Dưới đây là hướng dẫn chi tiết về cách thiết kế sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt cho các mạch điện theo yêu cầu của hai câu hỏi. Vì không sử dụng bảng và hình vẽ trực quan dạng ảnh, nội dung sẽ được trình bày bằng sơ đồ khối, mô tả mạch điện bằng chữ và các bước vẽ rõ ràng, dễ hiểu.

CÂU 33
Yêu cầu thiết bị: Nguồn điện, Aptomat (thay cho hoặc đi kèm cầu chì bảo vệ chung), 1 cầu chì (bảo vệ nhánh hoặc đèn), 1 ổ điện, 1 công tắc hai cực điều khiển 1 bóng đèn. (Lưu ý: Đề bài yêu cầu có cả aptomat bảo vệ mạng điện và cầu chì, ta sẽ đấu nối aptomat làm thiết bị đóng cắt/bảo vệ tổng ở đầu nguồn, tiếp theo rẽ nhánh qua cầu chì cho mạch đèn hoặc đấu nối tiếp theo yêu cầu).

Nguyên lý hoạt động chung:

Dây pha (L) từ nguồn đi qua Aptomat tổng, sau đó rẽ nhánh: một nhánh qua cầu chì rồi đến công tắc để điều khiển bóng đèn; một nhánh cấp điện trực tiếp cho ổ cắm.

Dây trung tính (N) đi thẳng đến một cực của bóng đèn và một cực của ổ cắm.

1. Sơ đồ nguyên lí
Mô tả cấu trúc mạch:

Nguồn điện: Gồm dây Pha (L) và dây Trung tính (N).

Aptomat: Mắc ở đầu nguồn trên dây pha (L) để bảo vệ toàn mạch.

Nhánh ổ cắm: Dây pha sau aptomat nối trực tiếp vào cực nóng của ổ cắm; dây trung tính (N) nối vào cực còn lại của ổ cắm.

Nhánh bóng đèn:

Dây pha sau aptomat nối tiếp qua Cầu chì, rồi nối vào một cực của Công tắc hai cực.

Cực còn lại của công tắc nối vào một đầu của Bóng đèn.

Đầu còn lại của bóng đèn nối với dây Trung tính (N).

2. Sơ đồ lắp đặt (Sơ đồ trải ra / Mạch điện thực tế)
Trình tự bố trí các thiết bị trên bảng điện / mạch điện:

Bước 1 (Đầu nguồn): Đặt Aptomat tổng ở vị trí cao nhất hoặc đầu vào của mạch. Dây pha từ nguồn vào cực trên của Aptomat, dây trung tính đi qua hoặc đi song song.

Bước 2 (Phân nhánh dây):

Từ cực dưới của Aptomat (dây pha), kéo dây rẽ thành 2 đường:

Đường 1: Kéo đến cực của Cầu chì. Từ cực còn lại của cầu chì kéo đến cực động của Công tắc hai cực. Từ cực tĩnh của công tắc kéo dây đến một đầu của Bóng đèn.

Đường 2: Kéo trực tiếp vào một cực của Ổ cắm điện.

Dây Trung tính (N) kéo một đường chung, rẽ nhánh vào đầu còn lại của Bóng đèn và cực còn lại của Ổ cắm điện.

CÂU 34
Yêu cầu thiết bị: Nguồn điện, 1 cầu chì, 2 công tắc hai cực, 2 bóng đèn, 1 ổ cắm điện.

Nguyên lý hoạt động chung:

Dây pha (L) từ nguồn đi qua Cầu chì để bảo vệ toàn bộ mạch điện. Sau cầu chì, dây pha được rẽ nhánh cung cấp điện cho ổ cắm và đi đến các công tắc để điều khiển độc lập 2 bóng đèn.

Dây trung tính (N) cấp chung cho ổ cắm và hai bóng đèn.

1. Sơ đồ nguyên lí
Mô tả cấu trúc mạch:

Nguồn điện: Gồm dây Pha (L) và dây Trung tính (N).

Cầu chì: Mắc trên dây pha (L) ngay sau nguồn để bảo vệ mạch.

Nhánh ổ cắm: Dây pha sau cầu chì nối trực tiếp vào một cực của ổ cắm; dây trung tính (N) nối vào cực còn lại.

Nhánh đèn 1: Dây pha sau cầu chì nối vào một cực của Công tắc 1. Cực còn lại của công tắc 1 nối vào một đầu của Đèn 1. Đầu kia của Đèn 1 nối vào dây Trung tính (N).

Nhánh đèn 2: Dây pha sau cầu chì nối vào một cực của Công tắc 2. Cực còn lại của công tắc 2 nối vào một đầu của Đèn 2. Đầu kia của Đèn 2 nối vào dây Trung tính (N).

2. Sơ đồ lắp đặt (Sơ đồ trải ra / Mạch điện thực tế)
Trình tự bố trí các thiết bị trên bảng điện / mạch điện:

Bước 1 (Thiết bị bảo vệ chung): Đặt Cầu chì ở đầu nguồn. Dây pha đi vào một cực cầu chì.

Bước 2 (Điểm rẽ nhánh dây pha sau cầu chì): Từ cực ra của cầu chì, phân chia dây pha thành 3 nhánh nhỏ:

Nhánh cho Ổ cắm: Kéo thẳng vào cực của ổ cắm.

Nhánh cho Công tắc 1: Kéo vào cực của Công tắc 1.

Nhánh cho Công tắc 2: Kéo vào cực của Công tắc 2.

Bước 3 (Đấu nối thiết bị tiêu thụ):

Từ cực còn lại của Công tắc 1, kéo dây dẫn tới một đầu của Đèn 1.

Từ cực còn lại của Công tắc 2, kéo dây dẫn tới một đầu của Đèn 2.

Bước 4 (Đường dây trung tính - N): Kéo một đường dây trung tính chung, rẽ nhánh đồng thời vào: cực còn lại của ổ cắm, đầu còn lại của Đèn 1, và đầu còn lại của Đèn 2 để khép kín mạch điện.