Dưới đây là hệ thống kiến thức trọng tâm, chi tiết và dễ hiểu về Châu Âu và nước Mỹ từ năm 1918 đến năm 1945 (giai đoạn giữa hai cuộc chiến tranh thế giới) để bạn tham khảo ôn tập:

I. TÌNH HÌNH CÁC NƯỚC CHÂU ÂU TỪ NĂM 1918 ĐẾN NĂM 1945
Tình hình Châu Âu trong giai đoạn này chia làm 2 thời kỳ chính:

1. Giai đoạn 1918 – 1929: Khủng hoảng, ổn định và phát triển
Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất (1918 – 1923):

Hậu quả: Các nước châu Âu (kể cả nước thắng trận và bại trận) đều bị suy sụp nặng nề về kinh tế, thương vong lớn về người.

Chính trị - Xã hội: Bất ổn định; bùng nổ phong trào cách mạng của công nhân và nhân dân lao động (tiêu biểu là cách mạng ở Đức 1918–1919).

Trật tự thế giới mới: Hệ thống hòa ước Versaille – Washington được thiết lập, phân chia lại thị trường thế giới nhưng gây ra nhiều mâu thuẫn sâu sắc giữa các nước tư bản.

Giai đoạn ổn định tạm thời (1924 – 1929):

Kinh tế phục hồi và phát triển (sản xuất công nghiệp tăng trưởng, đời sống sống cải thiện).

Chính trị tương đối ổn định.

2. Giai đoạn 1929 – 1945: Khủng hoảng, chủ nghĩa phát xít và Chiến tranh
1929 – 1933: Bị tàn phá nặng nề bởi cuộc Đại suy thoái kinh tế.

1933 – 1939: Xã hội phân hóa, chủ nghĩa phát xít lên nắm quyền ở một số nước (Đức, Italia...) dẫn đến nguy cơ chiến tranh.

1939 – 1945: Châu Âu trở thành chiến trường chính khốc liệt trong Chiến tranh thế giới thứ hai.

II. CUỘC ĐẠI SUY THOÁI KINH TẾ (1929 – 1933) VÀ SỰ HÌNH THÀNH CHỦ NGHĨA PHÁT XÍT
1. Cuộc Đại suy thoái kinh tế (1929 – 1933)
Nguyên nhân: Do sản xuất vô tổ chức, "cung vượt quá cầu" (khủng hoảng thừa) trong thời kỳ kinh tế phát triển ổn định trước đó.

Bắt đầu: Tháng 10/1929, cuộc khủng hoảng bùng nổ đầu tiên ở Mĩ (ngày "Thứ Ba đen tối" trên thị trường chứng khoán Phố Wall), sau đó nhanh chóng lan rộng ra toàn bộ thế giới tư bản.

Hậu quả:

Kinh tế: Tàn phá nghiêm trọng lực lượng sản xuất, hàng ngàn nhà máy, ngân hàng bị phá sản, nông nghiệp sa sút.

Xã hội: Hàng chục triệu người thất nghiệp, đói khổ; phong trào đấu tranh của công nhân bùng nổ dữ dội.

Chính trị: Gây ra khủng hoảng chính trị sâu sắc, đe dọa sự tồn tại của chủ nghĩa tư bản.

2. Con đường thoát khỏi khủng hoảng và Sự hình thành chủ nghĩa phát xít
Để thoát khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế, các nước tư bản đã chọn 2 con đường khác nhau:

Lựa chọn
Các quốc gia tiêu biểu
Biện pháp & Hướng đi
Kết quả / Hậu quả
Cải cách Kinh tế - Xã hội
Mĩ, Anh, Pháp
Tiến hành cải cách dân chủ, tăng cường sự can thiệp của Nhà nước vào kinh tế.
Duy trì chế độ dân chủ tư sản, từng bước vượt qua khủng hoảng.
Phát xít hóa bộ máy nhà nước
Đức, Italia, Nhật Bản
Thiết lập chế độ độc tài phát xít, quân sự hóa nền kinh tế, chuẩn bị chiến tranh để chia lại thế giới.
Đưa đến sự ra đời của các lò lửa chiến tranh, dẫn đến Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 - 1945).
Điểm nhấn trọng tâm về Đức: Ở châu Âu, Đức là lò lửa chiến tranh lớn nhất. Tháng 1/1933, Hit-le (Hitler) lên làm Thủ tướng, thiết lập nền độc tài phát xít tàn bạo, ráo riết hủy bỏ Hòa ước Versaille và chuẩn bị phát động chiến tranh.

III. NƯỚC MĨ GIỮA HAI CUỘC CHIẾN TRANH THẾ GIỚI (1918 – 1939)
1. Nước Mĩ trong những năm 1918 – 1929 (Thịnh vượng)
Nguyên nhân phát triển: Mĩ không bị chiến tranh tàn phá trên chính thể, ngược lại còn thu lợi nhuận khổng lồ từ việc bán vũ khí và trở thành chủ nợ của châu Âu.

Biểu hiện:

Mĩ bước vào thời kỳ "Phồn vinh" trong thập niên 20 của thế kỷ XX.

Nắm giữ 1/2 lượng vàng của thế giới, chiếm hơn 40% sản lượng công nghiệp thế giới.

Đứng đầu thế giới về các ngành sản xuất ô tô, thép, dầu mỏ...

Hạn chế: Sự phát triển mất cân đối giữa các ngành; đời sống công nhân, người lao động da đen vẫn gặp nhiều khó khăn; sự đầu cơ chứng khoán hỗn loạn.

2. Nước Mĩ trong những năm 1929 – 1939 (Khủng hoảng & Cải cách)
Tác động của cuộc khủng hoảng 1929 – 1933:

Kinh tế Mĩ bị tàn phá nặng nề nhất. Năm 1932, sản xuất công nghiệp giảm 53%, hàng chục ngàn ngân hàng, công ty phá sản; hàng triệu người thất nghiệp.

Chính sách mới (New Deal) của Tổng thống R. Ru-zơ-ven (F. Roosevelt):

Thời gian: Cuối năm 1932, Ru-zơ-ven đắc cử Tổng thống và thực hiện Chính sách mới.

Nội dung cơ bản:

Ban hành các đạo luật về phục hồi công nghiệp, nông nghiệp, ngân hàng.

Nhà nước can thiệp sâu vào đời sống kinh tế: Kiểm soát tài chính, giải quyết thất nghiệp thông qua các công trình công cộng.

Kết quả & Ý nghĩa:

Cứu vãn nền kinh tế Mĩ thoát khỏi nguy cơ sụp đổ.

Giải quyết bớt căng thẳng xã hội, giữ vững chế độ dân chủ tư sản ở Mĩ.

Để lại bài học về sự điều tiết kinh tế của Nhà nước cho các nước tư bản khác.