Sự phát triển kinh tế thần kỳ của Trung Quốc từ sau công cuộc cải cách mở cửa (năm 1978) mang lại nhiều nhận xét tổng quan và bài học kinh nghiệm sâu sắc:

1. Nhận xét tổng quan
Quy mô và vị thế: Trung Quốc từ một nền kinh tế khép kín, kém phát triển đã vươn lên thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới (sau Mỹ) với quy mô GDP hàng chục nghìn tỷ USD, đóng góp lớn vào tăng trưởng toàn cầu.

Quá trình chuyển đổi linh hoạt: Kết hợp thành công giữa cơ chế thị trường và sự điều2 tiết, định hướng chiến lược của Nhà nước (thường gọi là "Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa" hay chủ nghĩa tư bản nhà nước đặc thù).

Động lực dịch chuyển: Từ mô hình tăng trưởng dựa vào thâm dụng lao động giá rẻ, xuất khẩu và tài nguyên sang mô hình dựa vào công nghiệp công nghệ cao, kinh tế số và đổi mới sáng tạo.

2. Các bài học kinh nghiệm cốt lõi

Cải cách thể chế và mở cửa linh hoạt:Thực hiện cải cách từng bước từ nông thôn ra thành thị, mở cửa theo lộ trình từ ven biển vào sâu trong nội địa.
Sử dụng các Đặc khu kinh tế (SEZ) như Thâm Quyến làm "vùng thử nghiệm" chính sách trước khi nhân rộng ra cả nước.

Ưu tiên đầu tư mạnh vào cơ sở hạ tầng, giáo dục và công nghệ:Xác định hạ tầng (giao thông, năng lượng, viễn thông) đi trước một bước.
Chú trọng phát triển nguồn nhân lực và liên tục rót vốn vào khoa học - công nghệ, giúp chuyển dịch từ "gia công, sản xuất" sang "sáng tạo, làm chủ công nghệ" (như lĩnh vực kinh tế số, drone, thương mại điện tử).

Kế hoạch chiến lược dài hạn theo giai đoạn:Kiên định thực hiện các Kế hoạch 5 năm có tầm nhìn xuyên suốt, giúp giữ ổn định vĩ mô và tập trung nguồn lực quốc gia vào các ưu tiên trọng tâm của từng thời kỳ.

Bài học về quản trị và chỉ số tăng trưởng (GDP):Kinh nghiệm thực tiễn cũng chỉ ra rằng không nên để các chỉ tiêu tăng trưởng GDP ngắn hạn lấn át mục tiêu phát triển bền vững hay gây méo mó trong cơ chế đánh giá cán bộ. Tăng trưởng cần đi đôi với nâng cao chất lượng cuộc sống và năng lực phát triển dài hạn.