Viết bài văn nghị luận phân tích một tác phẩm văn học thể thơ song thất lục bát ...

Question

Viết bài văn nghị luận phân tích một tác phẩm văn học thể thơ song thất lục bát

VietJack · Accepted Answer

Xem đáp án từ VietJack...

VietJack · Answer

togfuwsdfgh

VietJack · Answer

Dưới đây là bài văn nghị luận hoàn chỉnh, mạch lạc và giàu cảm xúc phân tích đoạn trích "Sau phút chia ly" (Trích Chinh phụ ngâm, tác giả Đặng Trần Côn, bản dịch Nôm của Đoàn Thị Điểm) được viết theo thể thơ song thất lục bát.

BÀI VĂN NGHỊ LUẬN PHÂN TÍCH ĐOẠN TRÍCH "SAU PHÚT CHIA LY"
Trong kho tàng văn học cổ điển Việt Nam, bên cạnh thể thơ lục bát quen thuộc, song thất lục bát được xem là một kiệt tác do chính người Việt sáng tạo nên. Với cấu trúc kết hợp hài hòa giữa hai câu thất trập trùng, khắc khoải và hai câu lục bát miên man, dạt dào, thể thơ này có khả năng diễn tả trọn vẹn những góc khuất u sầu và đớn đau nhất trong tâm hồn con người. Đỉnh cao chói lọi của thể thơ song thất lục bát chính là tác phẩm Chinh phụ ngâm (nguyên tác chữ Hán của Đặng Trần Côn, bản dịch Nôm xuất sắc của Đoàn Thị Điểm). Trong đó, đoạn trích "Sau phút chia ly" đã khắc họa một cách tài hoa nỗi đau đớn, sự hụt hẫng cùng nỗi cô đơn tuyệt vọng của người chinh phụ ngay sau khoảnh khắc tiễn chồng ra chiến trận, qua đó cất lên tiếng nói tố cáo chiến tranh phi nghĩa và đòi quyền sống, quyền hạnh phúc lứa đôi.

Mở đầu đoạn trích, tác giả đã tái hiện ngay khoảng cách địa lý đang sải rộng, xé nát tình cảm của đôi vợ chồng trẻ:

"Chàng thì đi dòng đường mây gián, Thiếp thì về dốc gánh tơ hồng. Hàm Dương nàng ngoảnh lại trông, Tiêu Tương người tiến bóng hồng còn đâu?"
Ngay từ hai câu thơ đầu, nghệ thuật đối lập được sử dụng vô cùng đắc địa: "Chàng thì đi" đối với "Thiếp thì về", "dòng đường mây gián" đối với "dốc gánh tơ hồng". Sự phân đôi ngả ấy không đơn thuần là hai hướng đi trái ngược, mà còn gợi lên hai số phận, hai thế giới hoàn toàn chia rẽ. Người chồng cất bước vào cõi chiến trận đầy mây mù nguy hiểm, còn người vợ trở về với căn phòng khuê đơn độc, gánh trên vai gánh nặng tình nghĩa tréo ngoe. Việc sử dụng các địa danh ước lệ như "Hàm Dương" và "Tiêu Tương" càng làm tăng thêm độ rộng lớn của không gian và sự xa xăm của khoảng cách. Người đi cứ tiến tới, kẻ ở ngoảnh lại trông theo trong vô vọng. Để rồi câu hỏi tu từ "bóng hồng còn đâu?" cất lên như một tiếng thở dài cay đắng, xé lòng khi hình bóng người thương đã hoàn toàn biến mất khỏi tầm mắt, chỉ còn lại sự trống trải đến rợn ngợp.

Nỗi đau chia cắt không dừng lại ở đó mà tiếp tục được đẩy lên một nấc thang mới thông qua sự nhạt nhòa của tầm nhìn và sự mênh mông của đất trời:

"Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy, Thấy xanh xanh những mấy ngàn mây. Ngàn mây đùn đùn trông xa, Khói xiêu sắc áo gấm hồ còn đâu."
Nghệ thuật điệp từ, điệp ngữ (cùng, chẳng thấy, thấy, ngàn mây) được tác giả vận dụng vô cùng điệu nghệ, tạo nên hiệu ứng sóng vỗ cảm xúc. Cụm từ "Cùng trông lại" cho thấy sự đồng điệu sâu sắc về tâm hồn, dù ở hai phương trời nhưng cả hai vẫn hướng về nhau tha thiết. Thế nhưng, câu trả lời của thực tại lại vô cùng tàn nhẫn: "chẳng thấy". Cái mà người chinh phụ trông thấy không phải là người chồng thương yêu, mà chỉ là "xanh xanh những mấy ngàn mây". Gam màu xanh nhạt nhòa của ngàn mây trôi dạt gợi nên sự mênh mông, xa xăm đến lạnh người. Hình ảnh "mấy ngàn mây đùn đùn" cùng "khói xiêu sắc áo" làm cho dấu vết của người ra đi tan biến hoàn toàn vào khoảng không vô định, để lại trong lòng người ở lại nỗi bàng hoàng, cô độc tuyệt đối.

Đỉnh điểm của nỗi sầu chia ly được đúc kết trọn vẹn ở những câu thơ cuối cùng qua bút pháp tả cảnh ngụ tình bậc thầy:

"Thương ôi ai biệt ly ai, Xanh xanh lớp lớp ngàn mây xanh xanh."
Thán từ "Thương ôi" cất lên tựa như một tiếng nấc nghẹn ngào chực trào từ đáy lòng. Câu hỏi "ai biệt ly ai" mang tính tự vấn cay đắng, lên án quy luật nghiệt dã của chiến tranh phong kiến đã chia rẽ những tâm hồn yêu thương. Điểm sáng nghệ thuật độc đáo nhất nằm ở câu thơ cuối cùng với sự lặp lại của cụm từ "xanh xanh" ở cả đầu và cuối câu, kết hợp với từ "lớp lớp". Màu xanh ấy không còn là sắc màu tươi trẻ của sự sống hay hy vọng, mà đã trở thành "màu xanh sầu thảm", màu xanh của khoảng cách ngàn trùng đang chia cắt và nuốt chửng hạnh phúc lứa đôi. Nhịp thơ kéo dài miên man khiến nỗi sầu thương cứ thế đọng lại, trải dài vô tận theo không gian và thời gian.

Đoạn trích thành công rực rỡ trước hết là nhờ việc phát huy tối đa sức mạnh nghệ thuật của thể thơ song thất lục bát. Cấu trúc hai câu thất (7 chữ) dồn dập, khắc khoải như những bước chân bồn chồn, băn khoăn; kết hợp cùng hai câu lục bát (6-8 chữ) nối tiếp như làn sóng âm thanh êm ả xoa dịu nhưng cũng kéo dài mãi nỗi sầu tha thiết. Sự đan cài chặt chẽ giữa vần chân và vần lưng, cùng ngôn ngữ Nôm đắc địa, giàu tính biểu cảm đã tạo nên một dải âm điệu vừa trầm hùng, vừa sâu lắng.

Tóm lại, đoạn trích "Sau phút chia ly" không chỉ là bức tranh tâm trạng đớn đau, tủi hờn của người chinh phụ khi phải xa chồng, mà còn là bản cáo trạng đanh thép tố cáo chiến tranh phi nghĩa đã tàn phá hạnh phúc gia đình. Qua bàn tay tài hoa của người dịch giả, thể thơ song thất lục bát đã phát huy trọn vẹn vẻ đẹp thẩm mỹ, tạo nên những giai điệu đi cùng năm tháng, mãi mãi chạm đến những rung cảm sâu xa nhất trong lòng người đọc qua nhiều thế hệ.

3 câu trả lời 46

Câu hỏi hot cùng chủ đề

Bài viết mới nhất Lớp 9