Dưới triều Nguyễn ở nửa đầu thế kỷ XIX, ngành nội thương (buôn bán trong nước) của Việt Nam phát triển chậm chạp và gặp nhiều hạn chế do các nguyên nhân chính sau đây:

Chính sách "Trọng nông ức thương" của nhà nước: Nhà Nguyễn coi nông nghiệp là gốc, thương nghiệp là ngành thứ yếu. Chính quyền không khuyến khích buôn bán lớn và đặt ra nhiều quy định khắt khe đối với thương nhân.

Hệ thống thuế khóa nặng nề và phức tạp:

Nhà nước đặt ra vô số loại thuế như thuế đò, thuế chợ, thuế sản vật...

Thiết lập hàng loạt trạm thu thuế (quan ải/trạm tuần cảnh) dày đặc trên các tuyến đường giao thông thủy bộ. Thương nhân đi qua đây đều bị hạch sách, thu phí cao khiến giá cả hàng hóa tăng và cản trở lưu thông.

Chế độ độc quyền của nhà nước:

Nhà Nguyễn nắm độc quyền buôn bán các mặt hàng quan trọng và có giá trị cao (như muối, khoáng sản, tơ lụa cao cấp, gấm vóc, lúa gạo xuất khẩu...).

Thương nhân tư nhân chỉ được phép buôn bán lẻ các mặt hàng tiêu dùng nhỏ, không có không gian để phát triển thành các tập đoàn hay công ty thương mại lớn.

Hệ thống tiền tệ bất cập: Tiền tệ thời Nguyễn không thống nhất, chủ yếu là tiền đồng và tiền kẽm (nặng, giá trị thấp, dễ gãy) gây rất nhiều khó khăn cho việc vận chuyển và thanh toán các giao dịch lớn.

Giao thông và hạ tầng hạn chế: Dù nhà nước có đắp đường Bão Lực (đường Lại) hay đào sông, hạ tầng giao thông nhìn chung vẫn thô sơ, chịu ảnh hưởng nặng nề bởi thiên tai và chi phí vận chuyển cao.

Nền kinh tế tự cung tự cấp: Phần lớn dân cư là nông dân nghèo, tự sản xuất tự tiêu dùng, sức mua (cầu) của thị trường nội địa nhìn chung rất thấp.