi như Ramayana.

• Công trình nổi bật: Quần thể đền Khajuraho, đền Brihadisvara.

Kiến trúc Phật giáo đóng vai trò quan trọng trong việc định hình nghệ thuật sơ khai của Ấn Độ, đặc biệt là từ thời vua Ashoka.

• Đặc điểm: Tập trung vào các công trình phục vụ việc tu tập, thờ phụng xá lợi và tưởng niệm.

• Cấu trúc tiêu biểu: * Stupa (Bảo tháp): Hình vòm bán nguyệt dùng để chứa di cốt Phật.

  • Chaitya: Chùa hang, nơi thực hiện nghi lễ.

  • Vihara: Tăng xá, nơi ở của các nhà sư.

• Công trình nổi bật: Bảo tháp Sanchi, hệ thống chùa hang Ajanta và Ellora.

Từ khoảng thế kỷ XII, sự xâm nhập của các vương triều Hồi giáo đã tạo ra một sự giao thoa độc đáo gọi là Kiến trúc Indo-Islamic.

• Đặc điểm: Sự kết hợp giữa sự mềm mại, tinh xảo của Ấn Độ với cấu trúc hình khối mạnh mẽ của Tây Á.

• Cấu trúc tiêu biểu: Mái vòm tròn lớn (Dome), tháp cao (Minaret), vòm cuốn và các họa tiết trang trí hình học hoặc thư pháp thay cho hình vẽ nhân vật.

• Công trình nổi bật: Đền Taj Mahal, pháo đài Đỏ (Red Fort).

Ngoài 3 tôn giáo chính trên, Jain giáo cũng đóng góp những công trình kiến trúc bằng đá cẩm thạch cực kỳ tinh xảo và lộng lẫy (như cụm đền Dilwara).